Risale-i Nur'da ara ve doğrudan okumaya geç
567

Mukaddime

Denizli Ağır Ceza Mahkemesi’nin berâet kararı neticesi olarak, Risale‑i Nur, ekser vilâyet, kasaba ve köylerde yayılmış ve Nur talebeleri kısa bir zamanda yüzbinlerin fevkınde çoğalmıştır. Risaleler teksir ile neşre başlanmış ve kısa bir müddet içinde 1948 senesi başlarında (23 Ocak 1948) Üstad ve talebeleri üçüncü defa olarak tekrar hapse alınmıştır.
Evvelâ üç sene kadar Emirdağı’nda ikamet edebilen Said Nursî, hapisten sonra tekrar Emirdağı’nda üç‑dört sene kadar kalmış ve sonra Isparta’ya yerleşmiştir. Ve şimdi doksan yaşına yaklaşan ve tebdil‑i havaya çok muhtaç olan Üstad, arasıra Emirdağı’na gelip ikametgâhı olan Dershâne‑i Nuriyede kalmaktadır.
tarihce_emirdag_ev.jpgBediüzzaman Said Nursî’nin Emirdağı’nda kaldığı evin, çarşıdan penceresinin görünüşü
Şimdilik Emirdağı hayatının ilk kısmı ki, Afyon hapsine kadar olan safhası zikredilecek, bilâhare Afyon hapsini müteâkib tekrar Emirdağı’ndaki hayatı, Hizmet‑i Nuriyesi beyân edilecektir. Emirdağı’ndaki hayatı, evvelki hayatına nisbeten çok daha şa'şaalıdır. Hem, musîbet ve ithamlara daha ziyâde hedef olmuş, dâimî tarassuda, hattâ imhaya ma'rûz kalmıştır. Bununla beraber, Risale‑i Nur geniş dâirede yayılmış, üniversite, memurlar ve ehl‑i siyaset muhîtinde okunmağa başlanmıştır.
Üstad’ın Emirdağı’na nefyinden sonra aleyhinde pek insafsızca iftiralar yapıldığı ve çok geniş bir dâirede yalanlarla isnâdlara girişildiği münâsebetiyle ve Nurların hàrika neşri dolayısıyla bir hakikati, bu mukaddimede beyân etmek lâzım geldi. Şöyle ki:
Bizim, Said Nursî’nin ayn‑ı hakikat olan ahvâl ve harekât ve hizmetinde görünen hàrikaları beyân etmemizden muradımız:
568
Okuyucuların nazar‑ı istiğrablarını celbedip (hâşâ!) Bediüzzaman’ın şahsını insanlığın alkış tûfânına tutmak değil; belki, onun şahsını ve hizmetini insafsızca iftira ve yalanlarla lekedâr etmek isteyen ve dolayısıyla Risale‑i Nurun hizmet‑i îmâniyesine sed çekmeğe çalışanların mukâbilinde Risale‑i Nurun nurlu, müessir ve saâdet‑feşân hizmetini belirtmek için Kur'ânın bir şâkirdi ve Hazret‑i Peygamberin bir ümmeti ve Allah’ın bir abdi olarak nâil olduğu ikramları zikrediyoruz. Din düşmanlarının bahânelerle taarruzunu ve insafsız hücumlarını red ve bir masûmun masûmiyetini beyân ediyoruz.
Hattâ diyebiliriz ki; tarihte Bediüzzaman gibi hilâf‑ı hakikat olarak düşünce ve mefkûre, hizmet ve gayesinin tam zıddında şiddetli itham ve isnâdlara ma'rûz kalmış bir kimse yok gibidir. Panzehire, zehir isnâd etmek gibi, bu milleti ve gelecek nesilleri anarşilikten, dinsizlikten, ahlâksızlıktan muhâfaza niyet ve harekâtına, sırf îmânsızlıktan neş'et eden bir dalâlet dîvâneliğiyle vatana ihanet, gençliği irticaya sevk ve zehirlemek ithamını yapmak, ne kadar acı ve ehl‑i insafı ağlatacak elîm bir vaziyet olduğu bedîhîdir.
İşte Bediüzzaman, bir değil, yüz değil, binler defa böyle hilâf‑ı hakikat ithamlara dûçâr olmuş bir masûmdur. Hizmetinde böyle olduğu gibi hususî ahvâl ve ahlâkı noktasında da ahlâk‑ı hamîdenin en müstesnâ örneklerini yaşatmış, edeb ve iffetin en şâheser nümûnelerini nefsinde gösterebilmiş bir nezâhet ve hüsn‑ü hulk âbidesidir. Hizmetini îfâ eden, dâhilî ve haricî hayat ve ef'âline âşinâ olan talebe ve hizmetkârları olan bizler, en yüksek sesimizle ilân ederiz ki:
Üstad’ın Kur'ân’dan alıp ehl‑i îmân ve insaniyetin istifadesine arzettiği ulûm‑u îmâniyedeki üstadlığı gibi, en ince muâmelât ve ahvâlinde ve hususî hayatında da Kur'ân‑ı Hakîm’in hüsn‑ü hulk olarak ta'rif ettiği ve yüksek bir velâyetin tereşşuhâtı olan âsâr ve dâimî yüksek bir huzur görünür. Her zaman için her hâline nazar‑ı dikkat ve ferâsetle bakan ehl‑i kalb ve erbâb‑ı fazilet, onun kalb‑i münevverinin bir şems‑i hakikat ve mârifet hâlinde şu'le‑feşân olduğunu ve bir deryâ hâlinde dâimî temevvücde bulunduğunu kemâl‑i hayretle görmekte ve İslâmiyet ağacının bu son ve kâmil meyve‑i münevveriyle zemin ve zamanın iftihar etmekte olduğunu duyurmaktadırlar.
569
Ey sû‑i niyetleriyle ve kendi menfî rûhlarına kıyâsla, bu ahlâk, edeb, îmân, mârifet ve hakikat âbidesine dil uzatan ve şeytanları dahi utandıracak derecede iftiralarla bu fazilet timsâlini yok etmeğe, tezvire çalışmış bedbahtlar! Bu zâta karşı savurmak istediğiniz iftiralar, saçtığınız zehirler para etmedi. Hak, nurunu yaktı ve parlattı. O nur ile âlemleri ziyâdâr eyledi. Siz ise zelîl ve ma'nen insaniyetin menfûrusunuz. Size yazıklar olsun! İnsan libâsını taşımanız dahi sizin için elîm ve fecîdir.
Buna rağmen sizin için bir necât kapısı var, o kapıyı çalsanız belki kurtulursunuz. Said Nursî ahd etmiş ve ilân etmiş ki: “Benim i'dâmıma çalışanlar dahi eğer Risale‑i Nurla îmânlarını kurtarsalar, Risale‑i Nura sarılsalar, kardeşlerim siz şâhid olunuz; ben, onlara hakkımı helâl ediyorum!” Evet, onu mahkûm etmek isteyenlerden çoğu ve ekser aleyhinde bulunanlar bugün ona dost olduğu gibi, tezvir ve iftirada bulunan sizler de nedâmet etseniz, Nur derslerine kulak verseniz, ümîd edilir ki; o şefkat kahramanı, sizin için, affınız için duâ eder, niyâz eder.
Evet Said Nursî, öyle eşsiz bir kahramandır ki; bu kahramanlığını harb meydânında, mahkeme sandalyesinde müstebidlere karşı gösterdiği hâlde; gelin, siz düşmanları ve onu yok etmek için çalışanlardan Nur’a müteveccih olanların selâmet ve kurtuluşu için el açıp göz yaşlarıyla nasıl niyâz ettiğini görün; ve onun yüksek bir tevâzu' ile milletin her tabakasıyla nasıl kemâl‑i şefkatle muâmelede bulunduğunu anlayın; insanlığın ulvî mertebesini bu zâtta seyreyleyin.
Onun hakkında senâkâr sözler, takdirler, ehl‑i dünyanın alkışlanması nev'inden değildir; hakikat‑i kâinâtın, bu ekmel insana ve insanın yüksek kıymetini, Müslümanlığın hakîki tezâhürünü temsîl eden manevî şahsiyetine karşı olan takdir ve tebrikine, bir iştirâktir. Evet, Said Nursî’yi, temsîl ve terennüm ettiği envâr‑ı hakikat itibariyle, yalnız insanlık değil, belki âlem bütün envâ' ve ecnâsıyla alkışlıyor, tebrik ediyor. Evet, hizmet‑i îmâniyesini mâzi, müstakbel takdir ediyor…
570
Evet, Said Nursî, Cenâb‑ı Hakk’ın mâhiyet‑i insaniyede dercettiği hadsiz envâ'‑ı kemâlâtın hepsinde en ileri ve en mükemmeldir. Bazen yüksek dağ başlarında, büyük kayalıklar arasında gezer, yalnız başına sessiz dolaşır; bazen bağ ve bahçeleri, nebâtât ve hayvanatı temâşâ ve tefekkür edip; sonra dönüp, şehre inip, en büyük siyâsî ictimâ'larda, gayet belîğ ve ma'kulâne hitâbeler, ahlâkî, edebî nutuklar îrâd edebilen cevvâl bir rûh hâletini taşırdı.
Hürriyetten evvel ve sonra Şarktaki hayatı ve İstanbul’daki feverânlı hayatı, buna bir şâhiddir. Bir yanda Şarkî Anadolu’da aşîretler arasında seyahatle onlara ahlâkî ve îmânî dersler, öğütler verirken; diğer yanda Şam’da allâmelere, siyaset‑i İslâmiye noktasında en keskin ve isabetli görüş ve teşhîslerle Müslümanların terakkî ve kemâlâtının esâslarını tesbit edip, üçyüz elli milyon Müslümanın saâdetinin fecr‑i sâdıkını haber veriyordu. Hem, Meşrûtiyet zamanında Meclis‑i Meb'ûsân’a hitâbesi ve gazetelerdeki makaleleriyle, Kur'ânın kudsî kanun‑u esâsîsinin vaz' ve tatbikinin millet‑i İslâmiye’ye iki cihanın saâdetini kazandırıp hakîki kemâlât ve terakkîye medâr olacağını haykırıyor ve bu efkârının Dîvân‑ı Harb-i Örfî’de de kahramanca müdafaasını yapıyordu.
İşte bir nebze beyân edilen ahvâli ve hizmetleri delâletiyle bu hàrika zât, âdeta muhtelif isti'dâd ve ayrı ayrı zekâ ve kàbiliyetlerden müteşekkil bir cemâat mâhiyetinde idi. İslâmiyetin zuhûrundan itibaren bin üçyüz yıl içinde gelip geçen ve İslâmiyet şecere‑i nurâniyesinin çeşitli çiçek ve meyveleri olarak asırları tezyîn eden umum ehl‑i hak ve zekâvetin kemâlât ve güzelliklerine sâhib olmuş, nişan ve formalarını takmış gibi idi. Sanki ulûm ve maârif‑i İslâmiye bu zât vâsıtasıyla yeni baştan ihyâ ediliyordu.
571
Büyük Peygamberin ders ve irşadıyla hakikate ulaşan ve kemâlâtta terakkî eden ve herbiri Cemâat‑i İslâmiye’den bir tâifeyi dâire‑i tenvir ve irşadında yürüten kudsî üstadlar, âlim ve müçtehidler, ayrı ayrı meslek ve ilimlerine bu zâtı vâris ta'yin etmişler gibi, mâzinin bütün mehâsin ve meziyetlerini giyinerek asrımızda ortaya çıkan bu hàrika‑i zaman Said Nursî Hazretleri, böylece, Kur'ân nâmına Risale‑i Nurla giriştiği dinî hizmet ve cihad‑ı manevîsiyle, bir cemâatin, yüksek bir hey'etin belki muazzam bir ordunun yapabileceği vazifeleri, küllî hizmetleri, İzn‑i İlâhî ile yapmıştır. İslâmiyet nurundan ve îmân kardeşliğinden gelen bir kuvvet ve râbıta ile teşkil ettiği Nur şâkirdleri şahs‑ı manevîsi, ehl‑i dalâletin cemâatle hücumuna mukâbil çıkmış, bu sûretle mü'minlerin nokta‑i istinâdı, kızıl tehlikenin bu vatanı istilâsına karşı Kur'ânî bir sed ve Âlem‑i İslâmın, kahraman Türk milletine eskisi gibi muhabbet, uhuvvet ve ittifakının medârı olmuştur.
Evet, Said Nursî, gayet câmi' bir isti'dâda mâlik bir zâttır. Bu isti'dâdların hepsinde çok ileri gitmiştir. Cüz' ile küllü, âfâkın en geniş dâiresi ile enfüsî dâiresini, meselâ zerre ile Samanyolunu beraberce dikkatle tedkik eder, onlardaki envâr‑ı tevhidi görür, gösterir ve isbât eder. Bir yandan Âlem‑i İslâm ve insaniyete uzanan küllî hizmet‑i îmâniye ile meşgul, bir yandan inziva hayatı geçirerek kalem‑i kudretin mektûbatı olan fıtratın antika eserlerini, San'at‑ı İlâhiye’nin mu'cizelerini temâşâ ve tefekkür ile kitab‑ı kâinâtı mütâlaa eder ve böylece her gün bu müteaddid ulvî vazifeleri yaparak mârifet‑i İlâhiye ve huzurun nihâyetsiz ezvâk ve envârında terakkî eder.
572
İşte bu hâlet‑i rûhiye ve ahvâl‑i kudsiye Üstad’ın hayatının her safhasında müşâhede edildiği gibi, Emirdağı’nda geçirdiği hayatı da hep bu mezkûr mânâ ile doludur. Lâhikalardaki mektûblarda bir derece beyân edilmişse de nâkıstır. Bu Tarihçe’de, ancak denizden bir katrecik ile iktifâ edilmiştir.

Said Nursî’nin Denizli Hapsinden Tahliyesi ve Emirdağı’na Nefyi

Denizli Ağır Ceza Mahkemesi’nin Haziran 1944 berâet kararı ile hapisten tahliye olunan Nur talebeleri, memleketlerine gitmişler; Üstad ise Ankara’dan bir emir alıncaya kadar Denizli’de Şehir Oteli’nde kalmıştır. Risale‑i Nur talebelerinin hapsi ve muhâkemeleri münâsebetiyle, Denizli halkı Risale‑i Nurla alâkadar olmuştur. Adliyede iki‑üç zât, mahkeme safahâtı esnâsında Nurlara yakından alâkadarlık göstermişler ve Denizli’de neşrine çalışmışlardır. Bilâhare Nur dâiresinde “Hâkim‑i âdil” ünvânıyla anılan mahkeme reisi ve âzâları ve hizmetleri dokunan hamiyet‑perverler, âdilâne karar ve gayretleriyle bütün ehl‑i îmânın sürûruna vesile olmak gibi manevî ve ebedî parlak bir makam kazanmışlardır.
Said Nursî, Denizli’de iki ay kaldıktan sonra, Afyon Vilâyeti’nin Emirdağı kazasında ikamete memur edilir. Emirdağı’na 1944 senesi Ağustos ayında nefyedilir. İlk önce onbeş gün kadar bir otelde kalır, sonra kira ile bir eve yerleşir; ev kirasını da kendisi verir.
573

Emirdağı’ndaki hayatı şöyle hülâsa olunabilir:

Dâimî tarassud altındadır. Mahkemeden berâet kazanması ve eserlerinin iâde edilmesine rağmen, serbest bırakılmış değildir. Eskisinden daha ziyâde kontrol ve mütemâdiyen pencere ve kapısından nezârete ma'rûzdur. Mektûblarında da beyân ettiği gibi; Denizli hapsinin bir aylık sıkıntısını bazen bir günde Emirdağı’nda çekiyordu. Üstada yapılan bed muâmeleler ve takınılan tavır, Emirdağı ahâlisince yakından bilinmektedir. Denizli Mahkemesi’nin berâeti üzerine, mahkeme eliyle Nurların intişarına ve Said Nursî’nin hizmet‑i îmâniyesine sed çekemeyen gizli dinsizlik komiteleri, bu defa başka yollardan, idarî makamları evhâmlandırıp aleyhe geçirerek hattâ imhasına kadar çalışıyorlardı. Bu plân kat'î idi.
Bir bekçi, kapısı önünden ayrılmazdı. Üstad ile görüşebilmek pek müşküldü. Emirdağı’nda ilk defa Üstadla yakından alâkadar olan Çalışkanlar Hânedânı, kasabalarına nefyedilen bu âlim ve fâzıl ihtiyar zâta yakından dostluk göstermişler, hizmetine koşmuşlar, sırf Lillâh için olan bu irtibatlarını sû‑i tefsir edenlerin yalan ve tezviratına aldırmayarak alâkalarını gevşetmemişlerdi. Çalışkanlar’la beraber Emirdağı’nda birçok sâdık mü'minler Nur’a talebe olmuşlar, Üstad’ın Hizmet‑i Nuriyesine iştirâk etmişler, (Hâşiye‑1) Nur Risalelerini okuyup yazmaya ve etrafa neşre başlamışlardı. Üstad’ın Emirdağı’nda ikametinden sonra, Risale‑i Nurun dersleriyle halkın mühim bir kısmının ilim, îmân, ahlâk ve fazilet bakımından terakkî ettiği herkesçe ma'lûm olduğu gibi, resmî zâtların ikrarıyla da sâbittir. (Hâşiye‑2)
Emirdağ talebeleri, Üstad’ın Emirdağı’ndaki hayatına dair diyorlar ki:
Üstad Emirdağı’nda dâimî tarassud altında bulunuyordu. Açık havalarda gezmeye çıkardı. Üstad’ın, bahar ve yaz mevsimlerinde mutlaka kırlara çıkmak âdeti idi. Yalnız başına gider, birkaç saat kalır, sonra evine dönerdi. Kırlara çıktığı zaman, çok defa arkasından takib ettirilirdi. Bazen bekçiler, bazen jandarmalar takib ederdi. Hattâ bir defa arkasından kurşun attırılmış, fakat isabet etmemiştir. Bir gün bir resmî memur, arkasından koşarak; “Dışarı çıkmak yasak! Başına bere koyamazsın, sarık saramazsın!” diye mütehakkimâne ve mütecâvizâne ifâdeler kullanmış, Üstad da geriye dönmüştür. Bu tarz muâmeleler çoktur.
574
Üstad’ın Emirdağı’ndaki hizmeti ve meşgalesi, başka yerlerde olduğu gibi, yalnız bir vazifeye münhasır değildi. Gerek Lâhikalar’daki mektûblardan, gerek ziyaretine gelen dostların ve eski ilim arkadaşları ve talebelerinin ihbarından ve gerekse de kendine yakından alâkadar olan talebe, komşu ve halkların müşâhedâtından anlaşılıyor ki; Hakka müteveccih, hakikatten nebeân eden müteaddid hizmetleri, vazifeleri vardı ve herbir günde de bu vazifelerini îfâya çalışırdı.
Hakàik‑ı Kur'âniye nurları olan “Sözler”, “Lem'alar” gibi eserlerini te'lif, tashih ve neşr ile meşgul olmakla beraber, kelimât‑ı kudret olan masnûât ve mevcûdâtı seyr ve temâşâya, kitab‑ı kâinâtı mütâlaaya çok müştâk idi. Zemin yüzünde yazılan, bahar sahifesinde teşhîr edilen rahmet ve hikmetin mu'cizeli eserlerini, eşcâr ve nebâtât ve hayvanattaki San'at‑ı İlâhiye’nin hàrikalarını, sîmâlarında parıldayan tevhid sikkelerini okumağa ziyâdesiyle meftûn idi. Böylece, hakàik‑ı îmâniyenin, mârifetullâhın nihâyetsiz ufuklarında hakkalyakìn mertebesinde kanat açıp geziyordu.
Esâsen, Kur'ân’dan aldığı mesleğinin bir esâsı, tefekkürdür. Eserlerinde insanı dâima tefekküre sevkeder ve tefekkürü ders verir. İlim ve tefekkür ile kazanılan mârifet‑i İlâhiye’nin, rûh için kâinât vüs'atinde bir genişlik te'min ettiğini ve وَف۪ي كُلِّ شَيْءٍ لَهُ اٰيَةٌ تَدُلُّ عَلٰى اَنَّهُ وَاحِدٌ “herbir şeyde Sâni'‑i Vâhid’e işâretler, delil ve âyetler bulunduğunu” ifâde eder; تَفَكُّرُ سَاعَةٍ خَيْرٌ مِنْ عِبَادَةِ سَنَةٍ sırrına göre hareket ederdi.
575

Üstad’ın Emirdağı’nda Zehirlenmesi

Bir siyâsî memurun iğfali ve “İmhası için yukarıdan emir aldık” demesine aldanan bir bekçibaşı, Üstad’ın penceresine geceleyin merdivenle çıkarak yemeğine zehir atmış, ertesi gün Üstad zehirlenerek kıvranmaya başlamıştır. Zehirin te'siri çok azîm olduğu hâlde, kendisi: “Cevşenü'l‑Kebîr gibi evrâd‑ı kudsiyelerin feyziyle ölümden muhâfaza olunuyorum. Fakat hastalık, ızdırâb çok şiddetlidir” derdi. Bir hafta kadar aç susuz denecek bir hâlde perîşan bir vaziyette inlemiş, sonra biiznillâh şifâ bulup, tekrar tashihât gibi Risale‑i Nur vazifeleriyle iştigâle başlamıştı. Bu şiddetli hastalık zamanlarında asla namazlarını terketmedi. Yalnız ikinci ve üçüncü zehirlenmek zamanında tahammülü gayr‑ı kàbil bir hastalıkta iki‑üç gün farzını yatağında ancak kılabildi.
Ölüm tehlikesi geçirdiği günlerde, bir gece sabaha kadar yanında nöbet bekleyip gözyaşları içinde Üstada dikkat eden iki talebesi diyor: “Sabaha yakın, gözleri kapalı olduğu hâlde doğruldu, ellerini Dergâh‑ı İlâhiye’ye açıp yavaş bir sesle birkaç kelime ile Risale‑i Nur hizmetinin inkişafına ve talebelerinin selâmetine duâ etti. Sonra bayılmış vaziyette yatağa düştü.”
Hizmetini, sıra ile iki‑üç genç talebesi îfâ ederdi. Bir müddet onlar da men'edilmişse de, çalışkan talebeleri, hizmetinden asla vazgeçmeyerek yüksek bir fedâkârlık gösterdiler.
Emirdağı’nın resmî büyük bir memuru, bilâhare Nur’un kahraman bir talebesi olan arkadaşına: “Gizlice Said Nursî’nin imhası için, gizli bir plân ve emir var!” demiştir. İşte Üstada yapılan bütün muâmeleler, böyle bir plânın neticesi olarak cereyan etmiştir. Bir‑iki defaya münhasır değil, uzun seneler müddetince dâimî olduğu için, yapılan zulüm, tarassud ve manevî baskı çok elîm ve acı idi.
Üstad, ilk iki sene Çarşı Câmii’ne gider, cemâate iştirâk ederdi. Ekser günler ikindi namazını câmide kılar ve yatsıya kadar orada kalır, sonra evine gelirdi. İki sene böyle devam etti; sonra kaymakam, insanlarla görüşüyor diye câmiden men'etti.
Emirdağı’nda ikameti zamanında başta Isparta olarak çok yerlerde Nur Risaleleri el yazısıyla çoğaltılıyordu. Risaleleri okuyup müstefîd olanlardan Üstadı görmeye gelenler pek çoktu. Fakat ziyarete gelenlerden az bir kısmı görüşebilmeye muvaffak olurdu. Daha ziyâde Risale‑i Nura kemâl‑i sadâkatle ve ihlâsla hizmet etmeye kàbiliyetli olanlar ve sırf Lillâh için muhabbet ve uhuvvet taşıyanlar görüşebilir, Üstad’ın dersini, sohbetini dinleyebilirdi.
576
Üstad, muhtelif isti'dâdda olan her ziyaretçinin derece‑i fehim ve idrakine göre konuşur, nazarları Risale‑i Nura ve hizmet‑i îmâniyeye çevirir, Risale‑i Nur hakikatleriyle îmâna hizmetin bu millete maddeten ve ma'nen en büyük menfaatleri te'min edeceğini da'vâ ve izâh ederdi. Gelen ziyaretçiler, muhtelif halk tabakalarından, gençlerden, ehl‑i ilimden idi. Denizli berâetinden sonra memurlar arasında büyük intibâh olmuş, Nur’a talebe olanlar çoğalmıştı.

Üstad Gelenlerle Ne Konuşurdu?

Hemen umumiyetle, Risale‑i Nur hizmetinin yegâne maksadı olan îmânın kuvvetlenmesinin, vatan ve milleti tehdid eden dinsizlik ve komünistlik tehlikesine mâni olduğunu‥ şimdi en elzem vazifenin, ferdlere ve cem'iyete düşen hizmetin, îmânı kurtarmak ve kuvvetlendirmek bulunduğunu‥ zamanın en büyük da'vâsının Kur'ân’a sarılmak olduğunu‥ Risale‑i Nur bütün kuvvetiyle bu mes'eleye hasr‑ı nazar ettiğinden, vatan ve millet düşmanları, gizli dinsizler, bahânelerle hücuma geçip aleyhte tahrîklerde bulunduklarını‥ “Fakat biz müsbet hareket etmeye mecburuz. Elimizde Nur var, siyaset topuzu yok. Yüz elimiz de olsa, ancak Nur’a kâfî gelir.” diyerek Nur’un din düşmanlarını mağlûb edeceğinden müsbet hareket etmenin atom bombası gibi te'siri bulunduğundan, Risale‑i Nurun siyasetle hiçbir alâkası bulunmadığını‥ mesleğimizin en büyük esâsının ihlâs olduğunu‥ rızâ‑yı İlâhîden başka hiçbir maksad ittihàz edilemeyeceğini‥ Nur’un kuvvetinin işte bu olduğunu‥ ihlâsla, müsbet hareket etmekle inâyet ve Rahmet‑i İlâhiye’nin Risale‑i Nuru himâye edeceğini, ilâ âhir‥ beyân ederdi.
Üstad’ın dersini ve sohbetini dinleyenleri işhâd ederek diyebiliriz ki:
577
Üstad’ın bir dersi, bir sohbeti çok gençler için vesile‑i necât olduğu gibi, Risale‑i Nura fedâkârâne hizmet için de bir menba'‑ı istinâd olurdu. Nura hizmet eden fedâkâr talebelerin ekserîsi böyle bir veya birkaç defa Üstad’ın dersinde, îkazında hazır bulunmuştur. Emirdağı’nda iken, Ankara’ya Nur hizmeti için gönderdiği bir talebesi, hâl‑i âleme bakarak, “Bu insanlar ne zaman Nur hakikatlerini dinleyecek, kalın zulmet perdeleri nasıl yırtılacak, manevî karanlıklar nasıl izâle olacak?” diye ümîdsizliğe düşer. Sonra bir gün Emirdağı’na Üstadın yanına döndüğü zaman, o büyük Üstad der: “Vazifemiz hizmettir. Muvaffak olmak, insanlara kabûl ettirmek, Cenâb‑ı Hakk’ın vazifesidir. Biz vazifemizi yapmakla mükellefiz. Sen orada: Bu insanlar ne zaman Risale‑i Nuru dinleyecekler diye ümîdsizliğe düşme, merak etme! Kat'iyyen bil ki; mele‑i a'lânın hadsiz sâkinleri, bugün Risale‑i Nuru alkışlıyorlar. Onun için, hiç ehemmiyeti yok. Kıymet, kemiyette değil, keyfiyettedir. Bazen bir hàlis ve fedâkâr talebe, bine mukâbildir.” diyerek ye'sini giderir.
Üstad, kırlara ilk önce yaya olarak çıkardı; sonra faytonla gezmeğe başlamıştır. Ücretsiz, bir gün dahi arabaya bindiği görülmemiştir. Biz kendisine ancak masrafını idare edecek derecede fiatını söyler, “Bunun burada fiatı budur.” derdik. Mutlaka bizim söylediğimizden fazlasını bize verir ve “Fiatını vermezsem olmaz. Nasıl mukâbilini vermediğim bir lokma hediye beni hasta ediyor, bunun da ücretini vermeliyim ve vermeğe mecburum.” derdi.
Daha ziyâde bahar, yaz ve güz mevsiminde gezer, kışın da arasıra kıra çıkardı. Emirdağı’nın dört tarafı açıklıktır. Buralarda Nurların tashihine çalıştığı müteaddid dershâneleri vardır. Emirdağı’na yerleşmesinden itibaren dâimî tarassud altında bulunduğundan ve kırlara çıktığı zamanda çok defa jandarma ve bekçilerle takib edilmesinden dolayı yalnız gezer, yalnız oturur, yalnız çalışırdı. Tâ 1947 senesine kadar böyle devam etti. Yalnız faytonunu idare eden bir talebesi, yolda refâkat eder, oturduğu zaman yalnız başına kalırdı. Kırlarda ekseriyetle tashihâtla meşgul oluyordu. Bir müddet el yazılarını tashihle vakit geçirirdi.
Sonra Isparta ve İnebolu’daki fedâkâr talebeleri, birer teksir makinesi elde ederek Nur mecmualarını çoğaltmaya başladılar. Üstad, bundan sonra tashih için kendisine gelen mecmuaları tashihe başladı. Üstad, Nurların yazılmasına, teksirine çok ehemmiyet verirdi. “Risale‑i Nur, bu asrı ve gelecek asırları tenvir edecek olan bir mu'cize‑i Kur'âniye’dir” deyip, Nur’a ait hizmeti, zamanın en büyük mes'elesi olarak kabûl eder, bu ehemmiyetle davranırdı.
578
Üstad sür'atli bir yazıya ve hüsn‑ü hatta mâlik olmadığı için, Risale‑i Nurun makbûl, bereketli ve nurlu her günkü hizmetine, o da tashihâtla iştirâk ederdi. Saatlerce çalışır, yorulmak nedir bilmezdi. Nur hizmetlerinin îfâsı, Üstad için manevî bir gıdâ hükmünde idi. Bilhassa şiddetli hastalıklı zamanında dahi çalışması görülüyordu. Hayat‑ı ictimâiyeden çekilmiş olup kimse ile görüşmez, muhâbereden de men'edildiğinden, insanların cemâatlerinden gelen ünsiyet ve tesellîden mahrum idi. Fakat o, bu yokluk içinde tükenmez bir varlığa kavuşmuştu. Rahmet‑i İlâhiye ona Nurları ihsân etmişti. Evlâd ü iyâl, mal‑mülk, hiçbir şey ve yeryüzünde taht‑ı temellükünde bir karış yeri yoktu. Yalnız bir Risale‑i Nuru vardı. Herşeyi o idi. Sevinci, medâr‑ı tesellîsi o idi. Bütün isti'dâdları ile Nurlara müteveccih idi. Fıtrî vazifesini, Nurların ders ve taallümü ile insanlara neşri biliyordu.
Üstad’ın sözlerindeki halâvet ve hitâbındaki belâğat fevkalâdedir. Gezinti esnâsında, rastladığı insanlar arasında her sınıf halk bulunduğu gibi, bilhassa dağlarda, kırlarda, ormanlarda zirâat ve ticâretle uğraşan halktan pek çoklarıyla görüşmüş ve sohbet etmiştir. Üstad’ın geniş, küllî Hizmet‑i Kur'âniyesinden sarf‑ı nazar, farazâ bütün meşgalesi ve hizmeti eğer sohbetine ve görüştüğü insanlara olan ders ve irşadına münhasır olsa dahi, yine emsâlsiz denecek kadar büyük ve müessir bir hizmettir. Kendilerinin bu sahadaki hizmetleri, çok muazzamdır. Barla’da bulunduğu müddetçe talebeliğine, kardeşliğe ve âhiret hemşireliğine kabûl ettiği erkek ve kadınlar gibi, Emirdağı ve civar köylerde de pek çok âhiret hemşireleri, talebeleri ve kardeşleri vardı. Bilhassa masûm çocuklarla alâkadarlığı pek ziyâdedir.
Üstad’ın iffet ve istikametteki hududsuzluğu, bilmüşâhede sâbittir ve inkârı gayr‑ı kàbildir. Hayatı boyunca, hanımlarla konuşmaktan, nazarıyla dahi meşgul olmaktan şiddetle ictinâb etmiştir. Bir mektûbundan anlaşıldığı gibi; gençliğinde dahi iffet ve istikametin zirve‑i müntehâsında olduğu, onu yakından tanıyan ve hayatına âşinâ olanların müşâhedeleriyle sâbittir.
579
Bütün ahâli, Üstad’ın nümûne‑i imtisal iffet ve istikametini görerek, kendisine uhrevî ve manevî alâkadarlık gösterirlerdi. Üstad, âhiret hemşireliğine kabûl ettiği hanımlara ve manevî evlâd ve talebeleri addettiği masûm çocuklara çok duâ ederdi. Kadınların şefkat kahramanı olduğunu; bu zamanda, İslâm terbiyesi dâiresinde hareket etmenin elzem olduğunu; yetişen masûm evlâdlarının uhrevî hayatlarından mes'ûl ve eğer dindar yetiştirebilirlerse hissedar bulunduklarını, kendisinin çok hasta ve perîşan olup duâ etmelerini istediğini, ihtiyar hanımlara duâ ettiğini, genç hanımlardan da namazını kılanlara duâ edip âhiret hemşiresi kabûl edeceğini kısaca söylerdi ve zâten fazla konuşmazdı. Mübârek tâife‑i nisâ, Said Nursî’nin yüksek bir ehl‑i hak ve hakikat olduğunu, kalblerinin safvetiyle hissederlerdi.
Üstad’ın masûm çocuklarla sohbet ve muhâveresi ise çok ibretli ve saâdetlidir. Emirdağı ve civarı köylerinde, yanına gelen masûmlara, büyükler gibi ehemmiyet verip, kalben onlara müteveccih olurdu. “Evlâdlarım! Siz masûmsunuz, daha günahınız yoktur. Ben çok hastayım, bana duâ ediniz, sizin duânız makbûldür. Ben sizi manevî evlâdlarım ve talebelerim olarak duâma dâhil ettim.” derdi. O çocuklar, gözlerinden akan muhabbet nurlarıyla Üstadı selâmlarlar; Üstad, gâfil büyüklerden ziyâde, onlara samîmî ve ciddi selâm ederdi. Ve “Bunlar istikbâlin Nur talebeleridir. Bana olan bu alâka ve teveccühlerinin sebebi ise; masûm rûhları hissediyor ki Risale‑i Nur, onların imdâdına gelmiş. Ben de o Nur’un bir tercümânı olmam hasebiyle, gayr‑ı ihtiyarî bu fedâkârâne muhabbet ve alâkayı gösteriyorlar.” derdi.
Üstad, yanına gelen gençlere de; dâima Nur derslerini okumalarını, zamanın ahlâksızlık tehlikelerinden sakınmalarının büyük menfaat ve saâdetini onlara telkin ederek, namaz kılmalarının lüzumunu ihtar ederdi. Bu tarzdaki dersinden, belki binlerce gençler intibâha gelmişlerdir.
Yine kırlarda ve yollarda rastladığı memur ve işçilere, herbirisine münâsib ders verir, namaz kılmalarının ehemmiyetini söyler ve o zaman dünyevî meşgalelerinin âhiret hesabına geçeceğini telkin ederdi. Bilhassa bu nev'i dersi, “Din, terakkîye mânidir.” diyenlerin fikirlerinin ancak birer hezeyan olduğunu gösterir. Bil'akis hem o insan için, hem vatan ve millet için îmân nuruna mazhar olmak, maddî‑manevî saâdet ve terakkîyi te'min eder. Namazını kılıp istikametle hareket ettiği takdirde dünyevî çalışma ve gayretinin âhiret hesabına geçip ebedî saâdet ve nurları netice vermesi düşüncesi, ne kadar o vazifeyi iştiyakla severek yapmayı te'min edeceği ma'lûmdur.
580
İşte bu hakikati, bütün memurlar, san'atkârlar ve esnâf rehber ittihàz etmeli ve bu ders, umuma telkin edilmelidir. Bu zikredilen bahis, deryâdan bir katre nev'inden Üstad’ın saymakla bitmeyen millete menfaatdâr hizmetinden bir cüz'dür. İslâmiyete irtica, mü'minlere mürteci diyenlere yazıklar olsun! (Hâşiye)
581
Üstad’ın, Emirdağı’ndaki İkameti Sırasında O’nun ve Talebelerinin Yazdığı Mektûblardan Bir Kısmı

Eğer bu adamın dünya iştihâsı ve siyasete meyli olsaydı; hiç imkânı var mı ki, bir tereşşuhâtı ve emâreleri bulunmasın?

Emirdağı’ndaki Kardeşlerime!
Benim hakkımda evhâm edenlere deyiniz ki: Biz, hizmet ettiğimiz bu adamın yirmi senelik hayatının bütün mahrem ve gayr‑ı mahrem mektûblarını ve kitaplarını ve esrârını hükûmet şiddetli taharriyâtla elde etti. Dokuz ay; hem Isparta, hem Denizli, hem Ankara adliyeleri tedkikten sonra, bir tek gün cezayı, bir tek talebesine vermeyi mûcib bir madde – beş sandık kitaplarında ve evraklarında – bulunmadı ki; hem Ankara Ehl‑i Vukûfu, hem Denizli Mahkemesi ittifakla berâetine karar verdiler.
Hem, bu zarûrî işlerini ihtiyarlığına hürmeten gördüğümüz adam, mahkemece da'vâ etmiş ve bütün hazır arkadaşlarını şâhid gösterip, tasdik ettirmiş ki:
Yirmi senedir hiçbir gazeteyi ve siyâsî eserleri ne okumuş, ne sormuş, ne bahsetmiş; ve on senedir, hükûmetin iki reisinden ve bir vâli ve bir meb'ûsundan başka hiçbir erkânı ve büyük memurlarını bilmiyor ve tanımıyor ve tanımağa merak etmemiş. Ve üç senedir Harb‑i Umumî’yi ne sormuş, ne bilmiş, ne merak etmiş, ne radyo dinlemiş. Ve intişar eden yüz otuz te'lifâtından, yirmi sene zarfında yüz bin adamın dikkatle okudukları hâlde ne idareye, ne âsâyişe, ne vatana, ne millete hiçbir zararı hükûmet görmemiş.
Beş vilâyetin dikkatli zâbıtaları ve taharrî memurları ve mahkeme işiyle iştigâl eden üç vilâyetin ve merkez‑i hükûmetin dört adliyelerinin Ağır Ceza Mahkemeleri en ufak bir suç bulmamış ki, tahliyelerine mecbur oldular.
582
Eğer bu adamın dünya iştihâsı ve siyasete meyli olsaydı; hiç imkânı var mı ki, bir tereşşuhâtı ve emâreleri bulunmasın! Hâlbuki mahkeme safahâtında hiçbir emâre bulamadılar ki, muannid bir müddeiumumî, mecbur olup vukûât yerinde imkânâtı isti'mâl ederek mükerreren iddianâmesinde “yapabilir” demiş ve “yapmış” dememiş. “Yapabilir” nerede? “Yapmış” nerede? Hattâ mahkemede Said ona demiş: “Herkes bir katli yapabilir, bu iddianız ile herkesi ve sizi mahkemeye vermek lâzım geliyor…”
Elhâsıl: Ya bu adam tam dîvânedir ki, bu derece dehşetli umûr‑u dünyaya karşı lâkayd kalıyor veyâhut bu vatanın ve bu milletin en büyük bir saâdetine ihlâsla çalışmak için, hiçbir şeye tenezzül etmez ve ehemmiyet vermez. Öyle ise bunu tâciz ve tazyîk etmek, vatan ve millete ve âsâyişe bir nev'i ihanettir. Ve O’nun hakkında bu çeşit evhâm etmek, bir dîvâneliktir.
583

Kendi Kendime Bir Hasbihâldir

Bu hasbihâli Ankara makàmâtına işittirmeyi ıslahtan sonra sizin tensibinize havâle ederim.
Hâkim, kendisi müddeî olsa, elbette “Kimden kime şekvâ edeyim, ben dahi şaştım.” benim gibi bîçârelere dedirtir. Evet, şimdiki vaziyetim hapisten çok ziyâde sıkıntılıdır. Bir günü, bir ay haps‑i münferid kadar beni sıkıyor. Bu gurbet ve ihtiyarlık ve hastalık ve yoksulluk ve za'fiyetle, kışın şiddeti içinde herşeyden men'edildim. Bir çocukla bir hastalıklı adamdan başka kimse ile görüşmem. Zâten ben, tam bir haps‑i münferitte yirmi seneden beri azâb çekiyorum. Bu hâlden fazla bana tecrid ve tarassudlarıyla sıkıntı vermek ise, Gayretullâha dokunup, bir belâya vesile olmasından korkulur. Mahkemede dediğim gibi, nasıl ki dört defa dehşetli zelzeleler, bize zulmen taarruzun aynı zamanında gelmesi gibi pek çok vukûât var… Hattâ tahmin ederim ki; benim hukukumu muhâfaza ve beni himâye etmek için çok güvendiğim Afyon Adliyesi, Denizli Mahkemesi’ndeki Risale‑i Nur hakkında müracaatıma bil'akis ehemmiyet vermedi, beni me'yûs etti, adliyenin yangınına bir vesile oldu ihtimali var.
Ben derim ki: Benim hakkımda vicdânlı ve insaniyetli olan bu kazanın hükûmeti, zâbıta ve adliyesiyle beraber beni tam himâye etmek en ehemmiyetli bir vazifesidir. Çünkü, yirmi senelik bütün eserlerimi ve mektûblarımı üç adliye ve merkez‑i hükûmet dokuz ay tedkikten sonra berâetimize ve tahliyemize karar verdi. Fakat, ecnebî menfaati hesabına ve bu millet ve bu vatanın pek büyük zararına çalışan bir gizli komite, bizim berâetimizi bozmak için, her tarafta, habbeyi kubbe yaparak bir kısım memurları aleyhime evhâmlandırdılar. Bir maksadları, benim sabrım tükensin artık yeter dedirtsinler. Zâten onların şimdi benden kızdıklarının bir sebebi sükûtumdur; dünyaya karışmamaktır. Âdeta ne için karışmıyorsun, tâ karışsın maksadımız yerine gelsin diyorlar…
Aleyhime hükûmetin bir kısım memurlarını evhâmlandırmakta isti'mâl ettikleri bir‑iki desîselerini beyân ediyorum.
584
Derler: “Said’in nüfûzu var. Eserleri hem te'sirli, hem kesretlidir. O’na temâs eden, O’na dost olur. Öyle ise, O’nu herşeyden tecrid etmek ve ihanet etmekle ve ehemmiyet vermemekle ve herkesi ondan kaçırmakla ve dostlarını ürkütmekle nüfûzunu kırmak lâzımdır.” diye hükûmeti şaşırtır, beni de dehşetli sıkıntılara sokarlar.
Ben de derim:
Ey bu millet ve vatanı seven kardeşler! Evet, o münâfıkların dedikleri gibi, nüfûz var. Fakat benim değil, belki Risale‑i Nurundur. Ve o kırılmaz; ona iliştikçe kuvvetleşir. Ve millet ve vatan aleyhinde hiçbir vakit isti'mâl edilmemiş ve edilmez ve edilemez. İki adliye, on sene fâsıla ile şiddetli ve hiddetli yirmi senelik evrakımı tedkîkàt neticesinde, bir hakîki sebeb cezamıza bulmaması, bu da'vâya cerhedilmez bir şâhiddir.
Evet, eserler te'sirlidir. Fakat, millet ve vatanın tam menfaatine ve hiçbir zarar dokundurmadan yüzbin adama kuvvetli îmân‑ı tahkîkî dersi vermekle, saâdet ve hayat‑ı ebediyelerine tam hizmette te'sirlidir. Denizli Hapishânesi’nde, kısmen ağır ceza ile mahkûm yüzler adam, yalnız “Meyve Risalesi”yle, gayet uslu ve mütedeyyin sûretine girmeleri; hattâ iki‑üç adamı öldürenler, O’nun dersiyle daha tahta bitini de öldürmekten çekinmeleri ve o hapishâne müdürünün ikrarıyla, hapishânenin bir terbiye medresesi hükmünü alması, bu müddeâya reddedilmez bir seneddir, bir hüccettir.
Evet, beni herşeyden tecrid etmek, işkenceli bir azâb ve katmerli bir zulümdür ve bu millete gadirli bir hıyânettir. Çünkü otuz‑kırk sene hayatımı bu millet içinde geçirdiğim hâlde temâsımdan hiç zarar görmediğine ve bu dindar millet çok muhtaç olduğu kuvve‑i maneviye ve tesellî ve kuvvet‑i îmâniye menfaatini gördüğüne kat'î bir delili, bu kadar aleyhimde olan şiddetli propagandalara bakmayarak her tarafta Risale‑i Nura fevkalâde teveccüh ve rağbet göstermeleri‥ hattâ itiraf ederim, yüz derece haddimden ziyâde, – lâyık olmadığım – büyük iltifat etmesidir.
Ben işittim ki; benim iâşeme ve istirahatime buradaki hükûmet müracaat etmiş, kabûl cevabı gelmiş. Ben bunların insaniyetine teşekkürle beraber, derim:
585
“En ziyâde muhtaç olduğum ve hayatımda en esâslı düstur olan, hürriyetimdir.” Asılsız evhâm yüzünden, emsâlsiz bir tarzda hürriyetimin kayıdlar ve istibdâdlar altına alınması, beni hayattan cidden usandırıyor. Değil hapis ve zindânı, belki kabri bu hâle tercih ederim. Fakat, hizmet‑i îmâniyede ziyâde meşakkat ise ziyâde sevâba sebeb olması, bana sabır ve tahammül verir. Mâdem bu insaniyetli zâtlar benim hakkımda zulmü istemiyorlar, en evvel benim meşrû dâiredeki hürriyetime dokundurmasınlar. Ben ekmeksiz yaşarım, hürriyetsiz yaşayamam.
Evet, ondokuz sene bu gurbette yalnız ikiyüz banknot ile şiddetli bir iktisad ve kuvvetli bir riyâzet içinde kendini idare ederek, hürriyetini ve izzet‑i ilmiyesini muhâfaza için kimseye izhâr‑ı hâcet etmeyen ve minnet altına girmeyen ve sadaka ve zekât ve maaş ve hediyeleri kabûl etmeyen bir adam, elbette iâşeden ziyâde, adâlet içinde hürriyete muhtaçtır. Evet, emsâlsiz bir tazyîk altındayım. Bir‑iki cüz'î nümûnesini beyân ediyorum.
Birisi: Mahkemece, Risale‑i Nurun ilmî bir müdafaanâmesi ve Ankara’nın yedi makàmâtına ve Reis‑i Cumhûra müdafaâtımla beraber gönderilen ve neticede Ankara Ehl‑i Vukûfunun takdiriyle berâetimize bir sebeb olan ve hapis arkadaşlarımın bana bir yâdigâr ve hâtıra olmak üzere güzel yazılarıyla birkaç nüshası yazılan ve elimde bulunan ve Denizli Zâbıtası görüp ilişmeyen ve Afyon polishânesinde bir gece ve buranın zâbıtasında da açık olarak bir gece kalan “Meyve Risalesi” ile “Müdafaanâme”yi, her gün endişeler içinde, bunları da elimden almasınlar diye saklıyordum. Belki beni taharrî edecekler telâşı ile bu gurbette tanımadığım adamlara, bunları sakla diyemediğimden çok üzülüyordum.
İkincisi: Denizli Mahkemesi hiç ilişmediği ve Eskişehir Mahkemesi yalnız bir tek kelimesine ilişip, bir tek harfle cevabını alan “İhtiyarlar Risalesi”ni, İstanbullu bir adam, burada, bir adamdan alıp İstanbul’a götürmüş. Her nasılsa aleyhimdeki bir dinsizin eline geçmiş. Habbeyi on kubbe yaparak vilâyet zâbıtasını şaşırtıp: “Kiminle görüşüyor, yanına kimler gidiyor?” diye beni sıkmağa başladılar. Her ne ise, bunlar gibi çok acı nümûneler var… Fakat en mânâsızı budur ki; beni konuşturmamak için, hizmetimde bir çocukla bir hastalıklı adamdan başka herkesi ürkütüp, benden kaçırtmalarıdır.
586
Ben de derim:
On adamın benden çekinmeleri yerine; onbinler, belki yüzbinler Müslüman, Risale‑i Nurun dersine hiçbir mânie ehemmiyet vermeyerek devam ediyorlar. Hem bu memlekette, hem hariç Âlem‑i İslâm’da çok kuvvetli hakikatleri ve çok kıymetli faydaları için tam bir revâc ile intişar eden Risale‑i Nurun binler nüshalarından herbiri, benim yerimde benden mükemmel konuşuyor. Benim susmamla, Onlar susmaz ve susturulmazlar.
Hem, mâdem mahkemece isbât edilmiş ki; yirmi seneden beri siyasetle alâkamı kestiğim ve hiçbir emâre aksine zuhûr etmediği hâlde elbette benimle görüşenden tevehhüm etmek pek mânâsızdır.
587

Adliye Vekiliyle ve Risale‑i Nurla Alâkadar Mahkemelerin Hâkimleriyle Bir Hasbihâl

Kendi Kendime Hasbihâl Nâmındaki Parçaya Lâhika Olarak Adliye Vekiliyle ve Risale‑i Nurla Alâkadar Mahkemelerin Hâkimleriyle Bir Hasbihâldir
Efendiler; siz, ne için sebebsiz bizimle ve Risale‑i Nurla uğraşıyorsunuz? Kat'iyyen size haber veriyorum ki: Ben ve Risale‑i Nur, sizinle değil mübâreze, belki sizi düşünmek dahi vazifemizin haricindedir. Çünkü: Risale‑i Nur ve hakîki şâkirdleri, elli sene sonra gelen nesl‑i âtîye gayet büyük bir hizmet ve onları büyük bir vartadan ve millet ve vatanı büyük bir tehlikeden kurtarmağa çalışıyorlar. Şimdi bizimle uğraşanlar, o zaman kabirde elbette toprak oluyorlar. Farz‑ı muhâl olarak o saâdet ve selâmet hizmeti bir mübâreze olsa da, kabirde toprak olmağa yüz tutanları alâkadar etmemek gerektir.
Evet, hürriyetçilerin ahlâk‑ı ictimâiyede ve dinde ve seciye‑i milliyede bir derece lâübâlîlik göstermeleriyle, yirmi‑otuz sene sonra; dince, ahlâkça, nâmusça şimdiki vaziyeti gösterdiği cihetinden, şimdiki vaziyette de, elli sene sonra bu dindar, nâmuskâr, kahraman seciyeli milletin nesl‑i âtîsi, seciye‑i diniye ve ahlâk‑ı ictimâiye cihetinde, ne şekle girecek elbette anlıyorsunuz. Bin seneden beri bu fedâkâr millet, bütün rûh u canıyla Kur'ânın hizmetinde emsâlsiz kahramanlık gösterdikleri hâlde, elli sene sonra o parlak mâzisini dehşetli lekedâr, belki mahvedecek bir kısım nesl‑i âtînin eline elbette Risale‑i Nur gibi bir hakikati verip, o dehşetli sukùttan kurtarmak en büyük bir vazife‑i milliye ve vataniye bildiğimizden, bu zamanın insanlarını değil, o zamanın insanlarını düşünüyoruz.
Evet efendiler! Gerçi Risale‑i Nur sırf âhirete bakar; gayesi Rızâ‑yı İlâhî ve îmânı kurtarmak ve şâkirdlerinin ise, kendilerini ve vatandaşlarını i'dâm‑ı ebedîden ve ebedî haps‑i münferitten kurtarmaya çalışmaktır, fakat, dünyaya ait ikinci derecede gayet ehemmiyetli bir hizmettir; ve bu millet ve vatanı anarşilik tehlikesinden ve nesl‑i âtînin bîçâreler kısmını dalâlet‑i mutlakadan kurtarmaktır. Çünkü, bir Müslüman başkasına benzemez. Dini terkedip İslâmiyet seciyesinden çıkan bir Müslim, dalâlet‑i mutlakaya düşer, anarşist olur, daha idare edilmez.
588
Evet, eski terbiye‑i İslâmiyeyi alanların yüzde ellisi meydânda varken ve an'anât‑ı milliye ve İslâmiyeye karşı yüzde elli lâkaydlık gösterildiği hâlde; elli sene sonra, yüzde doksanı nefs‑i emmâreye tâbi olup millet ve vatanı anarşiliğe sevketmek ihtimalinin düşünülmesi ve o belâya karşı bir çare taharrîsi, yirmi sene evvel beni siyasetten ve bu asırdaki insanlarla uğraşmaktan kat'iyyen men'ettiği gibi; Risale‑i Nuru, hem şâkirdlerini, bu zamana karşı alâkalarını kesmiş; hiç onlarla ne mübâreze, ne meşguliyet yok.
Mâdem hakikat budur, adliyelerin, değil beni ve onları itham etmek; belki, Risale‑i Nuru ve şâkirdlerini himâye etmek en birinci vazifeleridir. Çünkü, onlar bu millet ve vatanın en büyük bir hukukunu muhâfaza ettiklerinden, onların karşısında, bu millet ve vatanın hakîki düşmanları Risale‑i Nura hücum edip, adliyeyi şaşırtıp, dehşetli bir haksızlığa ve adâletsizliğe sevkediyorlar. Küçücük iki nümûnesini beyân ediyorum.
Ezcümle: Hapisteki arkadaşlarımdan, selâm‑kelâmdan ibaret ve Arabî bir risalenin fiatı olan on banknotu, buradaki bir adama gönderip; “Tâ Isparta’da tab' masrafını veren o nüshalar sâhibine verilsin.” diye mektûbu yüzünden; hem adliye, hem hükûmet bana sıkıntılar verip; hem vâsıta olan adamı taharrî etti. Bu sinek kanadı kadar ehemmiyeti olmayan bir âdi mektûbu, hem altı ay zarfında bir tek âdi muhâbereyi bu kadar büyük bir mes'ele sûretine getirmek, elbette adliyenin şerefine, haysiyetine yakışmaz.
İkinci nümûne: Benim gibi garîb, ihtiyar ve zaîf ve berâet etmiş bir misâfire, herkesi, hattâ hizmetçilerini resmen propaganda ile ondan ürkütmek, kendini perîşan bir vaziyete sokmak bu vilâyetteki hükûmetin hamiyet‑i milliyesine yakışmadığından, sinek kanadı kadar mevhûm bir zarara dağ gibi ehemmiyet verip aleyhimde resmen propaganda yapmak, “kimin ile görüşüyor ve yanına kim gidiyor?” diye herkese bir telâş vermek, hükûmetin hikmeti ve hâkimiyeti, bu acîb hâlete elbette tenezzül etmemek gerektir. Her ne ise, bu iki madde gibi, muttali' olanlara hayret veren çok maddeler var…
589
Efendiler! Dalâlet ve fenâlıklar cehâletten gelse, def'etmesi kolaydır. Fakat, fenden, ilimden gelen dalâletin izâlesi çok müşküldür. Bu zamanda dalâlet fenden, ilimden geldiği için, ancak onları izâle etmeye ve nesl‑i âtîden o belâya düşen kısmını kurtarmaya, karşılarında dayanmaya Risale‑i Nur gibi her cihetle mükemmel bir eser lâzımdır. Risale‑i Nurun bu kıymette olduğuna delil şudur ki: Yirmi seneden beri, benim şiddetli ve kesretli bulunan muârızlarım ve şiddetli tokatlarını yiyen feylesofların hiçbirisi, Risale‑i Nura karşı çıkmamış ve cerhedememiş ve çıkamaz. Ve dokuz ay, üç adliye ve merkez‑i hükûmet ehl‑i vukûfu, yüz kitaptan ibaret eczâlarında, bizi mes'ûl edecek bir tek madde bulamamalarıdır. Ve binler ehl‑i dikkat olan Risale‑i Nur şâkirdlerine kanâat‑ı kat'iyye veren İşârât‑ı Kur'âniye ve ihbarât‑ı gaybiye-i Aleviye ve Gavsiyenin, bu asırda Risale‑i Nurun ehemmiyetine ve makbûliyetine imza basmalarıdır.
Evet, adliyeler, hukukları muhâfaza etmek ve haksızları tecâvüzden durdurmak, vazifeleri olmak cihetiyle; Risale‑i Nurun yüz risalesi, yirmi senede, yüz bin adamın saâdetlerine hizmet ettiği sâbit olmakla beraber; on seneden beri, iki mahkeme ve merkez‑i hükûmet ve birkaç vilâyetin zâbıtaları ve Denizli Mahkemesi münâsebetiyle dokuz ay bütün mahrem ve gayr‑ı mahrem evraklarımızda ve risalelerde millete ve vatana bir zararlı maddeyi ve mûcib‑i ceza bir yanlış görmediğinden, elbette Risale‑i Nurun bu vatanda gayet küllî ve büyük hukuku var. Bu küllî ve çok ehemmiyetli hukuku nazara almayıp, âdi evraklar gibi müsâdere ederek, millete ve takviye‑i îmâna muhtaç bîçârelere pek büyük bir haksızlığı nazara almamak ve âdi bir adamın cüz'î ve küçük bir hakkını ehemmiyetle nazara almak; adliyenin mâhiyetine ve adâletin hakikatine hiçbir cihetle yakışmaz, diye size hatırlatıyoruz.
Doktor Duzi’nin vesâir zındıkların eserlerine ilişmemek, Risale‑i Nura ilişmek, gadab‑ı İlâhînin celbine bir vesile olabilir diye korkuyoruz.
Cenâb‑ı Hak, size insaf ve merhamet ve bize de sabır ve tahammül ihsân eylesin. Âmîn…
Gayr‑ı resmî, fakat tecrid‑i mutlakta Said Nursî
590

Bu İstid'a Üç Makàmâta Gönderilmiştir Oradaki Kardeşlerime Bir Me'haz Olmak İçin Gönderildi

Yirmi seneden beri sabredip sükût eden bir mazlumun şekvâsını dinlemenizi istiyorum!
Hürriyetin en geniş sûretini veren cumhûriyet hükûmetinde herbir hürriyetten men'edilmekle beraber, düşmanlarım, benim aleyhime her cihetle serbest olarak beni eziyorlar. Hürriyet‑i vicdân ve hürriyet‑i fikr-i ilmiyeyi te'min eden cumhûriyet hükûmeti ya beni tam himâye edip, garazkâr, evhâmlı düşmanlarımı sustursun veyâhut bana, düşmanlarım gibi hürriyet‑i kalem verip, müdafaâtıma yasak demesin.
Çünkü, resmen, perde altında her muhâbereden men'im için postahânelere gizli emir verilmiş. Su ve ekmeğimi getiren bir tek çocuktan başka kimse ile beni görüştürmemek için tenbihât verildiği bir zamanda, eskiden beri benim muârızlarım fırsat bulup, tam mahkeme‑i temyizin berâetimizi tasdik ederek, mahkemedeki ehl‑i vukûfun tahsin ettikleri kitaplarımı almayı beklerken, o düşmanlarım, hiç münâsebetim olmayan bir‑iki mahrem risalelerimi verdirip, sonra meslekçe benim aleyhimde bir‑iki ehl‑i vukûfun eline geçirip, aleyhimde fenâ bir rapor hazırladıklarını işittim, daha sabır ve tahammülüm kalmadı. Ben hükûmet‑i cumhûriyenin bütün erkânlarına, belki dünyaya ilân ediyorum ki:
Kur'ân‑ı Hakîm’in sırr‑ı hakikatiyle ve i'câzının tılsımıyla, benim ve Risale‑i Nurun programımız ve mesleğimiz ve bilfiil semeresini gördüğümüz ve çalıştığımız ve gaye‑i hareketimiz ve hedefimiz, ölümün i'dâm‑ı ebedîsinden îmân‑ı tahkîkî ile bîçâreleri kurtarmak ve bu mübârek milleti de her nev'i anarşilikten muhâfaza etmektir.
591
İşte Risale‑i Nur, üç ehl‑i vukûf hey'etinin ve üç mahkemenin incelemesinden geçtiği hâlde, bu iki vazife‑i kudsiyeden başka, kasdî olarak dünyaya, idareye, âsâyişe dokunacak ciheti olmadığına, yirmi senelik hayatım ve yüzotuz Risale‑i Nur meydânda cerhedilmez bir hüccettir.
Evet, mahkemece da'vâ ettiğim ve benimle münâsebetdâr bütün dostlarımın tasdiki altında, yirmi seneden beri hiç müracaat etmeyen ve on seneden beri hükûmetin erkânlarını – birkaçı müstesnâ olarak – bilmeyen ve dört seneden beri dünya harbinden ve hâdisâtından hiç haber almayan ve merak etmeyen bu bîçâre mazlum Said, hiç imkânı var mı ki, ehl‑i siyasetle uğraşsın ve idareye ilişsin ve âsâyişin ihlâline meyli bulunsun… Eğer zerre mikdar bulunsaydı; “Karşımda kimler var, dünyada neler oluyor, bana kim yardım edecek?” diye soruşturacaktı, merak edecekti, karışacaktı, hilelerle büyüklere hulûl edecekti. En elîm cüz'î bir hâdise şudur ki:
“Bir tecrid‑i mutlak içinde her muhâbereden kesilmiş vaziyetimden kurtulmak için hapse girmeye bir bahâne bulunuz ki; beni hapse alsınlar, bu azâbdan kurtulayım.” diye bazı dostlarıma bir gizli mektûb elden göndermiştim. Tâ benim hayatımın sermâyesi ve neticesi ve gayet zînetli bir sûrette tezyîn edilmiş Risale‑i Nurdan, Denizli’de mahkemede bulunan kitaplarıma yakın olayım ve teslîm almaya çalışayım. Maatteessüf, aleyhime olan oradaki ehl‑i vukûftan bir tek adam beni müdafaa ederken, o dahi mektûbumu görüp, hapse girmem için aleyhime hüküm vermeye mecbur olmuş.
Beni hapislere sokan muârızlarımın bir bahâneleri de – o mahkemede ondan berâet kazandığım – “Tarîkatçılık”tır. Hâlbuki, Risale‑i Nurda dâima da'vâ edip demişim: “Zaman tarîkat zamanı değil, belki îmânı kurtarmak zamanıdır. Tarîkatsız Cennet’e gidenler çoktur, îmânsız Cennet’e giden yoktur.” diye bütün kuvvetimizle îmâna çalışmışız. Ben hocayım, şeyh değilim. Dünyada bir hânem yok ki… Nerede tekkem olacak?… Bu yirmi sene zarfında, bir tek adam yok ki; çıksın desin: “Bana tarîkat dersi vermiş.” ve mahkemeler ve zâbıtalar bulmamışlar. Yalnız eskiden yazdığım tarîkatların hakikatlerini ilmen beyân eden “Telvihât Risalesi” var ki, bir ders‑i hakikattir ve yüksek bir ders‑i ilmîdir, tarîkat dersi değildir.
592
Hürriyet‑i vicdânı esâs tutan hükûmet‑i cumhûriyenin, elbette bu milletin milyarlar ecdâdının rûhları bağlandığı bir hakikate ve onun yolunda dünyaya meydân okudukları ve îmân‑ı tahkîkîyi gâlibâne felsefeye karşı isbât eden bir eseri ve hàdimlerini himâye etmek, ehemmiyetli bir vazifesidir. Yoksa, o zaîf hàdimin ellerini bağlayıp, binler düşmanlarını O’na saldırtmaya, hiçbir vecihle o cumhûriyetin düsturları müsâade etmez… Cumhûriyet beni dinleyecek diye şekvâmı yazdım.
Evet ﴿حَسْبُنَا اللّٰهُ وَنِعْمَ الْوَك۪يلُ﴾ derim.
593

Dâhilde ve Hariçte Bulunan Cereyanlara ve Siyasetli Cemâatlere Alâka Göstermemek

بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ
Azîz, Sıddık Kardeşlerim!
Hem manevî, hem maddî birkaç cihette sorulan bir suâle mecburiyet tahtında bir cevaptır.
Suâl: Neden, ne dâhilde, ne hariçte bulunan cereyanlara ve bilhassa siyasetli cemâatlere hiçbir alâka peydâ etmiyorsun? Ve Risale‑i Nur ve şâkirdlerini mümkün olduğu kadar o cereyanlara temâstan men'ediyorsun?‥ Hâlbuki, eğer temâs etsen ve alâkadar olsan, birden binler adam Risale‑i Nur dâiresine girip, parlak hakikatlerini neşredeceklerdi; hem bu kadar sebebsiz sıkıntılara hedef olmayacaktın.
Elcevab: Bu alâkasızlık ve ictinâbın en ehemmiyetli sebebi, mesleğimizin esâsı olan “İhlâs” bizi men'ediyor. Çünkü: Bu gaflet zamanında, hususan tarafgirâne mefkûreler sâhibi, herşeyi kendi mesleğine âlet ederek, hattâ dinini ve uhrevî harekâtını da, o dünyevî mesleğe bir nev'i âlet hükmüne getiriyor. Hâlbuki, hakàik‑ı îmâniye ve Hizmet‑i Nuriye-i Kudsiye, kâinâtta hiçbir şeye âlet olamaz. Rızâ‑yı İlâhîden başka bir gayesi olamaz. Hâlbuki şimdiki cereyanların tarafgirâne çarpışmaları hengâmında bu sırr‑ı ihlâsı muhâfaza etmek, dinini dünyaya âlet etmemek müşkülleşmiş. En iyi çare, cereyanların kuvveti yerine, inâyet ve tevfik‑i İlâhiye’ye dayanmaktır.
594
İctinâbımızın çok sebeblerinden bir sebebi de; Risale‑i Nurun dört esâsından birisi olan “Şefkat etmek”, zulüm ve zarar etmemektir. Çünkü ﴿وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرٰى﴾ Yani: “Birisinin hatâsıyla, başkası veya akrabası hatâkâr olmaz, cezaya müstehak olmaz” olan düstur‑u İrâde-i İlâhiye’ye karşı, bu zamanda ﴿اِنَّ الْاِنْسَانَ لَظَلُومٌ كَفَّارٌ﴾ sırrıyla şedîd bir zulüm ile mukàbele eder. Tarafgirlik hissiyle, bir cânînin hatâsıyla değil yalnız akrabasına, belki tarafdârlarına dahi adâvet eder. Elinden gelse zulmeder. Elinde hüküm varsa, bir adamın hatâsıyla bir köye bomba atar. Hâlbuki bir masûmun hakkı, yüz cânî için fedâ edilmez; onların yüzünden ona zulmedilmez. Şimdiki vaziyet, yüz masûmu birkaç cânî için zararlara sokar. Meselâ: Hatâlı bir adama müteallik, bîçâre ihtiyar vâlide ve pederi ve masûm çoluk‑çocukları ezmek, perîşan etmek, tarafgirâne adâvet etmek, şefkatin esâsına zıttır. Müslümanlar içinde tarafgirâne cereyanlar yüzünden, böyle masûmlar zulümden kurtulamıyorlar. Hususan ihtilâle sebebiyet veren vaziyetler, bütün bütün zulmü dağıtır, genişletir.
Cihad, dinî de olsa, kâfirlerin çoluk‑çocuklarının vaziyetleri aynıdır. Ganîmet olabilir; Müslümanlar, onları kendi mâlikiyetine dâhil edebilir. Fakat İslâm dâiresinde birisi dinsiz olsa, çoluk‑çocuğuna hiçbir cihetle temellük edilmez; hukukuna müdâhale edilmez. Çünkü o masûmlar, İslâmiyet râbıtasıyla dinsiz pederine değil, belki İslâmiyet’le ve Cemâat‑i İslâmiye ile bağlıdır. Fakat, kâfirin çocukları, gerçi ehl‑i necâttırlar; fakat hukukta, hayatta pederlerine tâbi ve alâkadar olmasından, cihad darbesinde o masûmlar memlûk ve esir olabilirler.
Umum kardeşlerime birer birer selâm ve kârı binler olan Leyle‑i Mi'râcınızı tebrik ederim. Merhum Hacı İbrahim’in, Re'fet Bey gibi müteallikàtlarına benim tarafımdan tâziye edip, deyiniz ki: “O merhum, Risale‑i Nur Talebeleri dâiresi içindedir; dâima onlara olan duâlara mazhardır. Biz de hususî O’na duâ ederiz.”
Said Nursî
595

Dünyevî Merak‑âver Mes'elelere Bakıp, Vazife‑i Bâkiyenizde Fütûr Getirmeyiniz

بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ
Bir suâle mecburî cevabın tetimmesidir.
Azîz, Sıddık Kardeşlerim,
Bu yaz mevsimi, gaflet zamanı ve derd‑i maîşet meşgalesi hengâmı ve şühûr‑u selâsenin çok sevâblı ibâdet vakti ve zemin yüzündeki fırtınaların silâhla değil, diplomatlıkla çarpışmaları zamanı olduğu cihetle; gayet kuvvetli bir metânet ve vazife‑i nuriye-i kudsiyede bir sebat olmazsa, Risale‑i Nurun hizmeti zararına bir atâlet bir fütûr ve tevakkuf başlar.
Azîz kardeşlerim, siz kat'î biliniz ki: Risale‑i Nur ve şâkirdlerinin meşgul oldukları vazife, rû‑yi zemindeki bütün muazzam mesâilden daha büyüktür. Onun için, dünyevî merak‑âver mes'elelere bakıp, vazife‑i bâkiyenizde fütûr getirmeyiniz. Meyvenin Dördüncü Mes'elesini çok defa okuyunuz, kuvve‑i maneviyeniz kırılmasın.
Evet, ehl‑i dünyanın bütün muazzam mes'eleleri; fânî hayatta zâlimâne olan düstur‑u cidâl dâiresinde; gaddârâne, merhametsiz ve mukaddesât‑ı diniyeyi dünyaya fedâ etmek cihetiyle, kader‑i İlâhî, onların o cinayetleri içinde, onlara bir manevî Cehennem veriyor. Risale‑i Nur ve şâkirdlerinin çalıştıkları ve vazifedâr oldukları; fânî hayata bedel, bâkî hayata perde olan ölümü ve hayat‑ı dünyeviyenin perestişkârlarına gayet dehşetli ecel cellâdının, hayat‑ı ebediyeye birer perde ve ehl‑i îmânın saâdet‑i ebediyelerine birer vesile olduğunu, iki kere iki dört eder derecesinde kat'î isbât etmektedir. Şimdiye kadar o hakikati göstermişiz.
596
Elhâsıl: Ehl‑i dalâlet, muvakkat hayata karşı mücâdele ediyorlar. Bizler, ölüme karşı Nur‑u Kur'ân ile cidâldeyiz. Onların en büyük mes'elesi – muvakkat olduğu için – bizim mes'elemizin en küçüğüne – bekàya baktığı için – mukâbil gelmiyor. Mâdem onlar dîvânelikleriyle bizim muazzam mes'elelerimize tenezzül edip karışmıyorlar; biz, neden kudsî vazifemizin zararına onların küçük mes'elelerini merakla takib ediyoruz?‥
Bu âyet ﴿لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ اِذَا اهْتَدَيْتُمْ﴾ ve usûl‑ü İslâmiyetin ehemmiyetli bir düsturu olan اَلرَّاض۪ي بِالضَّرَرِ لَا يُنْظَرُ لَهُ yani: “Başkasının dalâleti sizin hidayetinize zarar etmez; sizler, lüzumsuz onların dalâletleriyle meşgul olmayasınız…” Düsturun mânâsı: “Zarara kendi râzı olanın lehinde bakılmaz, ona şefkat edip acınmaz.”
Mâdem bu âyet, bu düstur; bizi zarara bilerek râzı olanlara acımaktan men'ediyor; biz de bütün kuvvetimiz ve merakımızla, vaktimizi kudsî vazifeye hasretmeliyiz. Onun haricindekileri mâlâyanî bilip, vaktimizi zâyi' etmemeliyiz. Çünkü elimizde nur var; topuz yoktur. Biz tecâvüz edemeyiz. Bize tecâvüz edilse, nur gösteririz. Vaziyetimiz bir nev'i nurânî müdafaadır.
Bu tetimmenin yazılmasının sebeblerinden birisi:
Risale‑i Nurun bir talebesini tecrübe ettim. Acaba bu heyecan, şimdiki siyasete karşı ne fikirdedir diye, Boğazlar hakkında boşboğazlığı münâsebetiyle bir‑iki şey sordum. Baktım, alâkadarâne ve bilerek cevab verdi. Kalben, “yazık” dedim, “bu vazife‑i nuriyede zararı olacak.” Sonra şiddetle îkaz ettim. اَعُوذُ بِاللّٰهِ مِنَ الشَّيْطَانِ وَالسِّيَاسَةِ bir düsturumuz vardır. Eğer insanlara acıyorsan, geçmiş düstur onlara merhamete liyâkatini selbediyor. Cennet adamlar istediği gibi, Cehennem de adam ister.
(Beşinci Şuâ’nın yine – kısmen – verdiği haberler tezâhür ediyor.)
Said Nursî
597

Bizler, Kusurumuzu Görene ve Bize Bildirene, Fakat Hakikat Olmak Şartıyla, Minnetdâr Oluyoruz

Azîz, Sıddık Kardeşlerim!
……………………
Hem, bunu kat'iyyen ilân ediyorum ki: Risale‑i Nur, Kur'ânın malıdır. Benim ne haddim var ki, sâhib olayım; tâ ki, kusurlarım O’na sirâyet etsin. Belki, o Nur’un kusurlu bir hàdimi ve o elmas mücevherât dükkânının bir dellâlıyım. Benim karma karışık vaziyetim O’na sirâyet edemez, O’na dokunamaz.
Zâten Risale‑i Nurun bize verdiği ders de, hakikat‑i ihlâs ve terk‑i enâniyet ve dâima kendini kusurlu bilmek ve hodfürûşluk etmemektir. Kendimizi değil, Risale‑i Nurun şahs‑ı manevîsini ehl‑i îmâna gösteriyoruz.
Bizler, kusurumuzu görene ve bize bildirene, fakat hakikat olmak şartıyla, minnetdâr oluyoruz; Allah râzı olsun deriz. Boynumuzda bir akrep bulunsa, ısırmadan atılsa nasıl memnun oluruz. Kusurumuzu – fakat garaz ve inâd olmamak şartıyla ve bid'alara ve dalâlete yardım etmemek kaydıyla – kabûl edip minnetdâr oluyoruz.
598

Kerâmet İzhâr Edilmez Diye Hafif Bir Tenkide Mukâbil Müdafaâtım

Azîz Kardeşlerim! Müdafaâtımda onlara cevaben demiştim ki:
“Onlar, bana ait değil. Ve o kerâmetlere sâhib olmak benim haddim değil; belki Kur'ânın mu'cize‑i maneviyesinin tereşşuhâtı ve lem'alarıdır ki, hakîki bir tefsiri olan Risale‑i Nurda, kerâmetler şeklini alarak, şâkirdlerinin kuvve‑i maneviyelerini takviye etmek için, ikramât‑ı İlâhiye nev'indendir. İkramın izhârı bir şükürdür; câizdir, hem makbûldür.”
Şimdi, ehemmiyetli bir sebebe binâen, bu cevabı bir parça izâh edeceğim ve “Ne için izhâr ediyorum ve ne için bu noktada bu kadar tahşidât yapıyorum.” diye suâl edildi.
Elcevab: Risale‑i Nurun hizmet‑i îmâniyede bu zamanda binler tahribâtçılara mukâbil yüzbinler tamiratçısı bulunmak lâzım gelirken; hem, benimle lâakal yüzer kâtib ve yardımcı bulunmasına ihtiyaç varken; değil çekinmek ve temâs etmemek, belki, millet ve ehl‑i idarenin, takdir ile ve teşvik ile yardım ve temâs etmesi zarûrî iken; ve o hizmet‑i îmâniye hayat‑ı bâkiyeye baktığı için, hayat‑ı fâniyenin meşgalelerine ve fâidelerine tercih etmek ehl‑i îmâna vâcib iken, kendimi misâl alarak derim ki:
Beni, herşeyden ve temâstan ve yardımcılardan men'etmekle beraber, aleyhimizde olanlar bütün kuvvetleriyle arkadaşlarımın kuvve‑i maneviyelerini kırmak ve benden ve Risale‑i Nurdan soğutmak ve benim gibi ihtiyar, hasta, zaîf, garîb, kimsesiz bir bîçâreye, binler adamın göreceği vazifeyi başına yüklemek ve bu tecrid ve tazyîklerden, maddî bir hastalık nev'inden, insanlar ile temâs ve ihtilâttan çekilmeye mecbur olmak; hem, o derece te'sirli bir tarzda halkları ürkütmek ki en ziyâde merbût görülen bazı dostları, bana selâm vermemek, hattâ bazı namazı da terketmek derecesinde ürkütmekle kuvve‑i maneviyeyi kırmak cihetleriyle ve sebebleriyle, ihtiyarım haricinde, bütün o mânilere karşı Risale‑i Nur Şâkirdlerinin kuvve‑i maneviyelerinin takviyesine medâr ikramât‑ı İlâhiye’yi beyân ederek, Risale‑i Nur etrafında manevî bir tahşidât yaptırmak ve Risale‑i Nur kendi kendine, tek başıyla, başkalarına muhtaç olmayarak bir ordu kadar kuvvetli olduğunu göstermek hikmetiyle, bu çeşit şeyler bana yazdırılmış.
599
Yoksa, hâşâ! Kendimizi satmak ve beğendirmek ve temeddüh etmek, hodfürûşluk etmek ise, Risale‑i Nurun ehemmiyetli bir esâsı olan ihlâs sırrını bozmaktır. İnşâallâh, Risale‑i Nur kendi kendini hem müdafaa ettiği, hem kıymetini tam gösterdiği gibi, bizi de ma'nen müdafaa edip, kusurlarımızı affettirmeye vesile olacaktır.

Bir Hiss‑i Kable'l‑vukû' İle, O Ni'met‑i İlâhiye’ye Karşı Teşekkürlerini Temeddüh Sûretinde Göstermişler

Azîz Kardeşlerim! Risale‑i Nurun zuhûrundan kırk sene evvel geniş bir hiss‑i kable'l-vukû', acîb bir tarzda; hem bende, hem bizim köyde, hem nahiyemizde tezâhür ettiğine şimdi bir ihtar‑ı manevî ile kat'î kanâatim gelmiş. Şefîk ve kardeşim Abdülmecîd gibi eski talebelerime bu sırrı fâşetmek isterdim. Şimdi, Cenâb‑ı Hak sizlerde çok Abdülmecîdleri ve çok Abdurrahmanları verdiği için, size beyân ediyorum.
Ben, on yaşında iken, büyük bir iftihar, hattâ bazen temeddüh sûretinde bir hâletim vardı. İstemediğim hâlde, pek büyük bir iş ve büyük bir kahramanlık tavrını takınıyordum. Kendi kendime derdim: “Senin, beş para kıymetin yok. Bu temeddühkârâne, hususan cesârette çok fazla gösterişin ne içindir?” Bilmiyordum, hayret içinde idim.
Bir‑iki aydır, o hayrete cevab verildi ki; Risale‑i Nur, kable'l‑vukû' kendini ihsâs ediyordu. Sen, âdi odun parçası gibi bir çekirdek iken, o firdevs salkımlarını bilfiil kendi malın gibi hiss‑i kable'l-vukû' ile hissedip hodfürûşluk ederdin.
Bizim “Nurs Köyümüz” ise; hem eski talebelerim, hem hemşehrilerim biliyorlar ki; bizim köyümüz, fevkalâde gösteriş ve cesârette ileri göstermek için temeddühü çok severdiler. Güyâ büyük bir memleketi fetheder gibi, kahramanâne bir tavır almak istiyordular. Ben, hem kendime, hem onlara çok hayret ederdim.
600
Şimdi hakîki bir ihtar ile bildim ki: O masûm Nurslu insanlar (Nurs Karyesi) Risale‑i Nurun nuruyla büyük bir iftihar kazanacak; o vilâyetin, nahiyenin ismini işitmeyen, Nurs Köyünü ehemmiyetli tanıyacak diye bir hiss‑i kable'l-vukû' ile, o ni'met‑i İlâhiye’ye karşı teşekkürlerini temeddüh sûretinde göstermişler. .…‥
…‥ Sizi, eski talebelerim ve eski arkadaşlarım ve kardeşim ve biraderzâdem Abdülmecîd ve Abdurrahmanlar bildiğimden bu mahrem sırrı size açtım.
Evet, ben, yirmidört saat evvel hassâsiyetimle ve a'sâbımın rutûbetten te'siriyle rahmet ve yağmurun gelmesini hissettiğim gibi aynen öyle de; ben ve köyüm ve nahiyem, kırkdört sene evvel Risale‑i Nurdaki rahmet yağmurunu bir hiss‑i kable'l-vukû' ile hissetmişiz demektir.
Umum kardeşlerimize ve hemşirelerimize selâm ve duâ ederiz. Duâlarınızı ricâ ederiz.
Said Nursî

Büyük Bir Makamda Bir Kumandan ve Ehemmiyetli Bir Zâtın, Ehemmiyetli Mektûbuna Mecburî Bir Cevaptır

بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ
Azîz, Sıddık Kardeşlerim!
Bilmukabele, biz de Ramazanınızı tebrik ediyoruz. Rüyalarınız pek çok mübârektirler. İnşâallâh, Cenâb‑ı Hak sizi büyük ihsânlara mazhar eyliyecek, diye bir işârettir.
601
Bence bu zamanda en büyük bir ihsân, bir vazife, îmânı kurtarmaktır, başkaların îmânına kuvvet verecek bir sûrette çalışmaktır. Sakın, benlik ve gurura medâr şeylerden çekin. Tevâzu', mahviyet ve terk‑i enâniyet, bu zamanda ehl‑i hakikate lâzım ve elzemdir. Çünkü, bu asırda en büyük tehlike benlikten ve hodfürûşluktan ileri geldiğinden; ehl‑i hak ve hakikat, mahviyetkârâne dâima kusurunu görmek ve nefsini itham etmek gerektir. Sizin gibi, ağır şerâit içinde kahramancasına îmânını ve ubûdiyetini muhâfaza etmesi, büyük bir makamdır. Senin rüyalarının bir tâbiri de, bu noktadan seni tebşîr etmektir. Risale‑i Nur eczâlarında tarîkat hakikatine dair “Telvihât‑ı Tis'a” nâmındaki risaleyi elde edip bakınız.
Hem, zâtınız gibi metîn ve îmânlı ve hakikatli zâtlar Risale‑i Nur dâiresine giriniz. Çünkü; bu asırda Risale‑i Nur, bütün tehâcümâta karşı mağlûb olmadı. En muannid düşmanlarına da, serbestiyetini resmen teslîm ettirdi. Hattâ iki seneden beri büyük makàmâtlar ve adliyeler, tedkîkàt neticesinde, Risale‑i Nurun serbestiyetini tasdik ve mahrem ve gayr‑ı mahrem bütün eczâlarını sâhiblerine teslîme karar verdiler.
Risale‑i Nurun mesleği, sâir tarîkatlar, meslekler gibi mağlûb olmayarak belki galebe ederek pek çok muannidleri îmâna getirmesi; pek çok hâdisâtın şehâdetiyle, bu asırda bir mu'cize‑i maneviye-i Kur'âniye olduğunu isbât eder. O dâirenin haricinde – ekseriyetle – bu memlekette ve hususî ve cüz'î ve yalnız şahsî hizmet veya mağlûbane perde altında veya bid'alara müsâmaha sûretinde veya te'vilât ile bin nev'i tahrifat içinde hizmet‑i diniye tam olamaz diye, hâdisât bize kanâat vermiş.
Mâdem sizde büyük bir himmet ve kuvvetli bir îmân var; tam bir ihlâs ve tam bir mahviyetle, sebatkârâne Risale‑i Nura şâkird ol. Tâ binler, belki yüzbinler şâkirdlerin şirket‑i maneviye-i uhreviyelerine hissedar ol. Tâ senin hayırların, iyiliklerin cüz'iyetten çıkıp küllîleşsin; Âhirette tam kârlı bir ticâret olsun.
Said Nursî
602

Yedi seneden beri ateş püsküren zâlim beşerin hâli, bugün daha çok ızdırâblı bir hâle girmiş bulunuyor

بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ
Çok Mübârek, Çok Kıymetdâr, Çok Sevgili Üstadımız Hazretleri!
Elhamdülillâh, bu sene Isparta’daki talebelerinizi dünyevî meşâğil daha çok gaflete sokmadı. Hizmet‑i Nuriyedeki gayretlerimiz ciddi bir sûrette devam ediyor. Herbirimizin kalblerimizdeki Nur’a karşı incizab, sîmâlarımızda okunuyor. Sanki bu talebelerinizin kalbleri sevinçle doludur.
Evet sevgili Üstadımız, bütün talebeleriniz hep birden diyorlar: Liyâkatsizliğimiz, hiçliğimiz ile beraber sâfiyâne istihdam edildiğimiz bu Hizmet‑i Nuriyede bedî' bir Üstada hem talebe, hem kâtib, hem muhâtab, hem nâşir, hem mücâhid, hem halka nâsih, hem Hakka âbid olmak gibi cihan‑değer güzelliklerin hepsini birden bize veren Hazret‑i Allah’a ne kadar şükretsek azdır. Ve bu yapmak istediğimiz şükürler dahi, Hàlık’ımızın fazlı ile kalbimize gelen bir ihsân olduğunu tahattur eden biz talebelerinizin kalblerini sürûr ve sevinç dolduruyor. Masûm Nursluların Üstadımızın küçüklüğünde geçirdikleri hayatın müteşekkirâne bir tarzı, hâl ve etvârımızda okunuyor. Hududsuz şükürler, nihâyetsiz senâlar olsun O Zât‑ı Zülcelâl’e ki; bizleri cehl‑i mutlak derelerinden, isyan ve küfran bataklıklarından lütûf ve keremiyle çıkarıp, gözleri kamaştıran en parlak bir nura talebe etmiştir.
Eğer sevgili Üstadımız “İktiran” tâbir edilen iki ni'metin beraber geldiğini daha evvelden bize izâh etmeseydi, çok minnetdârlıklarımızı kalblerimize tercümân olan kalemlerimizden okuyacaklardı.
Evet sevgili Üstadımız! Biz kendimize bakıyoruz, Risale‑i Nura muhâtab olamıyoruz. Buna rağmen, ihtiyaç şiddetlendikçe, Hàlık‑ı Rahîm’in merhametli tecellîlerini müşâhede ediyoruz.
603
Kalb‑i Üstad; parlak bir âyine, bir mazhar, bir ma'kes; lisân‑ı üstad; àlî bir mübelliğ, bir muallim, bir mürşid; hâl‑i Üstad; tecessüm etmiş en güzel bir örnek, bir nümûne, bir misâl oluyor. Tavâif‑i beşerin ihtiyaçları yazılıyor, gösteriliyor.
İşte yedi seneden beri ateş püsküren zâlim beşerin hâli, bugün daha çok ızdırâblı bir hâle girmiş bulunuyor. Herbir zîidrak, acaba yarın ne olacak düşüncesiyle kulaklarını radyoların ağızlarına koymuşlar, mütehayyir duruyorlar. Şarkta Japonların mağlûb olmasıyla, dünyanın salâh ü selâmete ve emn ü emâna kavuşması beklenirken; deccâlâne bir hareket şimâlde kendini gösterdiği görülüyor. Şu vaziyet herkesi heyecana, endişeye sevk ediyor. İstikbâl zulmetlere gittiği zannıyla, merakla radyoları takibe koşturuyor.
Lillâhi'l‑Hamd Risale‑i Nur, àlî beyânâtı ile rûhlarımızı teskin ediyor, hakîki dersleriyle kalblerimizi tatmin ediyor.
İşte, bugünde meydâna çıkan bu dehşetli cereyanı, ancak ve ancak Hıristiyanlık âleminin Müslümanlıkla ittihâdı; yani İncil, Kur'ân ile ittihâd ederek ve Kur'ân’a tâbi olması neticesi elde edilecek semâvî bir kuvvetle mağlûb edileceği iş'âr buyuruluyor ki, Hazret‑i İsâ Aleyhisselâm’ın da vürûduna intizar etmek zamanının geldiğini mânâ‑yı işârî ile ihtar ediyor. Mesmuâta göre; bugünkü Amerika, aktâr‑ı âleme tedkîkàt için gönderdiği dört hey'etten birisini, bugünkü beşeriyetin saâdetini te'min edecek sâlim bir din taharrîsine memur etmiştir. Bu ise, müceddidliğini mahkeme lisânıyla her tarafa ilân eden Risale‑i Nur, bu muzdarib, perîşan beşeriyetin en büyük bir saâdeti olacağına îmânımız pek kuvvetlidir.
Sevgili Üstadımız başımızda ve en àlî hakikatleri taşıyan ve Kur'ânın en yüksek ve mübârek tefsiri bulunan Risale‑i Nur elimizde oldukça, sevinçlerimiz had ve hududa alınmaz.