Şimdi bir hâlimi size beyân etmek lâzım geliyor; tâ başka sebebler sizi müteessir etmesin. O hâl de şudur:

Bu yirmi sene tazyîk neticesi, ehemmiyetli ve müzmin bir hastalık bana ârız olmuş. Zâten eskiden beri o hastalığın esâsı bende vardı ki; ona “merdüm‑girizlik” yani, insanlardan çekinmek, temâs etmemek, temâstan müteessir olmak… Hattâ şimdi en hafif rûhlu bir kardeşim, bir şâkirdimle görüşmeyi – fakat Risale‑i Nur hizmetine ait olmamak şartıyla – rûhum kaldırmıyor. Hattâ dostâne bakmaktan cidden müteessir oluyorum. Bu ehemmiyetli hâlde insanların bana karşı zulüm ve cinayetleri bir vesile olduğu gibi; inâyet‑i İlâhiye ve kaderin adâleti ve hizmet‑i îmâniyedeki ihlâsın muhâfazası en ehemmiyetli bir sebebdir ki; hem zulm‑ü cinayet-i beşeriyeyi hiçe indiriyor; hem bu hastalığı tam bana sevdiriyor, sabır ve tahammül verir. Nasıl ki insanlar evhâm yüzünden beni temâstan men' ede ede a'sâbıma dokundurdular; inâyet‑i İlâhiye dahi, hizmet‑i îmâniyedeki ihlâsı kırmamak ve tasannu'kârâne hodfürûşluk vaziyetine girmeğe mecbur etmemek ve ziyâde hüsn‑ü zan edenlerin karşısında beni tekellüflere ve gösterişlere mecbur etmemek ve bu zamanda çok te'sir eden şahsıma karşı teveccüh, muhabbet ve hizmete zarar veren kendini makam sâhibi göstermek vaziyetinden kurtarmak ve Kur'ân’dan gelen Risale‑i Nurun elmas gibi hakikatlerini bana mal etmekle cam parçalarına indirmemek hikmetleriyle, Cenâb‑ı Erhamürrâhimîn bana bu hastalığı vermiştir. Ben, Cenâb‑ı Hakk’a şükrediyorum. Siz de müteessir olmayınız; memnun olunuz. Fakat fıtrî teellümlere karşı, tahammülüm için duânıza muhtacım.

Azîz kardeşlerim! Bize teslîm olunan kitaplarımın – yaldızlı kaplı büyük mecmualardan – bir kısmına baktım, gördüm ki: Nur, Gül fabrikalarının elmas kalemleriyle yazdıkları risaleler, o yaldızlı kaplar içinde – bazen onbeş‑yirmi risale içinde – bulunan mecmualar, o kadar güzel birer elmas kılınç hükmünde düşmanlarına karşı kendilerini büyük makamlarda ve mahkemelerde müdafaa etmek hikmetiyle (hiçbir sebeb yokken, birdenbire Risale‑i Nuru büyük mecmualar tarzında yaptırmağa hapsimizden beş ay evvel başladık) – bunda – büyük bir inâyet‑i İlâhiye olduğuna şübhem kalmadı ve feylesofların mağlûbiyetinin hikmetini anladık. Çünkü ictimâ'da eczâların kuvvetinden çok ziyâde bir kuvvet, hususan müdafaa vaktinde ictimâ' ve tesânüdden ileri geliyor.

Kardeşlerim! Çoktan size söylemek lâzım gelirken unutmuştum; kerâmetli Yirmidokuzuncu Söz, o Söz’ün yalnız birinci makamıdır. O Söz’ün ikinci makamı ise, ehemmiyetine binâen ki, bir vecihte ona da “Âyetü'l‑Kübrâ” nâmını İmâm‑ı Ali Radıyallahu Anhu vermiş olan Yirmidokuzuncu Lem'a‑i Arabiye’dir ki, “Allâhu Ekber” gibi sâir tesbihâtın mertebelerindeki nurları beyân ediyor ve Hizb‑i Nuriye’nin de bir me'hazidir.

Umum kardeşlerime birer birer selâm ve duâ ederim. Gizli olan her gecede muhtemel bulunan Leyle‑i Kadir’lerinizi tebrik ederim.

Bilmukabele, biz de Ramazanınızı tebrik ediyoruz. Rüyalarınız pek çok mübârektirler. İnşâallâh, Cenâb‑ı Hak sizi büyük ihsânlara mazhar eyleyecek, diye bir işârettir.

Bu zamanda en büyük bir ihsân, bir vazife, îmânını kurtarmaktır, başkaların îmânına kuvvet verecek bir sûrette çalışmaktır. Sakın, benlik ve gurura medâr şeylerden çekin. Tevâzu', mahviyet ve terk‑i enâniyet, bu zamanda ehl‑i hakikate lâzım ve elzemdir. Çünkü, bu asırda en büyük tehlike benlikten ve hodfürûşluktan ileri geldiğinden; ehl‑i hak ve hakikat, mahviyetkârâne dâima kusurunu görmek ve nefsini itham etmek gerektir. Sizin gibilerin ağır şerâit içinde kahramancasına îmânını ve ubûdiyetini muhâfaza etmesi, büyük bir makamdır. Senin rüyalarının bir tâbiri de, bu noktadan seni tebşîr etmektir.

Risale‑i Nur eczâlarında tarîkat hakikatine dair “Telvihât‑ı Tis'a” nâmındaki risaleyi elde edip bakınız. Hem, zâtınız gibi metîn ve îmânlı ve hakikatli zâtlar Risale‑i Nur dâiresine giriniz. Çünkü, bu asırda Risale‑i Nur, bütün tehâcümâta karşı mağlûb olmadı. En muannid düşmanlarına da, serbestiyetini resmen teslîm ettirdi. Hattâ iki seneden beridir büyük makàmâtlar ve adliyeler, tedkîkàt neticesinde, Risale‑i Nurun serbestiyetini tasdik ve mahrem ve gayr‑ı mahrem bütün eczâlarını sâhiblerine teslîme karar verdiler.

Risale‑i Nurun mesleği, sâir tarîkatlar, meslekler gibi mağlûb olmayarak belki galebe ederek pek çok muannidleri îmâna getirmesi; pek çok hâdisâtın şehâdetiyle, bu asırda, bir mu'cize‑i maneviye-i Kur'âniye olduğunu isbât eder. O dâirenin haricinde – ekseriyetle – bu memlekette bu hususî ve cüz'î ve yalnız şahsî hizmet; veya mağlûbane perde altında veya bid'alara müsâmaha sûretinde ve te'vilât ile bin nev'i tahrifat içinde hizmet‑i diniye tam olamaz diye, hâdisât bize kanâat vermiş.

Mâdem sizde büyük bir himmet ve kuvvetli bir îmân var; tam bir ihlâs ve tam bir mahviyetle, sebatkârâne Risale‑i Nura şâkird ol. Tâ binler, belki yüzbinler şâkirdlerin şirket‑i maneviye-i uhreviyelerine hissedar ol. Tâ senin hayırların, iyiliklerin cüz'iyetten çıkıp küllîleşsin, âhirette tam kârlı bir ticâret olsun.

İki sene tedkîkàttan sonra mahkeme tarafından bana teslîm olunan mecmualardan bugün, masûmlar tâifesinin ve ümmî ihtiyarlar cemâatinin bana yâdigâr olarak gönderdikleri parçaları hâvî büyük ve yaldızlı cildli bir mecmua gördüm. Bu mecmuanın başında tâ Kastamonu’ya yazdığım bir fıkrayı size göndermek hâtırıma geldi. Belki de eskiden bir sûreti size gönderilmiş. Bunda kanâatim geldi ki: Feylesoflara ve muannidlere karşı masûmlar ve ümmîlerin masûmâne ve hàlisâne olan bu elimdeki mecmuası, en büyük bir vâsıta‑i galebedir; inâdları kırıp insafsızları insafa getirmiştir. İşte çok yerlerden bana gönderilen mecmualar ve ümmîlerin parçalarını üç mecmua içinde cem'etmiştik. Ve mecmuanın başında, bu gelen parça yazılı gördüm, size de gönderiyorum.

Hem bununla, Risale‑i Nurun makbûliyetine delâlet eden sekiz parçadan mürekkeb yaptığımız bir mecmua ve Kerâmet‑i Gavsiye ve Aleviye ve İşâret‑i Kur'âniye’den başka, lâhika vesâireden üç‑dört parça daha ilâve edilen mecmuanın başında yazılmağa lâyık bir parçayı leffen beraber gönderiyorum.

Umum kardeşlerime, bilhassa masûm ve ümmîlere selâm ve duâ eder ve duâlarını istiyoruz. Ve bin Mâşâallâh ve Bârekallâh onlara deriz. Onların yazılarını kimler görüyorsa, takdirkârâne meftûn olur.

Risale‑i Nurun küçük ve masûm şâkirdlerinden elli‑altmış talebenin yazdıkları nüshaları bize göndermişler, o parçaları üç cild içinde cem'ettik.

İşte bu mecmuadaki parçaları yazanların nümûne olarak bir kısmı şunlardır:

bu tablo beyaz metin olarak geliyor. tablo olmasa kelimeler ve kelime listesi tam uyumlu.

İsimleriYaşlarıÖmer15Mustafa13Hâfız Nebi14Hicret15Hüseyin11Ahmed Zeki13Ayşe11Hâfız Ahmed12Mustafa14Bekir9Ali12Ayşe11

İşte bu mecmuadaki risaleler, bu masûm çocukların Risale‑i Nurdan ders aldıkları ve yazdıklarının bir kısmıdır. Onların bu zamanda bu ciddi çalışmaları gösteriyor ki: Risale‑i Nurda öyle bir manevî zevk ve câzibedâr bir nur var ki; mekteblerde çocukları okumağa şevkle sevketmek için icâd ettikleri her nev'i eğlence ve teşviklere galebe edecek bir lezzet, bir sürûr, bir şevk, Risale‑i Nur veriyor ki; çocuklar böyle hareket ediyorlar. Hem bu hâl gösteriyor ki, Risale‑i Nur kökleşiyor. İnşâallâh, daha hiçbir şey onu koparamayacak, ensâl‑i âtiyede devam edecek, gidecek.

Aynen bu masûm çocuk şâkirdler gibi, Risale‑i Nurun câzibedâr dâiresine giren ümmî ihtiyarların dahi kırk‑elli yaşından sonra Risale‑i Nurun hatırı için yazıya başlayıp yazdıkları kırk‑elli parça, iki‑üç mecmua içinde dercedildi. Bu ümmî ihtiyarların ve kısmen çoban ve efelerin bu zamanda, bu acîb şerâit içinde herşeye tercihen Risale‑i Nura bu sûrette çalışmaları gösteriyor ki; bu zamanda Risale‑i Nura ekmekten ziyâde ihtiyaç var ki, harmancılar, çiftçiler, çobanlar, yörük efeleri hâcât‑ı zarûriyeden ziyâde bir hâcât‑ı zarûriyeyi, Risale‑i Nurun hakàikını görüyorlar.

Bu cildde az ve sâir altı cild‑i âherde masûmların ve ihtiyar ümmîlerin yazılarının tashihinde çok zahmet çektim; vakit müsâade etmiyordu. Hâtırıma geldi ve ma'nen denildi ki: Sıkılma! Bunların yazıları çabuk okunmadığından, acelecileri yavaş yavaş okumağa mecbur ettiğinden, Risale‑i Nurun gıdâ ve taam hükmündeki hakikatlerinden hem akıl, hem kalb, hem rûh, hem nefis, hem his, hisselerini alabilir. Yoksa, yalnız akıl cüz'î bir hisse alır, ötekiler gıdâsız kalabilirler.

Elhâsıl: Masûmların ve ümmî ihtiyarların noksan yazılarında iki fâide var:

Birincisi: Teennî ve dikkatle okunmağa mecbur etmektir.

İkincisi: O masûmâne ve hàlisâne ve samîmî ve tatlı dillerinden, derslerinden Risale‑i Nurun şirin ve derin mes'elelerini lezzetli bir hayretle dinlemek ve ders almaktır.

Elhamdülillâh, bu sene Isparta’daki talebelerinizi dünyevî meşâğil daha çok gaflete sokmadı. Hizmet‑i Nuriyedeki gayretlerimiz ciddi bir sûrette devam ediyor. Herbirimizin kalblerimizdeki Nura karşı incizab, sîmâlarımızda okunuyor. Sanki bu talebelerinizin kalbleri sevinçle doludur.

Evet sevgili Üstadımız, bütün talebeleriniz hep birden diyorlar: Liyâkatsizliğimiz, hiçliğimiz ile beraber sâfiyâne istihdam edildiğimiz bu Hizmet‑i Nuriyede bedî' bir Üstada hem talebe, hem kâtib, hem muhâtab, hem nâşir, hem mücâhid, hem halka nâsih, hem Hakka âbid olmak gibi cihan‑değer güzelliklerin hepsini birden bize veren Hazret‑i Allah’a ne kadar şükretsek azdır. Ve bu yapmak istediğimiz şükürler dahi, Hàlık’ımızın fazlı ile kalbimize gelen bir ihsân olduğunu tahattur eden biz talebelerinizin kalblerini sürûr ve sevinç dolduruyor. Masûm Nursluların Üstadımızın küçüklüğünde geçirdikleri hayatın müteşekkirâne bir tarzı, hâl ve etvârımızda okunuyor. Hududsuz şükürler, nihâyetsiz senâlar olsun O Zât‑ı Zülcelâl’e ki; bizleri cehl‑i mutlak derelerinden, isyan ve küfran bataklıklarından lütûf ve keremiyle çıkarıp, gözleri kamaştıran en parlak bir nura talebe etmiştir.

Eğer sevgili Üstadımız, “İktiran” tâbir edilen iki ni'metin beraber geldiğini daha evvelden bize izâh etmeseydi, çok minnetdârlıklarımızı kalblerimize tercümân olan kalemlerimizden okuyacaklardı.

Evet sevgili Üstadımız! Biz kendimize bakıyoruz, Risale‑i Nura muhâtab olamıyoruz. Buna rağmen, ihtiyaç şiddetlendikçe, Hàlık‑ı Rahîm’in merhametli tecellîlerini müşâhede ediyoruz.

Kalb‑i Üstad; parlak bir âyine, bir mazhar, bir ma'kes… Lisân‑ı Üstad; àlî bir mübelliğ, bir muallim, bir mürşid… Hâl‑i Üstad; tecessüm etmiş en güzel bir örnek, bir nümûne, bir misâl oluyor. Tavâif‑i beşerin ihtiyaçları yazılıyor, gösteriliyor.

İşte yedi seneden beri ateş püsküren zâlim beşerin hâli, bugün daha çok ızdırâblı bir hâle girmiş bulunuyor. Herbir zîidrak, acaba yarın ne olacak düşüncesiyle kulaklarını radyoların ağızlarına koymuşlar, mütehayyir duruyorlar. Şarkta Japonların mağlûb olmasıyla, dünyanın salâh‑ı selâmete ve emn ü emâna kavuşması beklenirken; deccâlâne bir hareket şimâlde kendini gösterdiği görülüyor. Şu vaziyet; herkesi heyecana, endişeye sevkediyor. İstikbâl zulmetlere gittiği zannıyla, merakla radyoları takibe koşturuyor. Lillâhi'l‑Hamd Risale‑i Nur, àlî beyânâtı ile rûhlarımızı teskin ediyor, hakîki dersleriyle kalblerimizi tatmin ediyor.

İşte, bugünde meydâna çıkan bu dehşetli cereyanı, ancak ve ancak Hıristiyanlık âleminin Müslümanlıkla ittihâdı; yani İncil, Kur'ân ile ittihâd ederek ve Kur'ân’a tâbi olması neticesi elde edilecek semâvî bir kuvvetle mağlûb edileceği iş'âr buyuruluyor ki, Hazret‑i İsâ Aleyhisselâm’ın da vürûduna intizar etmek zamanının geldiğini mânâ‑yı işârî ile ihtar ediyor.

Mesmuâta göre; bugünkü Amerika, aktâr‑ı âleme tedkîkàt için gönderdiği dört hey'etten birisini, bugünkü beşeriyetin saâdetini te'min edecek sâlim bir din taharrîsine memur etmiştir. Bu ise, müceddidliğini mahkeme lisânıyla her tarafa ilân eden Risale‑i Nur, bu muzdarib, perîşan beşeriyetin en büyük bir saâdeti olacağına îmânımız pek kuvvetlidir.

Sevgili Üstadımız başımızda ve en àlî hakikatleri taşıyan ve Kur'ânın en yüksek ve mübârek tefsiri bulunan Risale‑i Nur elimizde oldukça, sevinçlerimiz had ve hududa alınmaz.

İşte bu hakikatlerin herbir cüz'ü, saha‑i fa'âliyete çıksa, her tarafta merakla, zevkle kendini okutturuyor. Buna bâriz deliller pek çok var. Hususuyla, inkâr‑ı Haşr mefkûresini mağlûb eden Onuncu Söz matbu' nüshaları ve bilhassa gizli tab'edildiği hâlde kendini serbest okutan ve takviye‑i îmânda pek yüksek hàrikaları taşıyan Âyetü'l‑Kübrâ risaleleri; ve inkâr‑ı Ulûhiyet mefkûresini zîr ü zeber eden Külliyat‑ı Nur “Hüccetü'l‑Bâliğa” ve “Meyve” gibi eczâları meydânda…

İnşâallâh, Kur'ânın etrafına çevrilmek istenilen îmânsızlığın emânsız sûrunu, Risale‑i Nur temelinden kaldıracak, îmânsızlığın emânsız ateşini söndürüp, âb‑ı hayat bahşeden şarab‑ı kevserini, bütün dünyaya emânlı îmân vermekle içirecektir.

Zâtınızın şahsıma karşı haddimden pek çok ziyâde hüsn‑ü zannınızı, Risale‑i Nurun şahs‑ı manevîsi nâmına kabûl edebilirim; yoksa kendimi o makamlarda görmek benim haddim değil.

Hem, “Risale‑i Nur mesleği, tarîkat değil, hakikattir; sahâbe mesleğinin bir cilvesidir. Bu zaman, tarîkat zamanı değil, îmânı kurtarmak zamanıdır.” Risale‑i Nur, bu hizmeti Lillâhi'l‑Hamd en müşkül ve ağır zamanlarda yapmış ve yapıyor. Risale‑i Nur dâiresi, Hazret‑i Ali ve Hasan ve Hüseyin’in (Radıyallahu Anhüm) ve Gavs‑ı A'zam’ın (K.S.) – ihbarât‑ı gaybiyeleriyle – şâkirdlerinin bu zamanda bir dâiresidir. Çünkü Hazret‑i Ali, üç kerâmet‑i gaybiyesiyle Risale‑i Nurdan haber verdiği gibi; Gavs‑ı A'zam (K.S.) da kuvvetli bir sûrette Risale‑i Nurdan haber verip tercümânını teşci' etmiş. Bu mahrem dört Risale‑i Kerâmet-i Aleviye ve Gavsiyeye ait dört risale inşâallâh bir vakit size gönderilebilir. Mahkeme ehl‑i vukûfu, onlara i'tirâz edememiş, yalnız “Bu yazılmamalı idi.” diye küçük bir tenkid etmişler. Ben de cevab verdim, onlar sustular. Zâten Üveysî bir sûrette doğrudan doğruya hakikat dersimi Gavs‑ı A'zam’dan (K.S.) ve Zeynelâbidîn (R.A.) ve Hasan, Hüseyin (Radıyallahu Anhümâ) vâsıtasıyla İmâm‑ı Ali’den (R.A.) almışım. Onun için, hizmet ettiğimiz dâire onların dâiresidir.

Cenâb‑ı Hakk’a hadsiz şükür olsun ki; duânızın himmetiyle, onbeş günden ziyâde şiddetli bir harâret içinde tehlikeli ve zehirli hastalığın, iki gündür tehlikesi geçti. Hastalıkla bir saat ibâdet bir gün kadar olması cihetiyle, inşâallâh yapamadığım çok hayratın yerini bu hastalık doldurmuş ve çok kusurâtıma da keffâret olmuş. Fakat za'fiyet ve hastalık devam ediyor.

Latîf ve mânidâr bir tevâfuktur ki; dünkü gün, masûmların mecmuası elime geçti, açtım. O mecmuanın başında, o masûmların bir kumandanı hükmünde ve Medrese‑i Nuriyenin kahramanlarından Marangoz Ahmed’in gayet zînetli ve nakışlı ve dikkatli yazdığı Küçük Sözler, başında dercedilmiş gördüm. “Mâşâallâh Marangoz Ahmed!” dedim; “Masûmların çavuşu olmuş.” Aynı günde bir mektûbu elime geçti, açtım. Marangoz Ahmed’in, gönderdiğimiz mektûbları arkadaşlara gecede okumak zamanında, iki çekirge mektûbun başına gelip tâ bitinceye kadar dinlemelerini gördüm. Birkaç gün evvel biz mektûbu yazarken, iki güvercin, mektûbun makbûliyetini ve müjdeci serçe ve kuddûs kuşlarının müjdelerini tasdik ettikleri gibi; marangozun iki çekirgeleri de güvercinleri ve müjdeci kuşları tasdik ederek, biz dahi Risale‑i Nuru tanıyoruz diye, lisân‑ı hâlleri ifâde ediyor diye latîf ve mânidâr tevâfuk olmuş.

Bu münâsebetle, o mecmua içinde mübârek kahramanlardan Küçük Ali’nin biraderzâdesi masûm ve küçük bir Abdurrahman olan Hâfız Ahmed’in yazdığı – Sekizinci Şuâ’ın Sekizinci Remzi’nden bir sahife evvel – bir fıkra nazarıma değdi. Bir‑iki aydır size Risale‑i Nurun makbûliyetine dair yazılan mektûblarda şahsımın hisse‑i şerefi ve hüneri olmadığını ve sırf bir ikram‑ı İlâhî olmasına dair yazılan parçayı – bu fıkrayı – o fıkraya alâkadar gördüm, size gönderiyorum, onlara – münâsib bir yerde – ilhâk edersiniz. O fıkra, Celcelûtiye’nin fevkalâde Risale‑i Nura verdiği ehemmiyetten şahsımın bir lem'ası, bir hüneri olmadığına dairdir. Şöyle ki; orada demiştim:

Hem ben itiraf ediyorum ki, böyle makbûl bir eserin mazharı olmak, hiçbir vecihle o makama liyâkatim yoktur. Fakat küçük, ehemmiyetsiz bir çekirdekten, koca dağ gibi bir ağacı halketmek Kudret‑i İlâhiye’nin şe'nlerindendir ve âdetidir ve azametine delildir.

Ben kasemle te'min ederim ki, Risale‑i Nuru senâdan maksadım, Kur'ânın hakikatlerini ve îmânın rükünlerini te'yid ve isbât ve neşirdir. Hàlık‑ı Rahîm’ime hadsiz şükür olsun ki, kendimi kendime beğendirmemiş, nefsimin ayıblarını ve kusurlarını bana göstermiş ve o nefs‑i emmâreyi başkalara beğendirmek arzusu kalmamış.

Evet, kabir kapısında bekleyen bir adam, arkasındaki fânî dünyaya riyâkârâne bakması, acınacak bir hamâkattir ve dehşetli bir hasârettir. Cenâb‑ı Hak, beni böyle hasâretlerden muhâfaza eylesin, âmîn!

Umum kardeşlerime birer birer selâm ve duâ eder ve duâlarını ricâ ederiz.

Sizin mübârek Ramazanınızı ve Leyle‑i Kadr’inizi ve bayramınızı bütün rûh u canımızla tebrik ve tes'îd ediyoruz. Cenâb‑ı Erhamürrâhimîn, emsâl‑i kesîresiyle sizleri müşerref eylesin, âmîn!

Bu Ramazan‑ı Şerîfte gerçi bir tesmim neticesinde ziyâde sıkıntı ve ızdırâb çektimse de Cenâb‑ı Hakk’a hadsiz şükür olsun ki, sabır ve tahammül ihsân eyledi. Ve hastalığın ehemmiyetli sevâbı da ızdırâbın verdiği gaflet noktalarını izâle eyledi. Duâlarınız berekâtıyla, bu defa da o tesmimden tam kurtuldum. Fakat verdiği za'fiyet ve sarsıntı, ara sıra sıkıntı verir.

Size yazmıştım ki: Nasıl “Hizb‑i Nuriye” Risale‑i Nurun ve Âyetü'l‑Kübrâ’nın bir hülâsasıdır; öyle de; on dakika zarfında Hizb‑i Nuriye’nin bir hülâsası, bu Ramazan‑ı Şerîfin feyzinden ve Ramazanda te'lif edilen ve yeni intişar eden Ramazaniye Risalesi olan Âyetü'l‑Kübrâ’nın otuzüç mertebe‑i vücûb ve vücûd ve tevhid otuzüç elsine‑i külliye ile tezâhür ettiği gibi; rûh ve hayâl ve kalb o noktadan öyle bir inbisat ve inkişaf etti ki, herbir mertebenin söylediği لَٓا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ şehâdetini dediğim vakit, o küllî lisân benim oluyor gibi azametli bir tevhid hissettiğimden, Âyetü'l‑Kübrâ, güneş gibi îmân nurlarını rûhlara telkin edebilir. Şeksiz şüphesiz kanâat ettim ve gördüm; ve İmâm‑ı Ali’nin (R.A.) ona verdiği ehemmiyetin sırrını bildim.

Bu defa Isparta umum şâkirdlerinin hissiyatı ile Risale‑i Nur kahramanı Husrev’in yazdığı mektûb, gerçi hakkım olmayarak bana ziyâde hisse vermiş, fakat Isparta ve civarı kahraman şâkirdlerinin tam derece‑i irtibatlarını ve Risale‑i Nurun tam kıymetini gösterdiğinden ve mektûblarım içinde ve “Lâhika”ya, hem daha münâsib gördüğünüz makamlarda yazmağa lâyıktır. Size bir sûreti yeni hurûfla gönderiliyor.

Pek çok alâkadar olduğum Kastamonu ve içindeki ehemmiyetli kardeşlerim, Isparta şâkirdleriyle vâsıta‑i irtibat Mustafa Osman; hakikaten az bir zamanda çok ehemmiyetli bir iş görmesinden, birinci saftaki hàslar içine girmeğe hak kazanmış. Demek ihlâsı tamdır ki, az bir zamanda çok zaman işini gördü. Cenâb‑ı Hak, onun emsâlini o havâlide çoğaltsın sebat ve selâmet versin, âmîn.

Umum kardeşlerime ve hemşirelerime birer birer selâm ve tebrik ve duâ ediyorum.

Gayet ehemmiyetli iki mes'eleyi; sizlere – zekâvetinize i'timâden – Risale‑i Nurda müteferrikan parçaları bulunmalarına binâen, gayet muhtasar konuşacağım.

Birincisi: Risale‑i Nurun hakîki ve hakikatli bir şâkirdi bulunan ve Kur'ân‑ı Mu'cizü'l-Beyân’ın kâtibi, bu defa yazdığı mektûbda, haddimden bin derece ziyâde hüsn‑ü zannına istinâden, bir hakikat soruyor. Risale‑i Nurun şahs‑ı manevîsinin gayet ehemmiyetli ve kudsî vazifesini; ve hilâfet‑i nübüvvetin de gayet ulvî vazifelerinden bir vazifesini benim âdi şahsımda, Üstadı noktasından bir cilvesini gördüğünden, bana o hilâfet‑i maneviyenin bir mazharı nazarıyla bakmak istiyor.

Evvelâ: Bâkî bir hakikat, fânî şahsiyetler üstüne bina edilmez. Edilse, hakikate zulümdür. Her cihetle kemâlde ve devamda bulunan bir vazife, çürümeye ve çürütülmeye ma'rûz ve mübtelâ şahsiyetlerle bağlanmaz; bağlansa, vazifeye ehemmiyetli zarardır.

Sâniyen: Risale‑i Nurun tezâhürü, yalnız tercümânının fikriyle, veyâhut onun ihtiyac‑ı manevî lisânıyla Kur'ân’dan gelmiş, yalnız o tercümânın isti'dâdına bakan feyizler değil; belki o tercümânın muhâtabları ve ders‑i Kur'ân’da arkadaşları olan hàlis ve metîn ve sâdık zâtların o feyizleri rûhen istemeleri ve kabûl ve tasdik ve tatbik etmeleri gibi çok cihetlerle o tercümânın isti'dâdından çok ziyâde o Nurların zuhûruna medâr oldukları gibi, Risale‑i Nurun ve şâkirdlerinin şahs‑ı manevîsinin hakikatini onlar teşkil ediyorlar. Tercümânının da içinde bir hissesi var. Eğer ihlâssızlıkla bozmazsa, bir tekaddüm şerefi bulunabilir.

Sâlisen: Bu zaman, cemâat zamanıdır. Ferdî şahısların dehâsı, ne kadar hàrika da olsalar, cemâatin şahs‑ı manevîsinden gelen dehâsına karşı mağlûb düşebilir. Onun için, o mübârek kardeşimin yazdığı gibi, Âlem‑i İslâmı bir cihette tenvir edecek ve kudsî bir dehânın nurları olan bir vazife‑i îmâniye; bîçâre, zaîf, mağlûb, hadsiz düşmanları ve onu ihanetle, hakaretle çürütmeye çalışan muannid hasımları bulunan bir şahsa yüklenmez. Yüklense, o kusurlu şahıs ihanet darbeleriyle düşmanları tarafından sarsılsa, o yük düşer, dağılır.

Râbian: Eski zamandan beri çok zâtlar, üstadını veya mürşidini veya muallimini veya reisini kıymet‑i şahsiyelerinden çok ziyâde hüsn‑ü zan etmeleri, dersinden ve irşadından istifadeye vesile olması noktasında – o pek fazla hüsn‑ü zanlar – bir derece kabûl edilmiş, hilâf‑ı vâkıadır diye tenkid edilmezdi. Fakat şimdi, Risale‑i Nur şâkirdlerine lâyık bir üstada muvâfık bir ulvî mertebe ve fazileti; bîçâre, kusurlu bu şahsımda kabûl ettikleri sebebiyle gayret ve şevkleriyle çalışmaları, bu noktada haddimden ziyâde hüsn‑ü zanları kabûl edilebilir. Fakat, Risale‑i Nurun şahs‑ı manevîsinin malı olarak elimde bulunuyor diye bilmek gerektir. Fakat, başta zındıklar ve ehl‑i dalâlet ve ehl‑i siyaset ve ehl‑i gaflet, hattâ sâfî‑kalb ehl‑i diyânet, şahsa fazla ehemmiyet verdikleri cihetinde haksızlar; o şahsı çürütmekle hakikatlere darbe vurmak ve o Nurlara, benim gibi bir bîçâreyi mâden zannederek, bütün kuvvetleriyle beni çürütüp, o nurları söndürmeye ve sâfî‑kalblileri de inandırmaya çalışıyorlar. Ezcümle, İkinci Mes'elede bir hâdise bu hakikati gösteriyor.

İkinci Mes'ele: Bayramın ikinci gününde, teneffüs için kırlara çıktığım zaman, ehemmiyetli bir memur tarafından beş vecihle kanunsuz bir taarruza ma'rûz kaldım. Cenâb‑ı Hak rahmet ve keremiyle, belime, başıma yüklenen Risale‑i Nur eczâlarını ve rûhuma ve kalbime yüklenen şâkirdlerinin haysiyet ve izzet ve rahatlarını muhâfaza için, fevkalâde bir tahammül ve sabır ihsân eyledi. Yoksa, bir plân neticesinde beni hiddete getirip, Risale‑i Nurun, bâhusus Âyetü'l‑Kübrâ’nın fütûhâtına karşı bir perde çekmek olduğu tahakkuk etti.

Sakın, sakın hiç kederlenmeyiniz, merak etmeyiniz, hem telâş etmeyiniz, hem bana acımayınız. Şeksiz şüphesiz; inâyet‑i İlâhiye perde altında bizi muhâfaza etmekle ﴿عَسٰٓى اَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ﴾ âyetine mazhar etsin.

Onların, o plânları da yine akîm kaldı. Fakat bu vilâyette, doğrudan doğruya büyük bir makamdan kuvvet alıp şahsımla uğraşanlar var. Eğer mümkün olsa, buranın havasıyla hiç imtizaç edemediğim cihetini vesile edip, münâsib bir yere naklime, Denizli Mahkemesini ve Ankara Temyiz Mahkemelerini vâsıta yapıp çalışmak lâzım geliyor. Ben kendim yapamadığım için, benden bana daha ziyâde alâkadar Denizli dostları teşebbüs etseler iyi olur. Hiç olmazsa oranın hapsine, bir daha bahâne ile beni alsınlar.

Senin, bayramın ikinci gününde elime geçen mektûbun, bir güvercin haber veriyor gibi geldiği aynı günde beni çok müteessir eden hâdise‑i taarruziyeden neş'et eden elemlerime, kederlerime bir merhem, bir ilâç hükmüne geçti; bu mânâyı hâtıra getirdi: “Sana ihanet eden ehemmiyetsiz adamlara karşı, Gül ve Nur fabrikasının kahramanlarının hàrikulâde hürmet ve ihtiramları varken; böyle bir‑iki vicdânsızın hakaretine değil, milyonlarca düşmanların ihanetlerine karşı gelebilir ve hükümden iskàt edebilir.” diye kalbime geldi. Fakat kendi şahsıma baktım ki; kurumuş, çürümüş, vazifesi bitmiş bir hurma çekirdeği hükmünde iken, Risale‑i Nur bahçesinde bir derece o çekirdekten tezâhür eden meyvedâr, muhteşem koca bir ağaç nazarıyla baktığınızı gördüm. Sizin fevkalâde hüsn‑ü zannınız o ağaçtan ileri geldiğini ve çekirdeğin de bir cihette, bir nev'i vesile olduğu cihetinde hüsn‑ü zanna mazhar olmuş gördüm.

O mektûbun birinci sahifesi güzeldir; ben de iştirâk ediyorum. İkinci sahifede birkaç yerde kalem karıştırdım, ta'dil ettim. Ezcümle: Hazret‑i Hasan Radıyallahu Anh’ın altı aylık hilâfeti ile beraber Risale‑i Nurun Cevşenü'l‑Kebîr’den ve Celcelûtiye’den aldığı bir kuvvet ve feyizle vazife‑i hilâfetin en ehemmiyetlisi olan neşr‑i hakàik-ı îmâniye noktasında Hazret‑i Hasan Radıyallahu Anh’ın kısacık müddetini uzun bir zamana çevirerek tam beşinci halife nazarıyla bakabiliriz. Çünkü; adâlet‑i hakîkiye ile bu asırda insanları mes'ûd edebilir bir isti'dâdda bulunan, Risale‑i Nurdur ve onun şahs‑ı manevîsi, Hazret‑i Hasan Radıyallahu Anh’ın bir muâvini, bir mütemmimi, bir manevî veledi hükmündedir diye senin mektûbunu ta'dil ettim. Buna kıyâsen, sana vekâleten bir‑iki yerde kalem karıştırdım. Fakat aynı günde mahkeme, kitaplarım içinde bana teslîm ettikleri mektûblar, müsveddeleri ve – onların üstünde yeşil kalemle işâretlerine göre çok ehemmiyet verdikleri – o müsveddeler içinde bu size yazdığım noksan bir parçayı gördüm, fesübhânallâh dedim. Mektûbuna benimle cevab ver diye mânâsını aldım. Belki bu parça “Lâhika”ya girmiş, ben de size aynını yazıyorum.

Parça budur:

“Benim çok kusurlu şahsıma hüsn‑ü zan ile verdiğiniz makamlar cihetinde değil; belki vazifeye, hizmete bakıp o noktada bakmalısınız. Perde açılsa, benim baştan aşağıya kadar kusurât ile âlûde mâhiyetim, benden kaçmağa bir vesile olur. Sizi kardeşliğimden kaçırmamak, pişman etmemek için, şahsiyetime karşı haddimin pek fevkınde tasavvur ettiğiniz makamlara irtibatınızı bağlamayınız. Ben, size nisbeten kardeşim; mürşidlik haddim değil, üstad da değilim; belki ders arkadaşıyım. Ben, sizin – kusurâtıma karşı – şefkatkârâne duâ ve himmetinize muhtacım; benden himmet beklemeniz değil, bana himmet etmenize istihkakım var. Cenâb‑ı Hakk’ın ihsân ve keremiyle, sizlerle, gayet kudsî ve gayet ehemmiyetli ve gayet kıymetdâr ve her ehl‑i îmâna menfaatli bir hizmette, taksim‑i mesâî kaidesiyle iştirâk etmişiz. Tesânüdümüzden hâsıl olan bir şahs‑ı manevînin fevkalâde ehemmiyet ve kıymeti ve üstadlığı ve irşadı, bize kâfîdir.

Mâdem bu zamanda, herşeyin fevkınde hizmet‑i îmâniye bir kudsî vazifedir; hem kemiyet, keyfiyete nisbeten ehemmiyeti azdır; hem muvakkat ve mütehavvil siyaset dâireleri ebedî, dâimî, sâbit hizmet‑i îmâniyeye nisbeten ehemmiyetsizdir, mikyâs olmaz; Risale‑i Nurun ta'limâtı dâiresinde bize bahşettiği feyizli makamlara kanâat etmeliyiz. Haddimden fazla fevkalâde hüsn‑ü zan ile müfritâne àlî makam vermek yerine, fevkalâde sadâkat ve sebat ve müfritâne irtibat ve ihlâs lâzımdır; onda terakkî etmeliyiz.” Elhak, bunda tam terakkî etmişsiniz. (Parça bitti)

Hem maddî hem manevî; hem nefsim, hem benimle temâs edenler gayet ehemmiyetli benden suâl ediyorlar ki: “Neden herkese muhâlif olarak – hiç kimsenin yapmadığı gibi – sana yardım edecek çok ehemmiyetli kuvvetlere bakmıyorsun? İstiğnâ gösteriyorsun? Ve herkes müştâk ve tâlib olduğu ve Risale‑i Nurun intişarına, fütûhâtına çok hizmet edeceğine o Risale‑i Nur şâkirdlerinin hàsları müttefik oldukları ve senden kabûl ettikleri büyük makamları kabûl etmiyorsun, şiddetle çekiniyorsun?”

Elcevab: Bu zamanda ehl‑i îmân öyle bir hakikate muhtaçtırlar ki; kâinâtta hiçbir şeye âlet ve tâbi ve basamak olamaz; ve hiçbir garaz ve maksad onu kirletemez; ve hiçbir şübhe ve felsefe onu mağlûb edemez bir tarzda îmân hakikatlerini ders versin. Umum ehl‑i îmânın bin seneden beri terâküm etmiş dalâletlerin hücumuna karşı îmânları muhâfaza edilsin.

İşte bu nokta içindir ki, dâhilî ve haricî yardımcılara ve ehemmiyetli kuvvetlerine, Risale‑i Nur ehemmiyet vermiyor, onları arayıp tâbi olmuyor‥ tâ avâm‑ı ehl-i îmânın nazarında, hayat‑ı dünyeviyenin bazı gayelerine basamak olmasın; ve doğrudan doğruya hayat‑ı bâkiyeden başka hiçbir şeye âlet olmadığından, fevkalâde kuvveti ve hakikati, hücum eden şübheleri ve tereddüdleri izâle eylesin.

“Amma, manevî ve makbûl ve zararsız ve bütün ehl‑i îmân ve hakikatin istedikleri nurânî makamlar ve uhrevî rütbelerden, hàlis kardeşlerimizden hüsn‑ü zanla verilen ve – ihlâsınıza zarar gelmediği hâlde – eğer kabûl etsen, reddedilmeyecek derecede senedler, hüccetler bulunduğu hâlde; sen, değil tevâzu' ve mahviyetle, belki şiddet ve hiddetle ve o makamı sana veren kardeşlerinin hatırını kırmakla o rütbelerden ve makamlardan kaçıyorsun?”

Elcevab: Nasıl ki ehl‑i hamiyet bir insan, dostların hayatını kurtarmak için kendini fedâ eder; öyle de; ehl‑i îmânın hayat‑ı ebediyelerini tehlikeli düşmanlardan muhâfaza etmek için, lüzum olsa – hem lüzum var – kendim, değil yalnız lâyık olmadığım o makamları, belki hakîki hayat‑ı ebediyenin makamlarını dahi fedâ etmeye, Risale‑i Nurdan aldığım ders‑i şefkat cihetiyle terkederim.

Evet her vakit, hususan bu zamanda ve bilhassa dalâletten gelen gaflet‑i umumiyede; siyaset ve felsefenin galebesinde; ve enâniyet ve hodfürûşluğun heyecanlı asrında büyük makamlar herşeyi kendine tâbi ve basamak yapar. Hattâ dünyevî makamlar için dahi mukaddesâtını âlet eder. Manevî makamlar olsa, daha ziyâde âlet eder. Umumun nazarında kendini muhâfaza etmek ve o makamlara kendini yakıştırmak için bazı kudsî hizmetlerini ve hakikatleri basamak ve vesile yapıyor diye itham altında kalıp, neşrettiği hakikatler dahi tereddüdler ile revâcı zedelenir. Şahsa, makama faydası bir ise, revâcsızlıkla umuma zararı bindir.

Elhâsıl: Hakikat‑i ihlâs, benim için şân ü şerefe ve maddî ve manevî rütbelere vesile olabilen şeylerden beni men'ediyor. Hizmet‑i Nuriyeye, gerçi büyük zarar olur; fakat, kemiyet keyfiyete nisbeten ehemmiyetsiz olduğundan, hàlis bir hàdim olarak, hakikat‑i ihlâs ile, herşeyin fevkınde, hakàik‑ı îmâniyeyi on adama ders vermek, büyük bir kutbiyetle binler adamı irşad etmekten daha ehemmiyetli görüyorum.

Çünkü o on adam, tam o hakikati herşeyin fevkınde gördüklerinden sebat edip, o çekirdekler hükmünde olan kalbleri, birer ağaç olabilirler. Fakat o binler adam, dünyadan ve felsefeden gelen şübheler ve vesveseler ile, o kutbun derslerini, “Hususî makamından ve hususî hissiyatından geliyor.” nazarıyla bakıp, mağlûb olarak dağıtılabilirler. Bu mânâ için hizmetkârlığı, makàmâtlara tercih ediyorum.

Hattâ bu defa bana; beş vecihle kanunsuz, bayramda, düşmanlarımın plânıyla – bana – ihanet eden o ma'lûm adama şimdilik bir belâ gelmesin diye telâş ettim. Çünkü, mes'ele şa'şaalandığı için, doğrudan doğruya avâm‑ı nâs bana makam verip hàrika bir kerâmet sayabilirler diye, dedim: “Yâ Rabbî, bunu ıslah et veya cezasını ver. Fakat böyle kerâmetvâri bir sûrette olmasın.”

Bu münâsebetle bir şeyi beyân edeceğim. Şöyle ki:

Bu defa mahkemeden bana teslîm olunan talebelerin mektûbları içinde, çok imzalar üstünde bulunan bir mektûb gördüm; belki “Lâhika”ya girmiş. Risale‑i Nurun şâkirdlerinin maîşet cihetindeki bereketine ve bazıların tokatlarına dairdi. Burada, aynen Kastamonu’daki tokat yiyenler gibi şübhe kalmamış; beş adam, aynen burada da tokat yediler (❋).

Risale‑i Nurun bir kâtibi dedi ki: “Neden dostların kusurâtına tokat gelir, hücum eden düşmanlara bu tarzda gelmiyor?”

Elcevab: Memur olmayan veya hususî, şahsı itibariyle hıyânet eden, hususî tokat yer. Bu nev'i vukûât, pek çoktur; ve tam sadâkat edenlerde, maîşetindeki bereket ve kalbindeki rahat cihetinde ikramlara mazhar olanlar dahi pek çoktur. Eğer memur ise, kanun nâmına kanunsuz hıyânet eden, ilişen; o memlekete, o bîçâre ahâliye bir umumî tokada vesile olur. Ya zelzele, ya yağmursuzluk, ya hastalık, ya fırtına gibi umumî belâlara bir vesile olur. Kendisi, zâhiren hususî tokat yememiş gibi görünüyor.

Hem eğer, dinsizlik hesabına, îmânî hizmetimize ilişenler olsa اَلظُّلْمُ لَا يَدُومُ وَالْكُفْرُ يَدُومُ kaidesince, küfür derecesine giren öylelerin zulümleri – büyük olduğu için – âhirete te'hir edilir, ekseriyetçe küçük zulümler gibi cezaları dünyaca tâcil edilmez.

Yirmi senedir gayr‑ı resmî, hem haps‑i münferid, hem tecrid‑i mutlak içinde bulunduğu ve sebebsiz evhâm yüzünden emsâlsiz tazyîk gördüğü hâlde sükût eden bir bîçâre ile resmî değil, hakîki ve ciddi görüşmek istersen az sizinle konuşacağım.

Evvelâ: İki sene, iki mahkeme, yirmi sene hayatımın eserlerini, mektûblarını tedkikten sonra, idare ve âsâyiş aleyhinde hiçbir madde bulunmadığına ve bulmadıklarına delil; mahrem ve gayr‑ı mahrem bütün kitaplarımı berâetimle beraber iâde etmeleri cerhedilmez bir hüccettir, bir seneddir.

Yirmi seneden evvelki hayatım ise, bu vatan ve millet lehinde fedâkârâne sarfolunduğuna delil; eski Harb‑i Umumî’de gönüllü alay kumandanı olarak başkumandanın takdirâtı altında hizmetlerimle ve harekât‑ı milliyede fevkalâde hizmetimi Ankara’daki hükûmet reisleri takdir ile ve Meclis‑i Meb'ûsân beni orada görmekle alkışlamasıdır. Demek bu yirmi senede bana verilen azâb, bütün bütün kanunsuz ve keyfî bir muâmeledir. Bu yirmi sene kırk bayramımı münzevî, yalnız geçirdim. Artık yeter! Kabir kapısındayım; beni dünyaya baktırmayınız.

Hem emniyet‑i umumiye reisi olduğunuz cihetle, benim hizmetime tarafdâr olmanız lâzım. Çünkü mahkemelerce sâbit olduğu gibi, Risale‑i Nurun dersleri, dünyaya baktığı vakit bütün kuvvetleriyle âsâyişin temellerini muhâfaza etmek, korumak ve fesâd ve ihtilâllerin önünü kesmek olmasından, kudsî ve manevî inzibat komiserleri hükmünde olduğuna delil, üç vilâyet zâbıtalarını işhâd edebilirim. Risale‑i Nurun dersini işitenler, polisten ziyâde âsâyişe hizmet ettiklerini ehl‑i insaf zâbıtalar anlamışlar.

Bu âhirde pek ziyâde, ahâliyi – memurlar – benimle görüşmekten ürkütmek cihetiyle anladım ki, hakkımda haddimden fazla ve lâyık olmadığım teveccüh‑ü âmmeyi kırmak için imiş. Ben de size bunu kat'iyyen beyân edip ve hàs kardeşlerime mahremce yazdığım mektûblarda teveccüh‑ü âmmeyi kat'iyyen – mesleğimize ve ihlâsımıza muhâlif olduğu için – şahsıma kabûl etmiyorum ve reddediyorum. Ve o hususta, çok hàs kardeşlerimin de hatırlarını kırmışım. Yalnız Kur'ân‑ı Hakîm’in hakikatini emsâlsiz bir sûrette tefsir eden Risale‑i Nurun kıymetini gösteren eski zâtların gaybî haberlerini kabûl edip yazmışım. Ve kendim; âdi bir hizmetkâr olduğumu isbât etmişim. Farz‑ı muhâl olarak bu teveccüh‑ü âmmeye tarafdâr olsam da âsâyiş lehinde hizmet edecek ve sizin gibi âsâyiş memurlarına fâidesi dokunacak.

Mâdem ölüm öldürülmüyor; hayattan çok ziyâde ehemmiyetli bir mes'eledir; yüzde doksanı, bu hayatın selâmetine çalışıyorlar. Biz Risale‑i Nur şâkirdleri de, herkesin başına muhakkak gelecek olan ölümün dehşetli hücumuna karşı mücâdele ediyoruz. Hadsiz şükür olsun ki; şimdiye kadar o ölüm i'dâm‑ı ebedîsini, yüz binler adam hakkında terhis tezkeresine Risale‑i Nur ile çevirdiğine yüzbinler şâhid gösterebiliriz. Bu hakikat nokta‑i nazarından sizin gibi vatan‑perver, milliyet‑perverler bizi teşviklerle alkışlaması lâzım gelirken, evhâmlarla ittiham altına alıp tarassudlarla tâciz etmek, ne kadar insaftan ve hamiyetten uzak olduğunu insafınıza havâle ediyorum.

Ben, sizin, insaniyet ve vicdânınıza i'timâden, mahrem işlerimi size beyân ediyorum. Hem vazife itibariyle siz, bizimle pek çok alâkadarsınız. Çünkü Risale‑i Nurun âsâyiş noktasında yirmi seneden beri yüzbin şâkirdinden hiçbir vukûât olmadığı gibi; pek çok zâbıta memurlarının itiraflarıyla ve bir şey aleyhimizde kaydetmemeleriyle, bunu isbât eder. Buraya Ankara Emniyet‑i Umumiye Müdürü geldiğini bir çocuktan işittim. Her hâlde benim hâlimi soracak diye bir şey kaleme aldım ki, rahatsızlığım münâsebetiyle ona, konuşmak yerinde takdim edeyim. Birden gittiğini işittim. Size leffen onu gönderiyorum; münâsib görseniz, berây‑ı ma'lûmât ona gönderirsiniz. Ben, dünya işlerini bilmiyorum, halklar ile görüşemiyorum. Senden başka burada kimsem yok ki re'yini alayım. Benim şahsıma ait mes'ele gerçi çok ehemmiyetsizdir, cüz'îdir; fakat Risale‑i Nura ait mes'ele; bu vatan ve millete pek çok ehemmiyeti var.

Aliköyü’nde Risale‑i Nur şâkirdlerinden Ali Efendi, münâfıklar hakkında bir âyet‑i kerîmeyi soruyor. Şimdi zamanım izâha müsâid olmadığı için, kısaca bir‑iki cümle beyân ediyorum.

“Münâfık öldükten sonra namazı kılınmaz.” meâlindeki âyet, o zamandaki ihbar‑ı İlâhî ile bilinen kat'î münâfıklar demektir. Yoksa zan ile, şübhe ile münâfık deyip namaz kılmamak olmaz. Mâdem لَٓا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ der, ehl‑i kıbledir. Sarîh küfür söylemese veyâhut tevbe etse, namazı kılınabilir. O Aliköy’de Alevîler çok olduğunu ve bir kısmı Râfizîliğe kadar gidebilmesi nazarıyla, onların en fenâsı da, münâfık hakikatine dâhil olmamak lâzım gelir. Çünkü münâfık i'tikàdsızdır, kalbsizdir ve vicdânsızdır; Peygamber (A.S.M.) aleyhindedir. (Şimdiki bazı zındıklar gibi). Alevî ve Şiîlerin müfritleri ise; değil Peygamber (A.S.M.) aleyhinde, belki Âl‑i Beyt’in muhabbetinden, ifratkârâne muhabbet besliyorlar. Münâfıkların tefritlerine mukâbil, bunlar ifrat ediyorlar. Hadd‑i şerîattan çıktıkları vakit, münâfık değil, ehl‑i bid'a oluyorlar; fâsık oluyorlar; zındıkaya girmiyorlar. Hazret‑i Ali (Radıyallahu Anh), yirmi sene hürmet ettiği ve onlara Şeyhülislâm mertebesinde onların hükmünü kabûl ettiği, Ebû Bekir, Ömer, Osman’a (Radıyallahu Anhüm) ilişmeseler, Hazret‑i Ali (Radıyallahu Anh) o üç halifeye hürmet ettiği gibi, onlar da hürmet etseler, farz namazını kılsalar, yeter.

Hem, mâdem Risale‑i Nur şâkirdlerinin en büyük üstadı, Peygamberden (A.S.M.) sonra Celcelûtiye’nin şehâdetiyle İmâm‑ı Ali Radıyallahu Anh’tır; onun muhabbetini da'vâ eden Şiîler, Alevîler, Risale‑i Nurun derslerini Sünnîlerden ziyâde dinlemeseler, Âl‑i Beyt’e muhabbet da'vâları yanlış olur. Zâten kaç sene evvel, o Alevî köyünde üç Ali’nin himmetiyle masûmlar Risale‑i Nuru şevk ile yazmalarını işittim. Hattâ o zamanda, o köyü de duâma dâhil etmiştim. İnşâallâh, yine orada imâm olmak istenilen kardeşimiz Ali’nin himmetiyle ve Hâfız Ali’nin (R.H.) vârisi Küçük Ali gibi kardeşlerimizin gayretiyle, onların hakkındaki duâlarım boş gitmeyecek; o köydeki iki kısım; Sünnî, Alevî ittifak edecek.

Geçen hâdise‑i ihanetten merak etmeyiniz. O hâdise söndü, plânları akîm kaldı. O yapan adam da, şimdi kendini nefret‑i umumîden kurtarmak için yemînler ile inkâr ediyor. Ben onu, o olduğunu bilmedim. Yoksa ilişmezdim. Zâten iliştiği yoktur. Elini uzattı, başımdaki mendili açtı. Hem de – buraya – Ankara Emniyet Müdür‑ü Umumîsi mühim memurlar ile buraya gelmesini haber aldığı için o ihanete cesâret etti. O büyük memurlar buraya geldiler. Benim aleyhimde olan vâli Rumelili olmasından benimle görüştürmedi. Ben de size gönderdiğim konuşmak parçasını Afyon Emniyet Müdürü vâsıtasıyla Ankara’da ona göndermek için, bunun ile melfûf pusula ile Afyon Emniyeti dâiresine gönderdim. Ben de, kat'iyyen müteessir değilim. Zâten ehemmiyeti de kalmadı. Siz de hiç merak etmeyiniz. Hem herşeyde olduğu gibi, bunda da kader‑i İlâhî benim hakkımda onların o zulmünü ehemmiyetli bir merhamete çevirdiğini kat'iyyen gördüm, Allah’a şükrettim.

Dünkü gün, bayramdan sonra bana göndereceğiniz emânetleri beklerken, mektûbunuzu aldım; “Bir iş'âr olmazsa, on gün sonra takdim edeceğiz.” cümlesini gördüm. Demek telâş etmişsiniz, onun için göndermediniz. Endişe edilecek bir şey yok. Fakat buraya ehemmiyetli memurlar geldikleri zamanda göndermemek, emânet buraya gelmemek, ihtiyarsız bir güzel ihtiyat olmuş.

Salâhaddin’in pek uzun ve on mektûb kadar beni memnun eden ve sadâkatine ve sebatına bu fırtınalar hiç te'sir etmediğini ve dâima bir Abdurrahman hükmünde bulunduğunu ve o havâlideki kardeşlerimiz fütûrsuz çalıştıklarını bildiren mektûbunu aldım, Mâşâallâh dedim. Baba ve oğlu Isparta kahramanları gibi sarsılmıyorlar. Fakat şimdi Risale‑i Nurun tab' sûretiyle intişarı, hakîki bir ihlâs ve kuvvetli bir tesânüd ve birbirinin kusuruna bakmamak lâzım geldiğinden, Kastamonu Vilâyetindeki kardeşlerimiz, Ispartalılara ihlâs ve tesânüdde benzemeye mecburdurlar. İnşâallâh, onlar dahi, şahsî hissiyatlarını bu kudsî hizmetin zararına isti'mâl etmeyecekler.

Hem gerçi Risale‑i Nur, parlak ve kuvvetli hakikatleriyle serbestiyetini kazanmış ve düşmanlarını bir cihette mağlûb etmiş, fakat, eskiden ziyâde ihtiyata ihtiyacımız var. Çünkü münâfık düşmanlar durmuyorlar, bahâneler arıyorlar, hükûmeti iğfale çalışıyorlar.

Salâhaddin, hususî, kendine ait bir mes'eleyi soruyor. Dünya, hayat‑ı ictimâiyeye bağlanmak istiyor. Mâdem o hàslar içindedir, kat'iyyen Risale‑i Nurun hizmetine zararı varsa, girmeyecek. Eğer – bilse ki – o refîka‑i hayatını bazı hàs kardeşlerimiz gibi Risale‑i Nurun hizmetinde yardımcı olarak çalıştırsa, o hayata girebilir. Çünkü hàsların hayatı, Risale‑i Nura aittir ve şahs‑ı manevîsini temsîl eden şâkirdlerinin tensibiyle kayd altına girebilir. Peder ve vâlidesinin re'yleri de varsa, inşâallâh zararı olmaz.

Merak etmeyiniz, telâş edecek bir şey yok. Yalnız bayramdan sonra Ankara Emniyet‑i Umumî Müdürü, mühim memurlarla buraya gelmeleri ve bir cihette benimle de gizli alâkadar bir sûrette gelmesinden evvel bir kumandan, onların gelmesinden cesâret alıp hafifçe bana ilişti. Fakat sonra pişman oldular. O büyük memurlar geldikten sonra, mûcib‑i endişe bir şey olmadı. Tahminimce, bana ait mes'ele bir derece kardeşlerime sirâyet etmesi cihetiyle, Feyzi’ye zâhiren hafifçe ilişilmiş; fakat ben merak ediyorum, onu taharrî etmekte neyi bahâne etmişler? Neyi aramışlar? Tafsilâtı nedir? Mâdem iki sene tedkîkàttan sonra üç mahkeme kitab ve mektûblarımızı bilâ‑istisna bize iâde etmiş, biz de dünya siyasetiyle alâkadar olmadığımız onlarca tahakkuk etmiş, daha ne arayabilirler? Olsa olsa hususî, belki kıskançlık eseri veyâhut garaz veyâhut gizli zındıkların tahrîkiyle böyle bazı kanunsuzluklar kanun nâmına yapılıyor. Bu hâllere mukâbil, tam metânet ve tesânüd ve sarsılmamak ve telâş etmemek lâzımdır.

Câmide az görüştük; lüzumlu bazı şeyler söyleyeceğim, hâtırında kalsın.

Evvelâ: Bedre’deki yüz senelik vazifeyi on sene zarfında gören Sabri kardeşimizin samîmî dostları olan Hakkı, Hulûsi, (پ) Mehmed ve Barla’da Şamlı, Süleyman, Bahri gibi kıymetdâr kardeşlerimize benim tarafımdan çok selâm ediyorum.

Sâniyen: Küçük Ali’nin büyük kardeşi mübârek Mustafa’nın Abdurrahman’dan irsiyet aldığı vazifesini, kahraman kardeşi ve mübârek mahdumu o vazifeyi tamamıyla görüyorlar. Onun vazifesi ve hizmeti devam ediyor, merak etmesin. Hâfız Mustafa, elhak merhum Hâfız Ali’nin zamanında onunla beraber ektikleri nurânî tohumların çok mübârek mahsulâtı var.

Hem, Hâfız Ali’nin (R.H.) vefâtından sonra hapiste onun yerinde bana hizmeti, her vakit, onu benim hâtırıma getiriyor. Merhum Lütfi’nin ehemmiyetli vârislerinden Abdullâh Çavuş, kahraman Tahiri ile, Atabey’i, Nurs karyem hükmüne getirmişler. İslâmköylü Abdullâh, Hâfız Ali (R.H.) zamanında Risale‑i Nura çok hizmet etmiş. Onlara umumen selâm ediyorum. Mübârek Tahiri’nin küçücük bir Medrese‑i Nuriye hükmünde hânesindeki mübâreklere duâ ediyorum. Yeni bir Hâfız Ali (R.H.) nümûnesini gösteren ve Milaslı Halîl İbrahim’in sadâkatini andıran İslâmköylü Halîl İbrahim ve orada ona benzeyen kardeşlerime de pek çok selâm ve bilhassa Isparta’da kahraman Rüşdü’nün kahraman kardeşi Burhan bizi çok minnetdâr ettiğini ve az bir işle bize ve Risale‑i Nura pek çok iş gördüğünü söyleyiniz. Zâten sana şifâhen söylemiştim, unutma, hususî Zekâi’yi de gör ve de ki: Cenâb‑ı Hakk’a şükrediyorum; yine Zekâi nâmında ve sûretinde biraderzâdem Abdurrahman’ı yine bana verdi. Daha şifâhen söylediklerimi sen bilirsin, sen benim mektûbumsun.

Sizin bu defa neş'eli, güzel mektûblarınız, – Risale‑i Nurun serbestiyeti ve matbaa kapısıyla intişarı hakkında – beni çok mesrûr eyledi. Ve kahraman Tahiri’nin yine bu ehemmiyetli işte çalışması için buraya gelmesi, beni şiddetle dünyaya bakmağa sevk etti. Kalben dedim: Mâdem kardeşlerim bu derece istiyorlar, çaresini arayacağız. Gecede kalbime geldi ki: İki ehemmiyetli sebebden inâyet‑i İlâhiye tam serbestiyet ve eski harflerle tamamını tab'etmek tam müsâade etmiyor.

Birinci Sebeb: İmâm‑ı Ali’nin (R.A.) işâret ettiği gibi, perde altında her müştâk, kendi kalemi ile veyâhut başka kalemi çalıştırmasıyla büyük bir ibâdet ve âhirette şehîdlerin kanıyla râcihâne muvâzene edilen mürekkeb ile mücâhede hükmündeki kitabetle envâr‑ı îmânı neşretmektir. Eğer tab'edilse, herkes kolayca elde ettiği için, kemâl‑i merakla ona çalışamaz, bilfiil neşrine hizmet vazifesini kaybeder.

İkinci Sebeb: Risale‑i Nurun mühim bir vazifesi, Âlem‑i İslâmın ekseriyet‑i mutlakasının yazısı ve hattı olan hurûf‑u Arabiyeyi muhâfaza etmek olduğundan, tab' yoluyla işe girişilse, şimdi ekser halk yalnız yeni hurûfu bildikleri için, en çok risaleleri yeni hurûfla tab'etmek lâzım gelecek. Bu ise, Risale‑i Nurun yeni hurûfa bir fetvâsı olup şâkirdleri de o kolay yazıyı tercih etmeğe sebeb olur. Onun için, şimdiye kadar pek çok müstehak ve lâyık iken, Risale‑i Nura serbestiyet verilmemişti. Lillâhi'l‑Hamd, şimdi hakikatlerinin kuvvetiyle serbestiyeti kazandı. Hattâ eski harfle tab' yasak iken, Âyetü'l‑Kübrâ’yı bize teslîm ettirip bir kerâmet‑i ekber gösterdi.

Biz şimdi gayet mühim ve herkese lâzım Meyve ile Hüccetü'l‑Bâliğa’yı ikisi bir cild olarak yeni hurûfla tab'etmek için Tahiri ile İstanbul’a gönderdim. Yalnız Meyve’nin Onuncu ve Onbirinci Mes'elelerini vakit bulamayıp tashihsiz ona verdim. Şâyet tab'edilse, o iki mes'eleyi tam tashih edip ona gönderirsiniz.

Hem o iki risale; dâhilde, ya hariçte, âşikâre veya gizli, İstanbul’da veya dışarıda eski harflerle tab'etmek lâzımdır.

Hem Mu'cizât‑ı Kur'âniye, zeyilleriyle ve Mu'cizât‑ı Ahmediye (A.S.M.) dahi zeyilleriyle beraber ikisi bir cild içinde – eski harflerle imkân dâiresinde – ya İstanbul veya başka yerde eski harflerle, tevâfuklu Hizbü'n‑Nuriye, Hizbü'l‑Kur'ân gibi tab'etmesine çalışmak lâzımdır ki; Kur'ân‑ı Mu'cizü'l-Beyân’ın göze görünen tevâfuk mu'cizesinin muhâfaza ile tab'edilmesine mukaddime olsun. Fakat teennî ile, meşveret ile, ihtiyat ile bu kudsî mes'eleye çalışmak lâzımdır.

Umum kardeşlerime birer birer selâm ve selâmetlerine duâ ederiz. Cenâb‑ı Hakk’a hadsiz şükür olsun, en eski şâkirdlerden olan Kâtib Osman ve Halîl İbrahim, hiç sarsılmadan, değişmeden sadâkatlerinde demir gibi devam edip çoklara da hüsn‑ü misâl oluyorlar.

Bu defa şehîd merhum Hâfız Ali’nin ehemmiyetli bir vârisi ve Denizli talebelerinin yüksek bir mümessili ve Denizli şehrinin Risale‑i Nura karşı fevkalâde teveccühünün bir tercümânı, kardeşimiz Hasan Feyzi’nin edîbâne, Risale‑i Nur hakkında fevkalâde senâkârâne pek uzun bir mektûbunu aldım. (❋)

Risale‑i Nurun bana teslîm olması münâsebetiyle, kardeşimiz Hâfız Mustafa’nın çalışması hakkında yazdığım mektûbun içinde Risale‑i Nurun çok ehemmiyetli kıymetini muhtasar bir sûrette beyânâtıma ve hiss‑i kable'l-vukû' mektûblarımdaki ehemmiyetli da'vâlarıma bu uzun mektûb tam bir izâh ve Denizli şehrinin Risale‑i Nur lehinde bir kuvvetli şehâdeti ve bir şâhidi olmak cihetiyle, hem bu zât mekteb fenlerinde çok zaman alâkadar olup kıdemli bir muallim ve âlim olması haysiyetiyle, Risale‑i Nur hakkındaki bu parlak şehâdeti çok ehemmiyetli gördüm. Yalnız, bana bakan kısımları, ya tayy veya ta'dil etmeyi münâsib gördüm. Bir, iki, üç yerde de herkese göstermek münâsib görmediğimden, çizgi altına aldım ve sizlere de Yirmiyedinci Mektûb’un veya lâhikasının bir zeyli olarak gönderdim. Bu parça mektûbumu, onun mektûbunun başında yazabilirsiniz. Hasan Feyzi kardeşimiz, onun bazı cümlelerini tayyetmemden gücenmesin. Çünkü umum talebelere o tayyolunan kısım lâzım değil, hususî bazılarda kalabilir.

Bu zât, doğrudan doğruya hakàik‑ı îmâniye ve Kur'âniyeyi bir şahs‑ı manevî mâhiyetinde, Risale‑i Nur şahs‑ı manevîsinin cesedine girmiş ve eczâlarının libâsını giymiş bir tarzda, fevkalâde bir senâ ile ona hitâb ediyor. Ben, baktıkça, birden i'tirâzkârâne “hüsn‑ü zannı pek ziyâdedir” tahattur ettiğim dakikada, hakikat‑i Kur'âniye ma'nen dedi: “Cesede, libâsa bakma; bana bak, o benim hakkımda konuşuyor. Doğru söylemiş.” Ben daha ilişmedim. Yalnız, Risale‑i Nur tercümânı hakkında sarîhan veya işâreten veya kinâyeten onun haddinden pek fazla senâkârâne tâbiratı ta'dil etmeye lüzumu var. Başkalar, hususan ehl‑i tenkid insanlar nazarında bîçâre şahsıma bu nev'i hüsn‑ü zannını kabûl etmemek mesleğimize lâzım geliyor; ta'dilime gücenmesin.

………………‥

O (Bediüzzaman), Nurun hàdimidir. Eğer dünyayı istese ve dileseydi, kendisine sunulan hediye ve behiyeleri, zekât ve sadakaları ve bu teberru ve terekeleri alsaydı, bugün bir milyoner olurdu. Fakat o, tıpkı Cenâb‑ı Ömer’in (R.A.) dediği gibi: “Sırtıma fazla yük alırsam, nefs‑i nâtıka-i kâinâtın kalbi ve Allah’ın habîbi Muhammed‑i Arabî Aleyhissalâtü Vesselâm’a ve yârânı olan kâmil ve vâsıllara yetişemem ve yarı yolda kalırım.” diyor.

“Bütün eşya ve eflâki senin için yarattım Habîbim!” fermânına, “Ben de senin için onların hepsini terk ve fedâ ettim!” diye verilen cevab‑ı Hazret-i Risalet-penâhîye ittibâ' ve imtisalen, o da dünya ve mâfîhâyı ve muhabbet ve sevdâsını terk ve hattâ terki de terk ederek bütün hizmet ve himmetini ve şu ömr‑ü nâzenînini envâr‑ı Kur'âniyenin intişarına sarf ve hasretmiştir. İşte bunun için, şimdi çektiği bütün zahmetler, rahmet; yaptığı hizmetler, hikmet olmuş. Celâli yüzünden cemâlini de gösterip, âlem, bir gülzar‑ı kemâl bulmuştur.

“Lütf u kahrı şey‑i vâhid bilmeyen çekti azâb,

Ol azâbdan kurtulup sultan olan anlar bizi.”

Niyâzi‑i Mısrî gibi diyen bu tercümân, herşeyi hoş görerek, katreyi, ummân; âdemi, insan; ve nurunu âleme sultan eylemiştir.

Ona “Kürdî” denilmesi ve kaside‑i Hazret-i İmâm-ı Ali’de (R.A.) görülen يَا مُدْرِكًا kelimesinin hazf ve kalbiyle “Kürd” îmâ ve işâretinin bulunması, gerçekten Kürdlüğüne delâlet etmez ve onun manevî silsile‑i şerâfet ve siyâdetten tenzîl ve teb'idini icâb ettirmez. Bu isnâd ve izafe, Kürdistan’da doğup büyüyen ve bu lakabla mâruf ve meşhûr olan bu zâtın Risaletü'n‑Nurun tercümânı olduğunu sırf âleme ilân etmek içindir; yoksa Kürdlüğünü isbât etmek için değildir.

Kürtçe bilmesi, o kıyafete girmesi ve öyle görünmesi, kendini setr ve ihfa için olup, hakîki hüviyet ve milliyetini ihlâl ve inkâr mânâ ve maksadıyla değildir diye düşünüyorum.

Âlem‑i İslâmiyet ve insaniyete ve Haremeyn‑i Şerîfeyn’e asırlarca hizmet eden bu kahraman Türk milletini onun çok sevmesinde ve hayatının mühim bir kısmını hep Türklerle meskûn olan bu havâlide geçirmesinde büyük hikmetler, mânâ ve mülâhazalar olsa gerektir.

Âb‑ı rû-yi Habîb-i Ekrem için,

Kerbelâ’da revân olan dem için,

Şeb‑i firkatte ağlayan göz için,