Son Sözüm

Hey'et‑i hâkimeye beyân ediyorum ki:

Hem iddianâmeden, hem uzun tecridlerimden anladım ki, bu mes'elede en ziyâde şahsım nazara alınıyor ve şahsımı çürütmek maslahat görülmüş. Güyâ şahsiyetimin idareye, âsâyişe, vatana zararı var. Ve ben de din perdesi altında dünyevî maksadlar güdüyormuşum, bir nev'i siyaset peşinde koşuyormuşum. Buna karşı, size bunu kat'iyyetle beyân ediyorum:

Bu evhâm yüzünden, benim şahsiyetimi çürütmek sûretinde Risale‑i Nura ve bu vatana ve bu millete fedâkâr ve kıymetdâr olan şâkirdlerini incitmeyiniz. Yoksa bu vatana ve bu millete manevî büyük bir zarar, belki bir tehlikeye vesile olur.

Bunu da size kat'iyyen beyân ediyorum: Şahsıma tahkîr ve ihanet ve çürütmek ve işkence, ceza gibi ne gelse; – Risale‑i Nura ve şâkirdlerine benim yüzümden zarar gelmemek şartıyla, şimdiki mesleğim itibariyle – kabûle karar vermişim. Bunda da âhiretim için bir sevâb var. Ve nefs‑i emmârenin şerrinden kurtulmama bir vesiledir diye bir cihette ağlarken memnun oluyorum. Eğer bu bîçâre masûmlar benimle beraber bu mes'elede hapse girmese idiler, mahkemenizde pek şiddetli konuşacaktım. Siz de gördünüz ki, iddianâmeyi yazan, bin dereden su toplamak gibi yirmi‑otuz senelik hayatımda – mahrem ve gayr‑ı mahrem bütün kitab ve mektûblarımdan – cerbezesiyle ve kısmen yanlış mânâ vermesiyle güyâ umum onlar bu sene yazılmış, hiç mahkemeleri görmemiş, af kanunlarına ve mürûr‑u zamana uğramamış gibi onun ile benim şahsiyetimi çürütmek istiyor. Ben kendim, şahsımın çürük olduğunu yüz defa söylediğim ve aleyhimde olanlar her vesile ile yine şahsımı çürüttükleri hâlde, ehl‑i siyaseti evhâmlandıracak derecede teveccüh‑ü âmmeye karşı fâide vermediğinin sebebi: Îmânın kuvvetlenmesi için bu zamanda ve bu zeminde gayet şiddetli bir ihtiyac‑ı kat'î ile ders‑i dinde bazı şahıslar lâzımdır ki, hakikati hiçbir şeye fedâ etmesin, hiçbir şeye âlet etmesin. Nefsine hiçbir hisse vermesin. Tâ ki, îmâna dair dersinden istifade edilsin, kanâat‑ı kat'iyye gelsin.

508

Evet, hiçbir zaman, bu zeminde bu zaman kadar böyle bir ihtiyac‑ı şedîd olmamış gibidir. Çünkü tehlike hariçten şiddetle gelmiş. Şahsımın bu ihtiyaca karşı gelmediğini itiraf edip ilân ettiğim hâlde, yine şahsımın meziyetinden değil, belki şiddet‑i ihtiyaçtan ve zâhiren başkalar çok görünmemesinden şahsımı o ihtiyaca bir çare zannediyorlar. Hâlbuki ben de çoktan beri buna taaccüb ve hayret ile bakıyordum ve hiçbir cihetle lâyık olmadığım hâlde, dehşetli kusurlarımla beraber, bu teveccüh‑ü âmmenin hikmetini şimdi bildim. Hikmeti de şudur:

Risale‑i Nurun hakikati ve şâkirdlerinin şahs‑ı manevîsi, bu zaman ve bu zeminde o şiddetli ihtiyacın yüzünü kendine çevirmiş. Benim şahsımı – hizmet itibariyle binden bir hissesi ancak bulunduğu hâlde – o hàrika hakikatin ve o hàlis muhlis şahsiyetin bir mümessili zannedip o teveccühü gösteriyorlar. Gerçi bu teveccüh hem bana zarar, hem ağır geliyor. Hem de hakkım olmadığı hâlde hakikat‑i Nuriyenin ve şahsiyet‑i maneviyesinin hesabına sükût edip o manevî zararlara râzı oluyorum. Hattâ İmâm‑ı Ali (R.A.) ve Gavs‑ı A'zam (K.S.) gibi bazı evliyânın ilhâm‑ı İlâhî ile bu zamanımızda Kur'ân‑ı Hakîm’in mu'cize‑i maneviyesinin bir âyinesi olan Risale‑i Nurun hakikatine ve hàlis talebelerinin şahs‑ı manevîsine işâret‑i gaybiye ile haber verdikleri, içinde benim ehemmiyetsiz şahsımı o hakikate hizmetim cihetiyle nazara almışlar. Ben hatâ etmişim ki; onların şahsıma ait bir parçacık iltifatlarını bazı yerde te'vil edip Risale‑i Nura çevirmemişim. Bu hatâmın sebebi de zaafiyetim ve yardımcılarımı ürkütecek esbâbın çoğaltılmaması ve sözlerime i'timâdı kazanmak için zâhiren şahsıma bir kısmını kabûl etmiştim.

Size ihtar ediyorum! Fânî ve kabir kapısındaki çürük şahsımı çürütmeğe ihtiyaç yok ve bu kadar ehemmiyet vermeğe de lüzum yok. Fakat Risale‑i Nurla mübâreze edemezsiniz ve etmeyiniz. Onu mağlûb edemezsiniz. Mübârezede millet ve vatana büyük zarar edersiniz. Fakat şâkirdlerini dağıtamazsınız. Çünkü, hakikat‑i Kur'âniyenin muhâfazası yolunda kırk‑elli milyon şehîd veren bu vatandaki geçmiş ecdâdlarımızın ahfâdlarına bu zamanda hakikat‑i Kur'âniyenin muhâfazası ve Âlem‑i İslâmın nazarında eskisi gibi dindarâne kahramanlıkları terk ettirilmeyecek. Zâhiren çekilseler de o hàlis şâkirdler, rûh u canıyla o hakikate bağlıdırlar. Ve o hakikatin bir âyinesi olan Risale‑i Nuru terkedip, o terk ile vatan ve millet ve âsâyişe zarar vermeyeceklerdir.

509

Son sözüm ﴿فَاِنْ تَوَلَّوْ فَقُلْ حَسْبِيَ اللّٰهُ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظ۪يمِ﴾

510

Hey'et‑i Vekileye Gönderilmiş Bir İstid'adır

Hey'et‑i vekileye gayet ehemmiyetli bir ricâm var.

Risale‑i Nurdan Sirâcü'n‑Nur nâmındaki üçyüz sahifeden ziyâde mecmuanın âhirinde ve aslı çok zaman evvel yazılan ve onbeş sahife kadar olan ve hey'et‑i vekilece o mecmuanın toplanmasına vesile bulunan Beşinci Şuâ herkese, hususan musîbet‑zedelere ve ihtiyarlara ve îmânda şübhelere düşenlere pek çok fâideleri tahakkuk eden Sirâcü'n‑Nur’dan, o zararlı tevehhüm edilen parçayı çıkarıp yasak ederek, mütebâki üçyüz sahifenin neşrine izin verilmesini ve tesellîsinden tam istifade eden bütün musîbet‑zedeler ve ihtiyarlar ve îmân hakikatlerine muhtaçlarla beraber hey'et‑i vekileden ricâ ederiz.

Hem dörtyüz sahifelik Zülfikàr’da otuz sene evvel Avrupa feylesoflarına karşı yazılan irsiyet ve tesettür hakkındaki iki âyetin tefsiri iki sahife, hem otuz sene evvel tab'edilen İşârâtü'l‑İ'câz’da ﴿اَحَلَّ اللّٰهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبٰوا﴾ âyetine dair yazılan, bankaya dair bir satır ve hem otuz sene evvel ben, Dâru'l‑Hikmet’te iken İngiltere’nin Anglikan Kilisesi’nin başpapazının Meşîhat‑i İslâmiye’den sorduğu altı suâl içinde bir satır kadar yazılan yazıların kaldırılarak şimdiki kanun‑u medenîye uygun gelmediği – iki sahife bir satır – bahânesiyle müsâdere edilen ve Âlem‑i İslâmca çok tahsin ile çok menfaati bilfiil görülen ve üç rükn‑ü îmânîyi hàrika bir tarzda isbât eden o Zülfikàr mecmuamızı iâde etmesini ricâ edip istiyoruz ve hakkımızdır. Bir mektûbda beş kelime sansür edilse bâkî kısmına izin verilmesi gibi, biz de kanunen ehemmiyetli bu hakkımızı isteriz. Ve hakkımızda habbeleri kubbeler yapanların zulmünden kurtarılmamızı, millet ve vatan ve âsâyişe Nurlarla hizmet eden Kur'ân ve îmân‑perverlerle beraber taleb ederiz.

511

Hem onsekiz sene evvel şiddetli bir zulme ma'rûz olduğum hiddetli bir zamanımda yazdığım Hücumât‑ı Sitte’yi onsekiz seneden beri görmediğim gibi, mahrem deyip neşrine izin vermemişim ve hem üç‑dört mahkemenin eline geçmiş, o risaleyi sâhiblerine iâde etmişlerdir.

Said Nursî

512

Diyânet Riyâsetindeki Ehl‑i Vukûfa Bir Teşekkürnâme

بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ

Diyânet Riyâsetindeki ehl‑i vukûfa bir teşekkürnâme ve tedkiklerindeki cüz'î ve cevabı zâhir ve verilmiş tenkidlerine tashihle yardım etmek için üç noktayı beyân edeceğim.

Birincisi

Üç cihetle o âlimlere teşekkür ederim. Şahsım itibariyle minnetdârım.

Birincisi: Sirâcü'n‑Nur Mecmuasının Beşinci Şuâ’dan başka onüç parçasını takdirkârâne hülâsa etmeleridir.

İkincisi: Medâr‑ı ittihamımız olan, tarîkatçılık ve cem'iyetçilik ve emniyeti ihlâl bahânelerini reddetmeleridir.

Üçüncüsü: Benim mahkemedeki da'vâmı tasdikleridir. Yani, mahkemeye dedim: Kusur varsa bütün o kusur benimdir. Nur talebeleri hàlis ve masûm olup îmânları için Nurlara çalışmışlar. İşte o ehl‑i vukûf dahi Nurcuları kurtarıyorlar. Bütün kusuru bana veriyorlar. Ben de onlara, Allah sizden râzı olsun derim. Yalnız, merhum Hasan Feyzi ve merhum Hâfız Ali’yi ve o iki mübârek şehîdin sisteminde ve vârislerinden iki‑üç zâtı benim suçuma şerîk etmişler. Fakat bir cihette sehvetmişler. Çünkü o zâtlar, kusurda değil, belki hizmet‑i îmâniyede benden ileri ve benim hatâlarımdan müberrâ olarak zaafiyetime merhameten inâyet‑i İlâhiye tarafından bana yardımcı verilmişler.

İkinci Nokta

O ehl‑i vukûf, Beşinci Şuâ’daki rivâyetlerin bir kısmına zaîf ve bir kısmına mevzu' demişler ve te'villerinin bir kısmına yanlış demişler ki; bu Afyon’da aleyhimizde iddianâme o tarzda yazılmış ve onbeş sahifede seksenbir yanlış yaptığını bir cedvelde isbât etmişiz. Muhterem ehl‑i vukûf o cedveli görsünler. Bir tek nümûnesi şudur:

513

İddiacı demiş: “Bütün te'villeri yanlıştır ve o rivâyetler, ya mevzu' veya zaîftir.”

Biz dahi deriz: Te'vil demek, yani bu mânâ bu hadîsten murad olmak mümkündür, muhtemeldir demektir. Mantıkça o mânânın imkânını reddetmek ise, muhâliyetini isbât etmek ile olur. Hâlbuki o mânâ, göz ile göründüğü ve tahakkuk ettiği gibi, hadîsin mânâ‑yı işârî tabakasının külliyetinde bir ferd olması bilmüşâhede mu'cizâne bir lem'a‑i ihbar-ı gaybîyi, bu asrın gözüne gösterdiğinden, hiçbir cihetle kàbil‑i inkâr ve i'tirâz olamaz. Hem o “bütün rivâyetler, mevzu'dur veya zaîftir” iddiacının demesi üç vecihle yanlış olduğu, cedvelde isbât edilmiş.

Birisi: Bir milyon hadîsi hıfzına alan İmâm‑ı Ahmed İbn-i Hanbel ve beşyüzbin hadîsi hıfzeden İmâm‑ı Buhârî’nin cesâret edemedikleri ve o nefyin isbâtı kàbil olmadığı ve bütün hadîs kitaplarını görmediği ve ümmetin ekseriyeti her asırda o rivâyetlerin mânâlarının zuhûrlarını veya o küllînin bir ferdini görmesini bekledikleri ve ümmetçe telâkki‑i bilkabûl derecesine yakınlaşmış ve ayn‑ı hakikat bazı nümûne ve ferdleri meydâna çıkıp görüldüğü hâlde, o rivâyetleri külliyetle inkâr etmek on cihetle hatâdır.

İkinci vecih: Mevzu'dur mânâsı: Bu rivâyet an'aneli, senedli hadîs değil demektir. Yoksa mânâsı yanlıştır demek değildir. Mâdem ümmette, hususan ehl‑i hakikat ve keşf ve bir kısım ehl‑i hadîs ve ehl‑i ictihâd kabûl edip mânâlarının vukû'larını beklemişler. Elbette o rivâyetlerin durûb‑u emsâl gibi umuma bakan hakikatleri vardır.

Üçüncü vecih: Hangi mes'ele veya rivâyet var ki, meşrebleri, mezhebleri muhtelif âlimlerin bir kitabında ona i'tirâz edilmesin. Meselâ; İslâm içinde birkaç deccâl geleceğine dair rivâyetlerden birisi bu Hadîs‑i Şerîf, sarîh bir sûrette Cengiz ve Hülâgu fitnesinden haber verir. لَنْ تَزَالَ الْخِلَافَةُ ف۪ي وُلْدِ عَمّ۪ي صِنْوِ اَبِي الْعَبَّاسِ حَتّٰى يُسَلِّمُوهَا اِلَى الدَّجَّالِ

514

Yani: “Uzun zaman Hilâfet‑i Abbâsiye devam edecek, sonra o saltanat deccâl eline geçecek” diye, beşyüz seneden sonra İslâm içine bir deccâl gelecek, o hilâfeti bozacak gibi ki; eşhâs‑ı âhirzamandan çok rivâyetler haber verdikleri hâlde, mezhebi ayrı veya fikri müfrit bir kısım ehl‑i ictihâd kabûl etmemişler, mevzu' veya zaîftir demişler. Her ne ise‥ şimdi bu uzun kıssayı kısa kesmeme sebeb Risale‑i Nur ile alâkadar ve Nurlara hücumun aynı zamanında zeminin hiddetini gösteren dört büyük zelzelenin tevâfuku gibi bu cevabı yazdığım aynı saatte burada iki şiddetli zelzele vukû' buldu. Şöyle ki:

Akşamda elime verilen ehl‑i vukûfun raporundaki ameliyât‑ı cerrâhiyenin yaralarından elîm bir te'sir ve temâssızlıktan hazîn bir zahmetle kendim perîşan kalemimle yazmaktan teellüm hissederken, iki zelzelenin tevâfukudur. Evet sekiz ay tecrid ve sıkıntılar içinde en ziyâde güvendiğim ve raporlarıyla imdâdıma yetişmelerini beklediğim Diyânet Riyâseti dâiresinden gelen raporu akşamdan aldım. Bu sabah bildim ki; pek ehemmiyetsiz şeylerle imdâdıma değil, belki iddiacıya yardım ederek: “Geçen dört zelzeleler Nurun kerâmetlerindendir, Said demiş.” dediklerini gördüm. Cetvelde yazdığım gibi: Nurlar, sadaka‑i makbûle misillû belâların def'ine bir vesiledir, ne vakit Nurlara hücum edilse, musîbetler fırsat bulup gelirler ve bazen de zemin hiddet eder, diye yazmağa niyet ederken burada iki şiddetli zelzele (Hâşiye) beni o bahsi yazmaktan vazgeçirdi. Onu bırakıp üçüncü noktaya geçiyorum.

515

Üçüncü Nokta

Ey müdakkik ve hakikatli ve insaflı ehl‑i vukûf âlimlerimiz! Eskiden beri ehl‑i ilim mâbeyninde bir makbûl âdet‑i müstemirreye binâen yeni te'lif edilen güzel kitapların âhirlerinde başkaların o kitaba medhiyeleri ve takrizleri ve mübâlağâne ve bazen müfritâne senâları yazılıp neşredildiği ve müellif kemâl‑i memnuniyetle o takrizcilere minnetdâr olduğu ve rakìbleri dahi onu hodfürûşlukla ittiham etmedikleri hâlde, Nurun bir kısım hàs ve hàlis şâkirdlerinin ve merhum Hasan Feyzi ve şehîd Hâfız Ali tarzında yazdıkları takrizleriyle aleyhime şiddetli hücum eden pek çok insafsız muârızlara karşı aczime, zaafıma, garîbliğime, kimsesizliğime yardım ve Nurlara muhtaçları teşvik fikriyle olan medhiyelerini bütün bütün reddetmediğimi ve şahsıma ait kısmını Nurlara çevirdiğimi bir hodfürûşluk telâkki etmenizi kemâl‑i dikkatinize ve tahkîkî ilminize ve şefkatkârâne muâvenetinize ve insafınıza yakıştıramadığımdan müteessir oldum. Ve o medhiyeleri yazan sâfî arkadaşlarımın hiç siyaseti düşünmeyerek riyâzî bir hesabla: “Mânâ‑yı işârî külliyetinin bir mâsadakı ve cüz'î bir ferdi bu zamanda Risale‑i Nurdur.” demelerine hatâ denilmez. Çünkü, zaman tasdik ediyor. Haydi çok mübâlağa veya hatâ dahi olsa, ilmî bir hatâdır. Herkes kendi kanâatini yazabilir. Acaba, Şerîatta oniki mezheb; hususan Hanefî, Mâlikî, Şâfiî, Hanbelî Mezheblerinde ve yetmişe yakın ilm‑i kelâm ve usûlü'd‑din dâiresindeki allâmelerin fırkalarında ne kadar ayrı ayrı kanâatler ve fikirler kitaplara yazılmış bilirsiniz. Hâlbuki bu zaman kadar, hiçbir zaman, din âlimlerinin ittifakına ve münâkaşa etmemesine muhtaç olmamış. Şimdilik teferruâttaki ihtilâfı bırakmağa ve medâr‑ı münâkaşa etmemeğe mecburuz.

516

Ehl‑i Vukûfun İnsaflı Hocalarından Üç Suâlim Var:

Birisi: Bir adam, diğer bir adamı sâfî bir niyetle onu medhetmekle mes'ûl olur mu? Hususan o istemediği, elinden geldiği kadar o medihleri ya red veya başkasına çevirdiği ve o hàlis dostunu kaçırmamak için onu tekdir etmeyip, medhini yüz derece haddimden fazladır diye sükût ile mukàbele etmesi hiç hodfürûşluk sayılır mı?

İkinci Suâl: Acaba ortalıkta din aleyhinde bu dehşetli hücumlar ve dağ gibi dinî mes'eleler içinde Nur şâkirdlerinden bir hakikat âşıkı, zararsız ve cüz'î bir hatâ‑yı ilmî ve yanlış bir kanâati cihetinde böyle tekdir ve tezyife müstehak olur mu? Siz gibi üstadlardan, – medhiye yazan talebe – şefkatle hatâsını ihtar beklerken, böyle adliye eliyle tokatlamak câiz olur mu?

Üçüncü Suâl: Bu yirmi senedir hadsiz muârızlara karşı sarsılmayan ve yüzbinler muhtaçların îmânlarını kuvvetlendiren Risale‑i Nura bir‑iki mes'ele için bu tarz tenkidiniz yakışır mı? Hem o müdakkik âlimlere bunu hatırlatıyorum ki; raporlarında, Ahmed Feyzi’nin medhiyesinin başında bir mektûbumu görmelerinden, güyâ o medihleri ben kendime yapmışım gibi tenkid ediyorlar. Hâlbuki, o mektûbum benim şahsımın hakkındaki medihlerini kabûl etmemek ve kaldırmak için idi ki, bir kısmını kaldırdım. Bir kısmını da ta'dil edecektim. Fakat acele edip tam yapmadan o mektûbu bir kardeşime göndermiştim. Onlar dahi o mahrem medhiyenin başına koyup hususî bir zâta gönderdikleri zaman hükûmetin eline geçmiş. Acaba böyle hususî takriz ve sırf ilmî ve bir kanâat‑ı vicdâniye ve mahrem arkadaşların mâbeyninde ve sonra tam ta'dil etmek fikriyle bir meşveret tarzında gezmesi, bu şiddetli i'tirâza müstehak olur mu? Hem kırmızı ve siyah cildli iki mecmuacık, arkadaşlara hususî ve tebrik ve teşvik ve taltif için yazılmış bazı hususî mektûblardır. Her nasılsa bir‑iki zât, merak edip zâyi' olmasın diye, bir deftere toplamış. Taharrîde zâbıta eline geçmiş. Acaba böyle mektûblardan ahkâm çıkarmak ve suâl ve cevaba medâr etmek ve siyasete temâs ettirmeğe çalışmağa hiç ihtiyaç var mı? Kur'ân’a hücum eden dehşetli ejderhaları görmüyor, bakmıyor, sineklerin ısırmasıyla uğraşıyor gibi olmaz mı?

517

Dini ve terbiye‑i Muhammediye’yi zehir diyen Saraçoğlu’nu bırakıp, hakikat‑i Kur'âniyeyi güneş gibi gösteren ve nev'‑i beşerin yaralarına tam tiryâk olduğunu isbât eden Sirâcü'n‑Nur ile münâkaşa ederek, Nurun o mecmuasının âhirine ilhâk edilen bir risalede zaîf hadîslerin te'villeri var diye, o mecmuanın müsâderesine yardım etmek çıkmaz mı? Bizler siz gibi zâtlardan yaralarımıza merhem sürmek ve ferâsetinizle yardım bekler ve cüz'î tenkidlerinizden gücenmeyiz.

MevkufSaid Nursî

518

Hatâ ‑ Savâb Cetveli

Yirmi sahifeden ziyâde arkadaşlara ait olduğundan, yanlışlarını beyân etmedim. Bu yanlışların hepsi yüzden geçer. Mahkemede kırk sahife iddianâme iki saate yakın dinlettirildi. Hem hukukumuza, hem hayat‑ı şahsiyemize, hem hayat‑ı ictimâiyemize ve şerefimize ve Risale‑i Nurun kıymetine çok dokunduğu hâlde gücenmediğimize mukâbil iddianâmeyi yazan zâtın mes'elemizdeki sathîliğine ve dikkatsizliğine ve cerbezeliğine dokunacak bir cihet varsa, onun da gücenmemesini ve mahkemenin de tamamen i'tirâznâmemi okumaklığıma müsâadesini taleb ederiz.

Mahkemede aleyhimizdeki iddianâmede: “Yüz yanlışını isbât etmezsem yüz sene cezaya râzıyım” diye, iddia ettiğime bir hüccet olarak iddianâmenin kırk sahifesinde, şahsıma ait onbeş sahifede seksenbir yanlışını gösteren bu cedveli takdim ediyorum.

Said Nursî

Hatâlar ve Cevabları

Hatâ 1: Dini âlet ederek‥

Cevab: Reddedilmemiş müdafaâtımdaki hüccetler bu yanlışı herkese gösterir.

Hatâ 2: Emniyeti bozabilecek…

Cevab: Yirmi senede bir vukûâtı altı mahkeme göstermemesiyle bu yanlışını isbât eder.

Hatâ 3: Gizli bir cem'iyet kurmak…

Cevab: Üç mahkemenin bu noktada berâet vermesi bu yanlışını isbât eder.

Hatâ 4: Gizli cem'iyete girmek‥

Cevab: Bu defa yirmiüç adamı makam‑ı iddia tahliyesiyle kendi yanlışını kendi gösteriyor.

Hatâ 5: Hiçbir iş ile meşgul olmayan‥

Cevab: Risale‑i Nurun te'lifi ve tashihi ile olan büyük meşgaleyi görmemesi, bu yanlışını herkese gösteriyor.

519

Hatâ 6‑7: Devletin emniyetini ihlâle teşvik edecek hareketlerde bulunduğundan ve gizli cem'iyet kurduğundan‥

Cevab: Eskişehir Mahkemesinin yalnız tesettür ve şapka mes'elesini esâs tutması ve cem'iyet ve emniyeti ihlâle ehemmiyet vermemesi bu yanlışını gösteriyor.

Hatâ 8: Kanunun 163’üncü maddesi…

Cevab: Zâhiren o madde‑i kanunî ile, fakat hakikaten Eskişehir Mahkemesi kanâat‑ı vicdâniye ile hüküm vermesi, Tesettür Risalesi’nin eskiden yazıldığını anlamasıyla, mecburiyetle kanâat‑ı vicdâniyeye müracaat etmesi, bu yanlışını gösteriyor.

Hatâ 9: Dinen mukaddes tanınan şeyleri âlet etmesi…

Cevab: Bu otuz seneki hayatım ve bütün benim ile görüşenler ve mâhiyetimi bilenler, bu hükmü tekzîb ediyorlar.

Hatâ 10: Devletin emniyetini bozacak hareketlere halkı teşvik ve terğîb ederek…

Cevab: Yirmi senede hiçbir Nur Şâkirdi böyle bir vukûâta sebeb olmadığı ve on vilâyetin zâbıtaları kaydetmemeleri, bunun hatâ olduğunu gösteriyor.

Hatâ 11: Gizli cem'iyet kurmak…

Cevab: Üç mahkemenin o noktada berâet vermesi ve yirmi senedir siyaseti terk etmekliğim, bu hatânın ne kadar açık bir iftira olduğunu gösteriyor‥

Hatâ 12: Gizli neşriyatta bulunmak…

Âlem‑i İslâm’ın mühim merkezlerinde ve burada merkez‑i hükûmette ve dâru'l‑fünûnda yazdıkları Nur mecmuaları ellerde gezmesiyle bu yanlışını gösteriyor.

Hatâ 13: Gençlik Rehberi, Nurcular cem'iyeti arasında gizli satılmasına…

Cevab: Cerh edilmeyen müdafaâtta, yedi makàmâta gönderilen i'tirâznâmede kat'î hüccetler ile ki, Nur Talebeleri hiçbir vecihle siyâsî cem'iyet olmazlar. Hem Eskişehir Emniyet Müdürlüğü müsâadesiyle resmen tab'edilen Gençlik Rehberi, değil yalnız Nurcular arasında, herkese alenen satıldığı bu hatâsını isbât eder.

520

Hatâ 14: Zülfikàr ve Asâ‑yı Mûsa’nın gizli satılmasına…

Cevab: Doğrudan doğruya Diyânet Riyâseti’ne berây‑ı ma'lûmât bu mecmuaların gönderilmesi, hem alenen İstanbul’da cildlenmesi ve İstanbul’daki mühim zâtlara, hattâ bazı kitapçılara ki; Hindistan’a kadar gönderilmek için gönderilmesi, gizli satılmadığını belki ilânatla teşhîr edilmekle satıldığı bu hatâsını gösteriyor.

Hatâ 15: “Yüzkırk sûre Kur'ân” demesine…

Cevab: Kur'ân yüzondört sûre olduğunu, Kur'ânı okuyan herkes bildiği hâlde, sathîliği ve aceleliği bu acîb yanlışa sevketmiş.

Hatâ 16: Kur'ân‑ı Kerîm’e âdeta bir nazîre…

Cevab: Bin defa hâşâ! Risale‑i Nur Kur'ânın bu asırda bir mu'cize‑i maneviyesinin bir âyinesi ve O’ndan tereşşuh etmiş bir tefsiri olduğuna bütün Nurcuların ve Risale‑i Nurdaki yazıları görenlerin kanâatleri, bu yanlışı tekzîb ediyor.

Hatâ 17: Risale‑i Nur yüzkırk parçadan ibaret olan‥

Cevab: Müdafaâtımda belki pek çok defalar lüzumu için yüzotuz parça diye tekrarımız bu yanlışını gösteriyor.

Hatâ 18: Risale‑i Nurun te'lifi yirmiüç senede tamamlandığı bildirilen‥

Cevab: İmâm‑ı Ali’nin (R.A.) ve Gavs‑ı A'zam’ın (K.S.) işârât‑ı gaybiyeleriyle ve mânâ‑yı işârîsiyle, bir vakit yirmidört senede Risale‑i Nur tamam olacak denilmesi, o yanlışı tashih eder.

Hatâ 19: Üç kitapta toplanan Nur Risalelerinin‥

Cevab: Belki, yalnız Yirmiyedinci Mektûb, lâhikasıyla beraber o üç mecmua kadar büyük olduğu gibi onlardaki Nurun Risaleleri o üç mecmuada ancak beşten birisi olması dikkatsizlikten gelen bu yanlışını gösteriyor.

Hatâ 20: Perakende hâlinde bulunan Nur Risaleleri…

Cevab: Şimdi, Nurları yazan kalemlerin yüzbinler ve güzel, i'tinâ ile tevâfukla yazan yüzler kâtibin aşk‑ı îmânî ve ilmî ile yazdıkları Nur Risalelerine perakende, ehemmiyetsiz parçalar nâmı verilmesi zâhir bir yanlıştır.

Hatâ 21: Bazı kısmında mevzû ve gaye ile hiç ilgisi olmadığı‥

521

Cevab: Eski zamanda mantıkta en derin âlimleri ilzam eden ve şimdiye kadar, müdakkik âlimlerin Risale‑i Nuru o cihette tenkid edememeleri bu hatâyı söyleyene iâde eder.

Hatâ 22‑23: Risale‑i Nurun bir kısmında okuyanlara bir şey öğretme bakımından, ilmî mâhiyet taşımadığı‥

Cevab: Yirmi seneden beri hükûmetin iğfal olunmuş bazı rükünleri ve aldanmış bazı müteassıb hocalar Risale‑i Nurun aleyhinde hücum ettikleri ve herkesi ürküttükleri hâlde, hiçbir esere müyesser olmayan yüzbinler her sınıftan muhtac‑ı ilm-i hakikat ona tâlib olup istifadeleri bu iftirayı pek çirkin gösteriyor.

Hatâ 24: Şimâlden gelecek büyük kızıl tehlikeye karşı bir sed olduğunu iddia ve zannetmektedir.

Cevab: Nurları okuyan bütün zâtlar; değil zan ve tahmin, belki kat'î ve yakìnî bir sûrette, Risale‑i Nurun şimâlden gelen tehlikeye bir sed olduğunu söylemeleri bu hatâyı gösteriyor.

Hatâ 25: Devletin emniyetini ihlâl etmiş‥

Cevab: Üç mahkemede üç müdafaâtımda bu iftiranın asılsız olduğunu isbât ettiğim gibi yirmi senede, bulunduğum beş‑altı vilâyet zâbıtaları, emniyeti ihlâle dair hiçbir emâreyi ne Said’in ve ne de arkadaşlarının hakkında kaydetmemesi bu iftirayı tamamıyla reddeder.

Hatâ 26: Nurcuların zanları hilâfına olarak, Nur Risaleleri yegâne okunacak tefsir değildir.

Cevab: Nur Risalelerinde ve talebelerinin lisânında her vakit söylenen “Bu zamanda en kuvvetli bir tefsir‑i Kur'ânîdir.” cümlesidir. Yoksa hiçbir vakit başka tefsirlere ilişmek hâtırlarına gelmediği, bu acîb hatânın ne kadar çirkin olduğunu gösterir.

Hatâ 27: Nurcular adı verilen talebelerin de yekdiğerleriyle görüşmeleri gizli olduğu‥

Cevab: Isparta Vilâyetinde ve bütün köylerinde, zâbıtanın ve hükûmetin taht‑ı nezâretinde âşikâre sûrette görüşmeleri ve bazı köylerde yüz kalemle yazıları neşretmeleri gizlilik isnâdını kırıyor.

522

Hatâ 28: Teksir makinesiyle çoğaltılması ve alanların bulunduğu yerlere götürülmesi, gizli yapılmaktadır.

Cevab: Bu ifâdede bir dirhem doğruluk varsa, üç dirhem yanlış var. Evet insafsız gizli düşmanlarımız bahâne bulmamak için dörtte bir gizli yapılmıştı. Yoksa şimdi buldukları bahâne ile bizi daha evvelden adliyeye sürüklemeleri ihtimaline binâen bir parça gizli idi. Yoksa herbirisi üçyüz‑dörtyüz sahifeli mecmualardan binbeşyüze yakın mikdarı memleketin her tarafına mümânaatsız gitmesi bu hatâyı tam gösterir.

Hatâ 29: Ve nitekim mektûbların, mürsellerin bulunduğu yerden değil başka yer postahânesinden verilerek gönderilmekte olduğu‥

Cevab: Yirmisekizinci yanlışta zikri geçtiği gibi, onda biri doğru ise dokuzu yanlıştır. Mektûblar, pek nâdir olarak postahâneye mürsellerin bulundukları yerlerden verilmemiştir.

Hatâ 30: Cem'iyet mensûbîninden Ali Savran tarafından gönderildiği‥

Cevab: Makam‑ı iddianın o Ali Savran’ı tahliye etmesi ve sonra da bu mahkemede yine tevkîf etmeyip memleketine gitmesine izin vermesi, cem'iyetçilik olmadığını makam‑ı iddia kendi kalemiyle isbât etmiştir.

Hatâ 31: Yine gizlice bazı vatandaşların mensûb oldukları gizli cem'iyete‥

Cevab: Böyle asılsız bir hatâyı tekrar etmek de büyük bir hatâ olduğu ma'lûmdur.

Hatâ 32: Herkese okunmasının dahi sevâb olduğunu söyleyerek iğfale çalıştıkları‥

Cevab: Otuzüç Âyât‑ı Kur'âniye’nin işârâtına mazhar ve şimdiye kadar yüzbinler adama îmân cihetinde te'sirli hizmet eden ve pek çok gençleri ıslah eden Risale‑i Nurla iğfal edilmiş diyen, elbette nefs‑i emmârenin iğfaline kapılmış ki, böyle hatâ ediyor.

Hatâ 33: Bundan, başka gizli maksad görünmüyorsa bu gizliliğe mahal görünmezdi.

Cevab: Kırk seneden beri bana sû‑i kasda çalışan gizli düşmanlarımın desîseleriyle şahsıma karşı eşedd‑i zulmü yapanlardan çekinmek için gizlenmiştir.

Hatâ 34‑35: Dinî hissiyatı âlet ederek, devletin emniyetini bozmağa halkı teşvik eden hareketlerinin‥

523

Cevab: Hiç aslı olmayan uzak bir imkânı vukûât yerinde sarf ederek bu kadar tekrar etmek yalnız garazkârâne bir iftiradır.

Hatâ 36: Kanunî ve zarûrî olarak takib edilmesine, münâfıklık, zındıklık, dinsizlik ve zulüm olarak tavsif eden‥

Cevab: Bizi kanunsuz hapislere sokmak ve gizli düşmanlarımızın desîseleriyle bizi perîşan etmek sırasında o gizli düşmanlarımıza münâfıklık, zındıklık, dinsizlik söylediğimizi, iğfallerine kapılmış memurlara atfetmesi hatâdır.

Hatâ 37‑38: Kimseyle görüşmediğini ileri sürdüğü hâlde, gizli olarak vilâyet ve kaza ve köylerden gelenleri kabûl edip görüşmüş.

Cevab: Bu yazıda bir doğru varsa, yirmisi yanlış. Çünkü, yirmi ve otuz ziyaretçiden ancak bir tanesini kabûl ettiğimi mahallî zâbıtası ve ahâli bildiği hâlde böyle küllî ve dâimî bir sûrette isnâd etmek iftiradır.

Hatâ 39: Sûreten bu inziva hâli, yakınları olan talebeleri tarafından bir çok kerâmetlerin mevcûdiyetinin kabûlüne ve bütün Nurculara inandırılmasına yol açmış.

Cevab: Bu inziva, böyle kanunsuz belâlara düşmemek ve tasannu' ve hodfürûşluktan kurtulmak için olduğu ve Nur Şâkirdlerinin bu inzivayı beğenmedikleri hâlde bundan kendimi kerâmet sâhibi göstermek ve dostları da onunla onu kerâmetli bilmek mânâsız bir iftiradır.

Hatâ 40: Kerâmetleri ve velîliği hakkındaki söylenenleri ve yazıları red ve cerhetmiyor‥

Cevab: Bu pek zâhir bir hatâdır. Yüz yerde kardeşlerime yazmışım ki; şahsımda hiçbir ehemmiyet yok. Bana karşı hüsn‑ü zannınız yanlıştır. Sizin ihlâsınız var. Ben belki ihlâsa muvaffak olamıyorum. Hizmette de size yetişemiyorum dediğim ve hiçbir defa nefsimi medhetmediğim hâlde bu isnâd büyük bir iftiradır.

Hatâ 41: Ve bu yolda öğünmesine bir sebeb olmuştur.

Cevab: İddianâmeyi yazan, sathîlik ve garazla baktığı için, Risale‑i Nurun senâsını benim şahsımın senâsı zannetmiş, bu hatâya düşmüş. Ve çok yerlerde böyle hatâya düşüyor.

524

Hatâ 42: Said tefâhura düşkündür.

Cevab: Bu otuz senelik yeni hayatım ve bütün beni tanıyanlar onun bu iftirasını tekzîb eder.

Hatâ 43: Bunu eserlerinin muhtelif yerlerinde görmek mümkündür.

Cevab: İddiacının bu dediği tefâhur benim şahsıma değil, bütün o tefâhuru hâtırına getiren senâlar, Risale‑i Nura aittir. Risale‑i Nur da Kur'ânın tefsiridir.

Hatâ 44: Sirâcü'n‑Nur kitabında, eserin dört buçuk saat zarfında yazıldığı kaydedilmiştir.

Cevab: Bu yazısında iki hatâsı var. Birisi: Sirâcü'n‑Nur dört buçuk saatte te'lif edilmiş değil, onun içinde onbeş‑yirmi sahifeden ibaret Hastalık Risalesine aittir. Orada imzaları bulunan iki kâtibin arzularıyla bir tahdîs‑i ni'met olarak yazılmıştır. Bunda hiçbir kimsenin hâtırına tefâhur gelmez, ancak bir şükürdür.

Hatâ 45: İlminin vüs'atini ve karîhasının genişliğini ve zekâsının feyzini ve yüksekliğini anlatmak istemiştir.

Cevab: Elli‑altmış senelik hayat‑ı ilmiyesi böyle temeddühlere ihtiyaç bırakmadığı gibi âhir ömründe şahsını temeddühten bütün bütün çekindiği, yalnız hakàik‑ı îmâniyenin beyânında yanlış etmediği ve sırf Kur'ânın feyzinden iktibas ettiğine dair beyânâtı, böyle hodfürûşâne bir sûrete çevirmek büyük bir iftiradır. Hattâ o yanlış, doğru da olsa meşhûr Abdülvehhab‑ı Şa'rânî ve Muhyiddin‑i Arabî gibi pek çok ehl‑i hakikat ulemâ, tahdîs‑i ni'met nev'inde bu tarz‑ı ihsânat-ı İlâhiye’yi çok defa kitaplarında zikretmişler.

Hatâ 46‑47: Kendi kerâmetine o kadar inanmıştır ki, İlâhî ve tabîi olan bir çok hâdiseleri kendisinin ve Risale‑i Nurun kerâmetidir, der.

Cevab: Bu hatâsında birkaç vecihle yanlışı var. İlâhî ve tabîi olarak iki kısma ayırmak ve tabiata da bir hisse‑i icâd vermek, dinde bir yanlış olduğu gibi; Risale‑i Nura ve Şâkirdlerine gelen zulmün aynı zamanında zelzele gibi müteaddid hâdiselerin tevâfukları‥ Risale‑i Nurun makbûliyetine ve bir sadaka‑i makbûle hükmüne geçtiğine bir işâret‑i gaybiyedir demesini tefâhur zannetmek, iftira olduğunu herkes bilir.

525

Hatâ 48: Risale‑i Nurun tokadı olarak vasıflandırmaktadır.

Cevab: Bunu müdafaâtımda pek zâhir bir hatâ olduğunu isbât ettiğimiz gibi Risale‑i Nurun tokadıdır, denilmemiş, belki Risale‑i Nur sadaka‑i makbûle gibi belâların def'ine vesile olmasından o gizlendiği ve müsâdere edildiği zamanda bazı belâlar fırsat bulup başımıza gelir denilmiş. Bu ise, adâlet‑i İlâhiye’nin bir tokadıdır.

Hatâ 49: Muhtelif yerlerde olan zelzeleler ve seylâblar, Risale‑i Nurun şiddetli birer tokadı olarak vukû' bulmuştur.

Cevab: Cevabı mükerrer verilmiş bir hatâyı tekrar etmek, garazkârâne bir yanlıştır.

Hatâ 50‑51: Bu seylâb ve zelzelelerden Risale‑i Nurun ve binnetice kendisinin kerâmetiyle kurtulmuşlardır. Ve masûmlar ve çocuklar o belâlardan zarar görmüşler. Said bunu izâh etmemiş ve edememiştir.

Cevab: Risale‑i Nurun mükerrer yerlerinde yazılmış ki, zâlimlere gelen musîbetlerde masûmların telef olan malları sadaka ve vefât edenler de şehîd hükmünde olduğunu beyân, bu yanlışını ve sathîliğini gösterir.

Hatâ 52: Hayır ve şerrin Allah’tan olduğunu inkâr yoluna sapmak gibi, bir tezâda düşmüştür.

Cevab: Risale‑i Nurdan Kader Risalesi olan Yirmialtıncı Söz’ün sırr‑ı kaderi emsâlsiz bir sûrette beyânı ve îmânın erkânlarını Risale‑i Nurun hàrika bir tarzda isbâtı meydânda iken böyle bir iftira, garazkârlıktan başka bir şey değildir.

Hatâ 53: Nur Şâkirdlerinin bazıları ona bir mehdilik de tevcîh etmişlerdir.

Cevab: İ'tirâznâmemde kat'î hüccetlerle onun bu hatâsı reddedilmiş. Hem hiçbir vakit, değil böyle büyük makamları belki küçük medih ve hüsn‑ü zan ile nefs‑i emmâresine bir benlik vermemek için reddettiği mahkemelerde de görülmüştür.

526

Hatâ 54: Müceddidlik ve büyük makamlar veren şâkirdlerinin hitâbelerine, enâniyet ve tefâhura olan meyli icâbı i'tirâz etmeyerek bu teveccühleri kabûl ettiği göz önündedir.

Cevab: Bu hatâsında kaç vecihle iftira var olduğu i'tirâznâmemde ve bu cetvelde kaç yerde isbât edilmiştir.

Hatâ 55: “Hazret‑i Ali’nin (R.A.) ilm‑i hakikat itibariyle şâkirdi olduğumdan, manevî evlâdı olabilirim” demesiyle kendine atfedilen makamlara liyâkatini kabûl etmiş görülmektedir.

Cevab: Bedî' mânâsında olan Celcelûtiye kasidesinde İmâm‑ı Ali’nin (R.A.) çok cihetlerle Risale‑i Nura sarâhat derecesine yakın işârâtı içinde; Bediüzzaman ismini Risale‑i Nura vermesinden bana emâneten verilen o ismi, Risale‑i Nura iâde ettiğimi yazmışım. Bununla beraber ben de manevî Âl‑i Beyt’ten sayılabilirim demekten maksadım; bir kısım müçtehidlerin: وَعَلٰى اٰلِهِ وَصَحْبِهِ duâsında, “Seyyid olmayan fakat ehl‑i takvâ bulunanlar, o duâda dâhildirler.” dediklerinden, o umumî duâda benim de bir hissem bulunması için ricâkârâne bir te'vildir. Yoksa, o hatâkârâne mânâ hiç hâtırıma gelmemiş.

Hatâ 56: Ahmed Feyzi’nin risaleciğinin başında Said’in iki buçuk sahifelik yazısı ile ﴿يَٓا اَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ﴾ âyet‑i kerîmesinden ebced hesabıyla “Kürdî” kelimesi çıkarılmış.

Cevab: Burada benim iki sahifecik yazıma, Ahmed Feyzi’nin hakkımda mübâlağakârâne medihlerini kabûl ettiğim mânâsı verilmiş, hatâ etmiş. Çünkü, benim o mektûbum Ahmed Feyzi’nin dikkatini ve ilmini takdir ile beraber hakkımdaki haddimden ziyâde hüsn‑ü zanlarını cerh ve ta'dil için yazılmıştır. Hem âyetin mânâ‑yı işârî tabakasından riyâzî ve ebcedî bir tevâfukla üstadına karşı bir mânâ çıkarıp, hürmetine bir makbûliyet alâmeti olarak yazmış. Böyle şeylere yanlış denilmez ki, medâr‑ı mes'ûliyet olsun. Olsa olsa ilmî bir hatâdır. Siyasete temâsı yoktur.

527

Yine Ahmed Feyzi’nin Risale‑i Nurun müsellem faziletinin bir parçasını kendi üstadına isnâd etmesi ve bu zamanın bir hidayet vâsıtası olduğunu demesini, medâr‑ı mes'ûliyet görüyor. Hâlbuki, herkes sevdiği bir adam hakkında mübâlağakârâne ve ifratkârâne medih ve senâ etmekte, örfen, âdeten, ilmen dahi hatâ olmadığı hâlde, hiç münâsebeti olmayan bir sözdür.

Hatâ 57: Böyle acîb da'vâlarla belki bir zaman peygamberliğini da'vâ ile hezeyan hâli başlamış oluyor.

Cevab: Bunun bu iftira ve isnâd ve hatâsından El‑iyâzü Billâh derim. Böyle hiç kimsenin hâtırına gelmeyen ve bizi bilen hiç kimseyi kandırmayan isnâdları, elbette kanun, siyaset ve idarenin haricinde bunda dehşetli bir mânâ hükmediyor ki; şeytanın da kimseyi inandıramadığı iftirayı ediyor.

Hatâ 58: İhtiyar Risalesinde “Yedinci Ricâ” gibi bazı risaleleri halkı devletin aleyhine teşvik edecek harekette ve mâhiyette görülüp, Eskişehir Mahkemesinde mahkûmiyetine karar verilmiş.

Cevab: Bu da zâhir bir hatâdır. Yedinci Ricâ ve İhtiyarlar Risalesi, değil sebeb‑i mahkûmiyet ve emniyeti ihlâl etmek, belki çok cihetlerle beni zulümden kurtardığı gibi Eskişehir’deki kanâat‑ı vicdâniye ile verilen hafif ceza da Tesettür Risalesi’nin bir mes'elesi içindir. Makam‑ı iddianın dikkatsizliği ve sathîliği ile böyle yanlışlar oluyor.

Hatâ 59: Husrev Altınbaş, Türk harfleri kanununa aykırı olarak Asâ‑yı Mûsa ve Zülfikàr gibi mecmuaları Arab harfleriyle yazmış.

Cevab: Şimdiye kadar Kur'ân harfleri ve hattı, Türk milletinin hatt‑ı kadîmi olduğu hâlde; lâtin harflerini, Türk harfleri deyip Kur'ân harfleriyle Asâ‑yı Mûsa’yı yazan Husrev’i mes'ûl etmek birkaç vecihte yanlış olduğunu ehl‑i insaf anlar‥

528

Hatâ 60‑61-62-63: İstinâd ettiği hadîsler zaîf ve hattâ mevzu' olmakla beraber, te'villeri yanlış ve aslı yoktur.

Cevab: Bütün ümmet bin seneden beri telâkki‑i bilkabûl ettiği ve Âlem‑i İslâm içinde az bir kısım ulemânın başka te'villerle bir derece zaafiyetine hükmettiklerine mukâbil, Cumhûr‑u Muhaddisîn ve Ümmet‑i Muhammediye (A.S.M.) kabûl ettiği; âhirzamanda gelen bazı hâdiseler hakkındaki muhtelif rivâyetleri te'vil, yani mümkün bir ihtimal mânâsıyla bu zamanda vukû'a gelen ve gözle görülen hâdiselere tam mutâbık çıkmasını beyâna, dünyada hiçbir ehl‑i ilim yanlış diyemez. Farazâ o hadîslerden birisi mevzu' da olsa; mevzu'un mânâsı hadîs değil, demektir. Yoksa mânâsı yanlıştır, demek değildir ki; darb‑ı mesel nev'inde ümmet o rivâyeti kabûl etmiş. Bu nev'i te'vilâta yanlış diyenler, kaç cihette yanlış olduğu gibi, ümmetin telâkkisine ihanet ve hadîsleri inkârdır. Ve “Süfyâna dair hiçbir hadîs yoktur, varsa mevzu'dur.” diyen müddeî hiç hadîs kitaplarını okumadığı, belki Kur'ânın sûrelerinin ne kadar olduğunu bilmediği hâlde, biri bir milyon, diğeri beşyüzbin hadîsi hıfzına alan İmâm‑ı Ahmed İbn-i Hanbel ve İmâm‑ı Buhârî gibi müçtehidlerin, böyle küllî ve umumî bir tarzda cesâret edemedikleri hâlde, o müddeî, küllî bir sûrette ve umumî bir tarzda; “Süfyân hakkında hiçbir hadîs yoktur, varsa mevzu'dur.” demesiyle haddinden binler defa tecâvüz edip büyük bir hatâyı irtikâb etmiş. Farz‑ı muhâl olarak hadîs de olmasa Ümmet‑i İslâmiye’de bir hakikat‑i ictimâiye ve müteaddid defalar eseri görülmüş vâki ve hak bir hâdise‑i istikbâliyedir.

Hatâ 64: İrsiyette kadın ve erkeğin müsâvâtı aleyhinde olduğu gibi medenî kanunları kabûl etmediğinden inkılâb aleyhindedir.

529

Cevab: Otuz sene evvel medenî kanunlara istinâd edip Kur'ânın bir‑iki âyetini tenkid eden ve Doktor Duzi’nin kitabını ifsad için neşreden bir‑iki münâfığa karşı bazı âyetlerin cerhedilmez bir tarzda tefsirini şimdi yazılmış gibi telâkki edip medâr‑ı mes'ûliyet etmek Kur'ânın o âyetlerini inkâr etmek hükmünde bir hatâdır.

Hatâ 65: Süfyân ve bir İslâm deccâlı, Mustafa Kemâl olduğu Beşinci Şuâ’da anlaşılıyor.

Cevab: Beşinci Şuâ, küllî bir sûrette çok zaman evvel müteşâbih bir hadîsin bir te'vilini beyân etmesi ve i'tirâznâmemde kat'î cevabı verilmesi; bu zâhir yanlışı ve medâr‑ı mes'ûliyet olması büyük hatâ olduğunu gösteriyor. Eğer mes'ûliyet varsa bu ince, küllî mânâyı böyle cüz'î bir şahsa tatbik edip mahkemede teşhîr eden kimse mes'ûl ve suçlu olur.

Hatâ 66: Şapka, fes gibidir. Îmân ile hiç alâkası yoktur. Îmân ise tamamen vicdânî ve kalbî olduğunu Said bilmekten âcizdir.

Cevab: İslâm ulemâsı ve müçtehidleri ve Şeyhülislâmlar, hususan İmâm‑ı A'zam, îmânı zedeleyen çok alâmetleri ve harekâtları kaydettikleri hâlde hususan şapka ve zünnârın (Kütüb‑ü kelâmiyede dahi) ulemânın, îmânın muktezâsına münâfî olduğunun ittifaklarına karşı böyle sözleri yazan ne kadar hatâ ve yanlış olduğunu dîvâneler de anlar. Şapka hakkında i'tirâznâmemdeki beyânât ve Risale‑i Nurdaki îmân‑ı tahkîkînin hàrika hüccetleri, Said’in idrakinde âcizdir demesini yüzüne çarpar.

Hatâ 67‑68: Şapkanın küfür alâmeti ve devam‑ı ısrarı da dinsizlik olması üzerinde çok durmaktadır. Şapkanın giyilmemesi için propagandaya ve kendi tâbirlerince mücâdele ve mücâhedeye giriştikleri görülmektedir.

Cevab: İ'tirâznâmemde dört‑beş yerinde gayet kat'î bir sûrette bu yanlışın ne kadar mânâsız olduğunu gösterir.

Hatâ 69: Nur Talebelerinin şapka giymeyerek bere giydikleri müşâhede edilmiştir.

530

Cevab: Nur Talebelerinin umumu değil, ehl‑i takvâ olanlar, hususan hayat‑ı ictimâiye ile alâkası az olanlar lüzumsuz, mânâsız, secdeye mâni olan şapkayı giymediklerini medâr‑ı mes'ûliyet zanneden, kendisi hakikat ve adâlet ve maslahat‑ı millet nazarında mes'ûldür.

Hatâ 70: Şapkanın küfür alâmeti olması ve sayılması bir îmân hâline geldiği gibi‥

Cevab: Kırk sene evvel İstanbul ulemâsına verdiğim cevabı, mahkemede beyân ettiğim gibi bütün ulemâ‑i İslâm’ın isti'mâl ettiği bir tâbiri, yalnız bana isnâd etmek ve bunu da, bir îmân hâline geldiği ile tâbir etmek, hem İslâmiyete, hem ehl‑i ilme, hem bana karşı bir ittiham değil, dîvânecesine bir ihanettir. Ona iâde ediyorum.

Hatâ 71: Medreselerin ve tekyelerin kapanmasından, ezân ve kamette اَللّٰهُ اَكْبَرُ denilmemesinden, bunlar âhirzaman alâmetlerinden sayıldığından, inkılâb hareketlerine karşı bir kışkırtmak istediği anlaşılmıştır.

Cevab: Kırk sene evvel bir‑iki hadîsin te'vilini beyân ettiğimi ve Diyânet Riyâsetinin ulemâsının yeni icâdlarının fetvâsına karşı onbeş sene evvel yazdığım bir risaleyi reddetmeyip bana ilişmedikleri hâlde, bu mes'eleyi şimdi medâr‑ı bahsetmek adliye kanunuyla hiçbir münâsebeti yok. Makam‑ı iddia eski nakarâtı tekrar edip, bin dereden su toplamak nev'inde isnâd etmesi; hem yanlış, hem hatâ, hem de idareye bir zararı muhtemeldir.

Hatâ 72: “Beşinci Şuâ’ın mes'elelerini herkese göstermek câiz değildir, mahremdir.” ihtarını yapmayı unutmamıştır.

Cevab: Her bahâne ile bizi perîşan etmek isteyen gizli düşmanlarımızın şerlerinden tahaffuz ve müddeî gibi sathîce mânâlar verilmemek için (Bu mahremdir, herkese gösterilmesin) denilmesini bir suç sayıp ve suçunu ikrar ediyor mânâsına çevirmek zâhir bir yanlıştır‥

531

Hatâ 73: Ahmed Feyzi “Bediüzzamanü'l‑Kürdî” kelimesini bulmak için iki kere Muhammed (A.S.M.) kelimesinin tevâfukunu göstermiş. Acaba Said el‑Kürdî, Peygamberimiz Muhammed Mustafa’ya (A.S.M.) benzetilmek mi istenilmiştir.

Cevab: Ahmed Feyzi’nin; Risale‑i Nur, Kur'ânın bir tefsiri olmasından ve her vakit nübüvvetin Şerîatını tatbik eden ve veraset‑i Nübüvvet ve اَلْعُلَمَاءُ وَرَثَةُ الْاَنْبِيَاءِ hadîsine istinâden bîçâre Said’i o irsiyette, o Kur'ân hizmetinde, değil bir benzemek belki sünnete ittibâ' etmek mânâsındaki ilmî ve ebcedî istihrâcını medâr‑ı mes'ûliyet gören, hem تَخَلَّقُوا بِاَخْلَاقِ رَسُولِ اللّٰهِ mânâsını anlamayan elbette üç cihette yanlış etmiş. Zât‑ı Ahmediye’nin (A.S.M.) güneşinden tereşşuh eden bir zerrecik nuruna mazhariyetini büyük bir saâdet telâkki eden Said’in elbette yüzbin derece kendi haddinden tecâvüz edip O’na kendini benzetmeğe çalıştığını söyleyen dîvânedir. Peygamberimiz Aleyhissalâtü Vesselâm’a ittibâ'ı ve sünnetine iktidâ mânâsını anlamamış.

Hatâ 74: İslâm tarihinde hiçbir din âliminin Kur'ân‑ı Kerîm’i ve hadîsleri böyle şahsî fikirlere ve maksadlara âlet ettiği görülmemiş ve işitilmemiştir.

Cevab: Bunun, bu yanlışında beş vecihle hatâ var. Hem kitapları, ulemâyı, tefsirleri görmediğine ve mânâ‑yı sarîhî ile, mânâ‑yı işârî ve mânâ‑yı küllî ile hususî ferdlerin farkını anlamayan bir cehâlettir. Necmeddin‑i Kübrâ ile Muhyiddin‑i Arabî gibi binler ulemâların küllî hâdiselerine, hattâ nefsin cüz'î ahvâline dair âyâtın mânâ‑yı sarîhi değil, işârî mânâlarını beyân sadedinde çok yazıları var olduğu ma'lûmdur. Hem âyâtın mânâ‑yı işârî-i küllîsinde her asırda efrâdı bulunduğu gibi, bir ferdi bu zamanda ve bu asırda Risale‑i Nur ve bazı şâkirdleri de bulunduğuna eskiden beri ulemâ mâbeyninde makbûl bir riyâzî düsturu olan ebced ve cifir hesabıyla bir tevâfuk göstermek, elbette hiçbir cihetle âyâtı şahsî fikirlere âlet ediyor denilmez. Ve böyle diyen büyük bir hatâ eder. Ve dekàik‑ı ilmiyeye ihanet eder.

532

Hatâ 75: Ehl‑i Sünnete göre, İmâm‑ı Mahfî ve İmâm‑ı Muntazır akîdesi bâtıldır.

Cevab: Mehdi hakkında Şiîlerin, “Oniki İmâmdan birisi, hayatta iken gizlenmiş, âhirzamanda çıkacak” demelerine mukâbil Ehl‑i Sünnetin bir kısmı İmâm‑ı Muntazır akîdesi bâtıldır demişler. Az bir kısım Hanefî ulemâsı da لَا مَهْدِيَّ اِلَّا ع۪يسٰى demişler. Bunda hem Denizli’deki ehl‑i vukûfun bir kısmı, hem makam‑ı iddia yanlış mânâ vermişler. Her asırda mehdi mânâsına ümmetin fıtrî bir ihtiyacına binâen beklemişler. Ve birkaç vecihte rivâyetlerin delâletiyle birkaç mehdi belki her asırda bir nev'i mehdi, Sâdât‑ı Ehl-i Beyt’ten geleceği ümmetçe kabûl edilmiş. Buna hatâ diyen birkaç cihette yanlış eder.

Hatâ 76: Bir kitapta Mehdi’ye dair hadîslerin kâffesi zaîftir denilmiş.

Cevab: Hangi mes'ele var ki, bazı kitaplarda ona ilişilmesin. Hattâ İbn‑i Cevzî gibi büyük bir muhaddis bazı sahîh ehâdîsi mevzu' dediğini, ulemâlar taaccüble nakletmişler. Hem, her zaîf veya mevzu' hadîsin mânâsı yanlıştır demek, değildir. Belki an'aneli sened ile hadîsiyeti kat'î değildir demektir. Yoksa mânâsı hak ve hakikat olabilir.

533

Hatâ 77: Bunların zaîf ve muzdarib olduğunda ittifak vardır. İmâm‑ı Şâfiî değil mevzu'u, mürseli de kabûl etmediği hâlde, Said Şâfiî iken bunları kavl etmesinin hikmeti anlaşılamamıştır.

Cevab: İttifak olmadığına bin seneden beri ehl‑i hadîs ve ümmetçe bu hakikatin devamı kat'î bir delildir. Bu da hatâ içinde bir hatâdır. Hem İmâm‑ı Şâfiî mürsel ve zaîf hadîsleri ahkâm‑ı şer'iyede hüküm çıkarmak için hüccet tutmuyor. Yoksa (hâşâ) ümmetçe kabûl edilen hakikatli hadîsleri ahkâmda değil, fezâil‑i a'mâlde ve hâdisât‑ı İslâmiyede hüccetlerini ve delâletlerini kabûl etmiştir.

Hatâ 78: İlm‑i gayb Allah’a mahsûstur. Hiçbir velî tasarrufât yapamaz ve gaybı bilemez. Hattâ Peygamber de bilmez. Hâlbuki, bir risalede işârât‑ı hadîsiye ile hilâfetin mebde' ve müntehâsını göstermiş.

Cevab: Evet, herkes bizzat gaybı bilmez. Fakat i'lâm ve ilhâm‑ı İlâhî ile bilinebilir ki, bütün mu'cizât ve kerâmât ona dayanır. Hazret‑i İmâm-ı Ali’nin işârât‑ı gaybiyesinin Risale‑i Nura işârâtına dair bir risalenin âhirinde اِنَّ الْخِلَافَةَ بَعْد۪ي ثَلَاثُونَ سَنَةً Hadîs‑i Şerîfinin işârâtında birkaç lem'a‑i i'câziyeyi tam vâkıa mutâbık güzel bir tarzda ve görenlerin takdirine mazhar olmuş bir beyânı çürük görmek ve i'tirâz etmek bir cehâlet, bir hatâ eseridir.