179
114. Korku denilen mevhum kuvvet, talebelerinizin hak uğrunda gösterdikleri cesaretten korkmaktadır
Husrev’in fıkrasıdır
Sevgili Üstadım, Muhterem Efendim,
Kur'ân‑ı Kerîm’in âyât ve kelimât ve hurûfâtında görünen ihtilâf bertaraf edilmek üzere, yeniden hakîki ve esâslı bir sûrette âyât ve kelimât ve hurûfâtın tesbit edileceği hakkındaki iş'âr‑ı fâzılâneleri, cidden şâyân‑ı tebşîrdir. Bu ve bu gibi ahvâl, bizi Üstadımızın ulvî ve umumî olan vazifesinde her vakit için Cenâb‑ı Hak’tan muvaffakıyet talebinde bulunmaklığa sevk ediyor. Bilhassa kardeşimiz Hacı Nuh Bey’e yazılan mektûb sûreti ve buna mümâsil diğer mektûbat, bizim hayatımızı değiştirmiş ve müstakbeldeki hayatımıza nurlar serptiği gibi, bugünkü insanlığın giriftâr olduğu riyâkârlık, tabasbus ve temelluk ve emsâli gibi pek çok ahlâk‑ı rezîleden kurtarmış ve herbirerlerinin yerlerine de ahlâk‑ı hasene fidanları gars ederek birer şecere‑i àliye ve nâfizenin vücûda gelmesine sebebiyet vermiştir. Hattâ o kadar diyebilirim ki, bugünkü beşeriyetin duygularından, bambaşka bir hayata sevk etmiş ve her ân, “Hàlık’ımız bizden ne sûretle râzı olacak ve bugün ne gibi bir sa'y ile sahife‑i hayatımı kapatacağım? Acaba ümmeti bulunduğumuz o sevgili Peygamber‑i Zîşan Aleyhissalâtü Vesselâm Efendimizin, dalâlet yolunu tutan veyâhut dalâlete gidenlerin arkalarından giden ümmetlerini, ne sûretle tarîk‑ı hidayete getirmek için sa'y etsek, hoşnudiyet‑i Peygamberîyi (A.S.M.) celbedebiliriz?” duyguları ve mefkûreleriyle yaşatmaktadır.
Kıymetdâr üstadlarına her hatvede ittibâ'ı seven o talebelerinizin rûhlarında, üstadlarının en güzel fıkrası olan “Kur'ân‑ı Azîmü'ş-Şân’a fedâ olan bu baş, başka yere eğilmeyecek!” sözü, hayatımızda en güzel ve en büyük bir miftâh ve bir düstur olmuştur.
İşte bu hayatta, bu zevkle yaşadığımız için, bu vâdideki korku denilen mevhûm kuvvet, talebelerinizin hak uğrunda gösterdikleri cesâretten korkmaktadır. Rızâ‑yı İlâhî uğrunda her gelecek hâle memnuniyetle göğüs germeyi, üstadlarının hâlinden her gün ve her ân ders alan talebelerinize ve kardeşlerime hayırlı muvaffakıyetler ve saâdetler temennî ederken; sevgili Üstadım, size de lâyık olduğunuzdan daha güzel bir şekilde ve daha elyak bir tarzda eltâf‑ı Sübhâniyeye nâiliyetiniz için duâ eder ve dâmenlerinizi kemâl‑i hürmet ve ta'zîmle öperim, Efendim Hazretleri…
Husrev
180
115. Nasuhizade Mehmed söyledi: Hazine‑i Kur’ân’ın bir miftahıdır Hazret-i Üstad
Nasûhizâde Şeyh Mehmed Efendinin fıkrasıdır
Bülbül‑i Bağistan-ı Kur'ân, Üstad‑ı Ekremim, Efendim Hazretleri!‥
Mürşid‑i ekmel, şeyhim Hacı Rahmi Sultan Hazretleri, seferberliğin ikinci senesinde irtihal‑i dâr-ı bekà buyurdular. Burdur’u teşrîfinizden bir ay evvel, merhum Rahmi Sultan ile beraber bir câmi‑i şerîfte birkaç cemâatle bulunmakta iken, sükût‑u hâl-i murâkabeye varıldı. Bazı velîler rûhâni teşrîf buyurdular. Nihâyette, siz Üstadım teşrîf buyurdunuz. Bir cezbe‑i Rahmân zuhûruyla uyandım, kendime geldim. Bir ay sonra Burdur’u teşrîf ile bazı yevm sohbet‑i irfaniyenizde bulunup rûhlarımıza gıdâ bahşolundu.
Şu tulûâtımı arza ictisâr ediyorum:Halka‑i hakikatte deverândadır ol mübârek Üstad.Kavuşturdular rûhunu, ervâh‑ı enbiyâya ânın,Mest‑i müstağrak olup hayrettedir ol mübârek Üstad.Mübârek Kur'ânın dellâlısın dediler âna,Sözler’i cândır onu tutmayan rûhsuzdur hemân.Bütün söylediği nur‑u hikmettir ânın,Mi'râc‑ı rûhânide deverândadır ol mübârek Üstad.Kalbim içre feyz‑i Nurun görmüşem hemân,İçi ummân‑ı vahdette, dışı sahrâ‑yı kesrette görünür Üstad.Dünyada, uhrâda refîk olalım âna,Umarım, Mevlâm ihsân eder biz âciz kullarına.Nasûhizâde Mehmed söyledi hemân bu sırları,Hazine‑i Kur'ânın bir miftâhıdır Hazret‑i Üstad.
Nasûhizâde Şeyh Mehmed
181
116. Ben öldüğümde sizi arkamda vâris bırakarak ferah ile kedersiz kabrime girmek rahmet‑i İlâhiyeden ümit ederim
Âsım Bey’in fıkrasıdır
Muhterem Üstadım Efendim Hazretleri!
Bu arîzamı takdim ve tasdî'a iki sebeb‑i mücbir hâsıl oldu:
Birincisi: Sevgili Üstadımın geçenki iltifatnâmelerinin bir fıkrasında buyuruluyor ki: “Bu fakir ile, azîz kardeşim Husrev gibi yüksek, ciddi hàlis kardeş ve talebelerimi, âhir‑i ömrümüze kadar Hizmet‑i Kur'ân’da dâim eylesin.”
Muazzez Üstadımın bu duâ, bu niyâz ve himmetlerine bütün mevcûdiyetimle âmîn dedim ve dâima da diyorum. Ve Cenâb‑ı Lemyezel Hazretlerine de dâima niyâzım budur. Ve pek muhterem ve pek sevdiğim Üstadımın duâ ve himmeti sürûr, sevinç gözyaşlarımı akıttırıyordu. Bu fıkra ve cümleyi takib eden ikinci fıkra ki; aynen yazıyorum:
“Ve ben öldüğümde sizi arkamda vâris bırakarak ferâh ile kedersiz kabrime girmek Rahmet‑i İlâhiye’den ümîd ederim.”
Burası beni çok düşündürdü ve hiçbir dakika Üstadımın bu arzu, bu taleb ve Rahmet‑i İlâhiye’den bu ümîdi zihnimden ve fikrimden ve kuvve‑i muhayyilemden hiç çıkmıyor. Binâenaleyh, bu fıkraya bütün zerrât‑ı mevcûdiyetimle “âmîn” dedim ve Cenâb‑ı Hakk’ın fazl u keremini tazarru ve niyâz ettim.
182
Bununla beraber – Yâ hazret! Riyâ değil, tasannu' değil, içimden doğuyor – gönül şöyle istiyor ve arzu ediyor: Bu fakir, siz Üstadımdan evvel kabre girsin ve siz, dâr‑ı bekànın ilk kapısına gelinceye kadar dâr‑ı dünyada bulununuz ki, bu fakir ve muhtaç olan talebenize arkasından göndereceğiniz duâ ve hediyenizle mütena'im, şâd ve mesrûr olsun. Ve sizin teşrîfinizde – ki Erhamürrâhimîn olan Rabbü'l‑Âlemîn’den duâ ve niyâzım budur – rûhum sizi istikbâl etmek şerefiyle müşerref olabilmek gibi, gönül arzu ve hayatı hâsıl oluyor, (Hâşiye) ve çok düşündürüyor. Ve arzu ve niyâzımdan daha büyüğü ve şedîdi şudur ki: Üstadımın dâr‑ı dünyada daha pek çok zamanlar kalması, dolayısıyla vazife‑i kudsiyenizin devamı ve hakikat ve hidayet nurları olan Risale‑i Nur ve Mektûbatü'n‑Nur’ların teksiri ve intişarıyla, hâb‑ı gaflette olanların, dalâlette kalanların, ehl‑i bid'a ve mülhidlerin tarîk‑ı hak ve hidayete girmeleri için siz Üstadımın çok zaman daha yaşamaklığınızı ve başımızdan eksik olmamanızı ve sizin gaybûbetinizle, bizlerin yetîm ve öksüz kalmamaklığımızı gönül arzu ediyor.
Daha çok söylemek isterim, fakat iktidar ve kifâyetsizliğimden kalemim kalbimin tercümânı olamıyor. Her iş gibi bu arzumu da Cenâb‑ı Kibriyâya havâle ederiz…
Âsım (Rahmetullâhi aleyh)
117. Hafız Ali’nin bir fıkrasıdır ki, küçük bir mes'elede “Gücendin mi?” diye istifsar münasebetiyle yazılmıştır
Hâfız Ali’nin bir fıkrasıdır ki; küçük bir mes'elede, “Gücendin mi?” diye istifsar münâsebetiyle yazılmıştır
Eyyühe'l‑Üstadü'l-Muhterem!
Hayatımın her safhasından kıymetli ve o hayatı, pervâne‑misâl, bir emrinin infazına ateşte yakmağa her ân hazır olduğum kıymetli Üstadım!
Evet, değil böyle hakikat uğrunda, hattâ bir kıymetli hediyeyi ihsân eden Pâdişah‑ı Zîşan için o hediyeyi sarfetmekte tereddüd edilemez. Öyle de Üstadım, bize emânet olarak ve ne zaman alınacağı mechûl olan hayatın ve her zaman emrine âmâde ve hazır olduğum Cenâb‑ı Mün'imin, o emânet üzerine ne gibi emri vâki olsa inşâallâh bilâ‑tereddüd emânetini iâdeye hazırız. Mâdem siz, O Pâdişah‑ı Bîzevâl’in Kurbiyet‑i İlâhiye’sinde aynı emrini tebliğe memur bulunuyorsunuz; öyle ise her mübârek sözünüz hak ve ayn‑ı rahmettir.
183
Hem efendim, bahçıvan‑misâl fidanları büyütmek üzere, hayvanat‑ı muzırranın taarruzundan bir ân evvel kurtarmak için, aşağı dallar kesilir ki, tâ yükselsin. O fidanların hiçbir cihetle hakları yoktur ki, “Bizi tımar eden ve hayatımıza sebeb olan, bizi bazen rencîde ediyor.” diyemezler. Zîra hâl‑i asılları ile kalsaydılar bir muzır hayvan koparacaktı ve topraktaki kökü de tefessüh edecekti, yok olacaktı.
Evet Üstadım, mübâlağasız, pür‑kusurlukta mislim olmadığını nefsime bile bazen kabûl ettirdiğim… Yalnız pür‑zünûb talebenizi; dizlerime değil, belime değil, boğaz çukuruma değil, belki de boyumdan aşan ve belki dâhilimin de siyah çamurlara mezcolduğu ve tefessüh etmeğe başladığı bir zamanda Hızır gibi yetişip ve misl‑i Lokman, Kur'ân‑ı Hakîm’in şifâhânesinden lemeân eden muâlecelerle tedâviye başladınız. Hayat ismine lâyık bir hayat bahşına vesilesiniz. O hayatı ihsân edene ve vesile olan uğruna, o hayatı ifnâ etmemek (Hâşiye) kâr‑ı akıl değildir.
Hem bir hasta, ameliyâta muhtaç olduğunu bilmelidir. Ve hastasını gece gündüz tedâvi altında bulunduran eczâcıya karşı yüzbinlerle teşekkür ve o eczâcıya eczâhâneyi teslîm eden Hakîm‑i pür-kemâl, Kadîr‑i Bî-misâl Hazretlerine nihâyetsiz hamd ve şükre borçluyuz. Ve bu borcumu îfâ edemediğimden pek mükedderim. Allâhu teâlâ sizden ebeden râzı olsun.
Hâfız Ali (R.H.)
184
118. Bu nurlu eserler hem okşamak hem korkutmak gibi iki zıt tesiri hâizdir
Hulûsi Bey’in bir fıkrasıdır
Azîz Üstad, Müşfik Kardeş, Muhterem Mücâhid!
Son iki hafta içinde, iki defada vürûd eden Yirmidokuzuncu Mektûbun Altıncı Kısmı ile Kenzü'l‑Arş Duâsı’nın feyzinden gelen bir nükte‑i Kur'âniye ve Yirmidokuzuncu Mektûbun Sekizinci kısmının Sekizinci Remzi ve Altıncı Remzi isimlerini taşıyan mu'ciz‑nümâ eserleri aldım.
Birinci mektûb, hasbe'l‑beşeriye çok sıkıldığım bugünün hemen saatinde elime geçti. Evet, gözlerim böyle bir nura, aklım böyle bir derse, hasta vücûdum böyle bir ilâca, muzdarib rûhum böyle bir tesellîye, nihâyet zâlim nefsim böyle bir manevî terbiyeye çok muhtaç olduğu bir zamanda bu eserin yetişmesi, hem hakikatte üç gün sonra postaya verilen ikinci eserden dokuz gün evvel gelmesi, kat'iyyetle gösteriyor ki; bu iş kendi kendine veya tesâdüfî olmuş değil. Belki gelmiş değil, gönderilmiş. Yetişmiş değil, yetiştirilmiş. Maksadsız değil, bu hizmete koşturulmuş. Hattâ bir dest‑i gaybî tarafından en lüzumlu bir ânda, en muhtaç ve Kur'ân hàdimlerinin en zaîfi, en âcizi, en liyâkatsizi, en zebûnu bulunan bu bîçâre kardeşinize mahz‑ı eser-i Rahmet ve inâyet olarak sunulmuştur.
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبّ۪ي
Yirmidokuzuncu Mektûbun Altıncı Kısmı’nı pederim, Fethi Bey, Hoca Abdurrahman ve diğer bir zât hazır iken, geçen Cuma okudum. Ben birkaç defa sırf kendi hesabıma mütâlaa ettim. Okuyacak ve okunması icâb edecek mahdûd zevâtın da inşâallâh istifadesine çalışacağım. Bu nurlu eserler hem okşamak, hem korkutmak gibi iki zıd te'siri hâizdir. İnsanlara bu iki vâsıtadan birinin müessir olacağı da şüphesizdir. İşte bu hakikati göz önünde bulunduran şerâit‑i îmândaki esâslara müşâbih bir tarzda, Kur'ân‑ı Hakîm’in tilmizlerini ve hàdimlerini hakikaten îkaz ediyor ve aldanmamaları için altı esâsı kendilerine bihakkın ders veriyorsunuz:
185
1‑ Hubb‑u câh yerine, Allah’a îmânın bir mânâsı olan rızâ‑yı İlâhîyi‥
2‑ Havf ve vehim yerine kadere îmânı‥
3‑ Hırs ve tama' yerine ﴿اِنَّ اللّٰهَ هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَت۪ينُ﴾ âyet‑i celîlesi delâletiyle, Kur'ân’a, Kütüb‑ü İlâhiye’ye îmânı‥
4‑ Menfî milliyetçilik hissi yerine, bütün cin ve inse mürsel, Nebi‑yi Efham Sallallâhu Teâlâ Aleyhi Ve Sellem Efendimiz Hazretlerinin mesleğini ﴿اِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ اِخْوَةٌ﴾ ve ﴿وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللّٰهِ جَم۪يعًا وَلَا تَفَرَّقُوا﴾ gibi âyât‑ı mübârekeyi der‑hàtır ettirmek sûretiyle peygamberlere îmânı‥
5‑ Enâniyet yerine, acze‥ noksanımızı itiraf ve Kur'ân’ın tereşşuhâtının neşr ve muhâfazası bâbında hissemize düşen hizmeti yapmak ve hizmetle mükellef olduğumuzu bilerek neticeyi hesablamamak. Yani bir nev'i beşeriyetten çıkmak, Kütüb ve Suhuf‑u Enbiyâ’yı inzâle vâsıta olan melâikeye benzemek sûretiyle meleklere îmânı‥
6‑ Tenbellik ve ten‑perverlik yerine vazifedârlık, kudsî ve her saati bir gün ibâdet hükmüne geçecek kıymette olduğuna şübhe edilmemek lâzım gelen Kur'ânî hizmetine vakit bırakmayacak hâllere karşı, bu hizmetin ulviyetini düşünerek elden çıkmazdan evvel gözü dört açmayı, yani ölmezden evvel hayatın kadrini bilmek gibi, kat'î bir lisânla âhirete îmânı delâleten, remzen, işâreten, sarâhaten ders veriyorsunuz ve îkaz lütfunda bulunuyorsunuz.
186
Allâh‑u Zülcelâl Hazretleri sizden ebeden râzı olsun ve ümmet‑i merhume-i Muhammediye’yi dalâletten kurtarmak ve şahrâh‑ı Kur'ân’a delâlet eylemek hususundaki ihlâslı mücâhede ve hizmetinizde dâim ve muvaffak buyursun, âmîn… Bihürmeti Seyyidi'l‑Mürselîn… Ve bihürmeti Kur'âni'l‑Mübîn…
“Kenzü'l‑Arş Duâsının Feyzinden Gelen Bir Nükte‑i Kur'âniye” serlevhalı eserle, Yirmidokuzuncu Mektûbun Sekizinci Kısmının Sekizinci Remzi’ndeki füyûzât, ta'rif ve tavsif edilmeyecek àlî ve müstesnâ bir vaziyettedirler.
Birincide, bütün hurûfât‑ı Kur'âniyenin aded itibariyle işâret ve izâh buyurulan tevâfukları, garîk‑ı beht ve hayret etti. Dört küçük sûredeki hurûfâtın tevâfukât vechine kısmen işâret eden ikinci eser, hakka ki, mu'ciz‑nümâdır. Nebi‑yi Âhirzaman, medâr‑ı fahr-i cihan, sebeb‑i hilkat-i ekvân ve nüzûl‑ü Kur'ân Peygamberimiz Muhammed Mustafa (Sallallâhu teâlâ aleyhi ve âlihî ve ashâbihî ve ezvâcihî) Efendimiz Hazretlerinin eser‑i hikmet ve rahmet olarak, şimdiye kadar mahfî kalmış mu'cizelerinden i'câz‑ı Kur'ân’a taalluk eden ve gaybî tevâfuk nâmıyla sevgili Üstadımız tarafından mevki‑i intişara vaz' olunan bu emsâlsiz eserlere karşı duyduğum manevî zevk ve feyzin binden birini bile arzedemeyeceğim. Ve mazhar olduğumuz bu kadar azîm niam‑ı İlâhiye ve Kerem‑i Sübhâniyeye karşı şükürden âcizim.
187
اَللّٰهُمَّ حَصِّلْ مُرَادَنَا وَمَقْصُودَ اُسْتَاذِنَا سَع۪يدِ النُّورْس۪ي بِحُرْمَةِ حَب۪يبِكَ الْمَكِّيِّ الْمَدَنِيِّ الْهَاشِمِيِّ الْقُرَيْشِيِّ
Yirmidokuzuncu Mektûb’un Yedinci Kısmı’ndan bir sûret Abdülmecîd Efendi kardeşimize göndermiştim. Cevabında ezcümle diyor ki: “Seydâ’nın bintü'l‑fikri o güzel kıza, Hulûsi ile Abdülmecîd’den mâadâ her kim bakarsa câiz değildir. Mahrem olanlar da, bu hususta nâmahremdir. Bu gibi kızların dışarıya çıkmaları hiçbir menfaati te'min etmediğini ve bil'akis büyük bir mazarratı intac edeceği ihtimali kavlini seydâya yazsan iyi olur. Eski Said’in hiddeti, yenisinde de vardır. Hâlbuki Yeni Said, insanoğullarıyla izâa‑i vakit etmemeli. Meslek ve meşrebi öyle iktiza ediyor. Her ne ise… Cenâb‑ı Hak hâfız‑ı hakîkidir.”
Bendeniz de kısaca şu meâlde cevab vermiştim:
Bu mütâlaa bizler için doğrudur. Fakat dünyaya arkasını çeviren ve manevî vazife‑i memuresini îfâ ederken insanlarla – Nurlarla alâkadar olanları vâsıtasıyla – meşgul olan Üstad Hazretleri için bu fikri muvâfık bulmuyorum. Çünkü o zâtı, bu emr‑i azîmde istihdam eden elbette muhâfaza buyurur. Bana öyle kat'î kanâat gelmiş ki, eğer bizler Nurlarla alâkamızı kesersek Üstad Hazretleri bize arkasını çevirir.
Azîz kardeşimizin endişesi, zâhire bakılırsa haklı ve çok samîmîdir. Fakat, zâten cemâati çok mahdûd olan Nurlarla alâkadar zevâtın, bu hakàiktan mahrum edilmelerini ve bu kudsî eserin tamamen hapsedilmelerini lâyık görmüyor ve esâsa mugâyir buluyorum. Nâsırımız, hâmîmiz, muînimiz, hâfızımız Allah’tır. Bütün desâisi bertaraf ederek, muhterem Üstadın vazife‑i kudsiyesine sâfî niyet, samîmî his ve ciddi şevk ile yardım etmekte olan kardeşlerime selâm ve muvaffakıyetlerine duâ eder, duâlarını ricâ ederim. Pederim, Fethi Bey, Hoca Abdurrahman Efendi, sâbık Müftü Kemâleddin Efendi, İmâm Hâfız Ömer Efendi ve diğer Sözler’le alâkadar olanlar selâm ve duâ ediyor, hayır duânızı istiyorlar.
188
Devam‑ı âfiyet ve muvaffakıyetinizi tekrar eltâf‑ı İlâhiye’den tazarru ve niyâz eyler, mübârek ellerinizi kemâl‑i hürmet ve ta'zîm ile takbîl eyler, kusurumun affını ve hayır duânızdan bu bîçâre sıddıkınızı çıkarmamanızı hàssaten arz ve istirham eylerim…
اَلْبَاق۪ي اَلْحُبُّ فِي اللّٰهِ Hulûsi
119. Sizler benim için çok ehemmiyetlisiniz. “Sıddık‑ı vefiy bu zamanda yoktur,” diyenlere karşı sizleri gösteriyorum
Said’in fıkrasıdır
Hulûsi gibi mühim bir talebemin bana gönderdiği hediyesinin iâdesine dair yazdığım bir mektûbu, arkadaşlarımın tensiblerine binâen onların fıkraları içine derc edildi.
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا
Azîz, Sıddık, Vefâdâr Âhiret Kardeşlerim Hacı Nuh Bey, Molla Hamîd!
Sizler benim için çok ehemmiyetlisiniz. “Sıddık‑ı vefiy bu zamanda yoktur.” diyenlere karşı sizleri gösteriyorum. Yirmi sene Van’da geçirdiğim hayat‑ı ilmiye… benim için Van çok kıymetdârdır. Lillâhi'l‑Hamd sizler o kıymetdârlığı gösterdiniz ve Van’a karşı şedîd hissiyatıma tam mukàbele ediyorsunuz. Size medâr‑ı ibret bir vâkıa söyleyeceğim, şöyle ki:
189
Geçen sene Barlalı, İstanbul ticâretinde bulunan Bekir Efendi’nin şerîki Mehmed Efendi vâsıtasıyla bir mektûb aldım. Mektûb hàrika olarak bana göründü. Çünkü Hulûsi Bey, “Nuh Bey’le görüştüm.” diye o mektûbda bana yazıyor. Aynı mektûbda, kardeşim Abdülmecîd de, Molla Hamîd’in selâm ve duâsını bana yazıyor. Aynı mektûbda Nurşin‑i Süflâ’da Molla Abdülmecîd’in yazısı ve imzası vardı. Fesübhânallâh dedim, en ziyâde sevdiğim bu insanların ayrı ayrı memlekette bulunmakla beraber, bir mektûbda bunların ictimâ'ları tevâfuklu bir levha‑i temâşâdır.
Bu sene yine o Mehmed Efendi Eğirdir’e gelmiş. Yine Nuh Bey’in aynı telgrafını, o zât bana getirdi. Fesübhânallâh dedim. Nuh Bey’in lisân‑ı hâli, güyâ Mehmed Efendi’ye “Dostum, ben seninle beraber Üstadımla görüşeceğim” diyor, tahayyül ettim. Sonra yine o Mehmed Efendi’nin hizmetkârı Eğirdir’e gidip Mehmed Efendi’nin mektûblarını getirmiş. Yine Nuh Bey’in hediyeye ait, bana olan mektûbunu getirdi. Dedim “Kat'iyyen bu iş tesâdüfî değil.” Sonra mektûbun müştemilâtına dikkat ettim. Tahmin ettim, Van’da Nuh Bey’in bana hazırladığı hediyeyi göndermek tarihinde, ben de aynı tarihte aynı fiatta (Hâşiye) bir hediye‑i azîmeyi Nuh Bey’in nâmına Van’daki ihvânıma gönderiyordum. İşte bu iki tevâfuk, bana işârettir ki; Nuh ile Hamîd, talebelik ve kardeşlik için min‑tarafillâh intihâb edilmişler. Çünkü tevâfuk bizim için bir emâre‑i tevfik-i İlâhî olduğuna kanâatim gelmiş. Risalelerde tevâfukâtın bazı nümûnelerini göreceksiniz.
Fakat çok ricâ ederim ki; gücenmeyiniz, hediyeyi kabûl edemedim. Adem‑i kabûlün esbâbı çoktur. En mühim bir sebeb; benim, kardeşlerim ve talebelerimle olan münâsebetin samîmiyetini ve ihlâsı zedelememektir. Hem iktisad, bereket ve kanâat sâyesinde, şiddetli ihtiyacım olmadığı hâlde, dünya malına el uzatmak elimde değil… İhtiyarım haricindedir. Hem bir misâl ile ince bir sebebi anlatacağım:
190
Mühim bir tüccar dostum, otuz kuruşluk bir çay getirdi, kabûl etmedim. “İstanbul’dan senin için getirdim beni kırma” dedi. Kabûl ettim, fakat iki kat fiatını verdim.
Dedi: Ne için böyle yapıyorsun, hikmeti nedir?
Dedim: Benden aldığın dersi, elmas derecesinden şişe derecesine indirmemektir. Senin menfaatin için, menfaatimi terk ediyorum. Çünkü dünyaya tenezzül etmez, tama' ve zillete düşmez, hakikat mukâbilinde dünya malını almaz, tasannu'a mecbur olmaz bir üstaddan alınan ders‑i hakikat, elmas kıymetinde ise; sadaka almaya mecbur olmuş, ehl‑i servete tasannu'a muztar kalmış, tama' zilletiyle izzet‑i ilmini fedâ etmiş, sadaka verenlere hoş görünmek için riyâkârlığa temâyül etmiş, âhiret meyvelerini dünyada yemeğe cevâz göstermiş bir üstaddan alınan aynı ders‑i hakikat, elmas derecesinden şişe derecesine iner. İşte, sana ma'nen otuz lira zarar vermekle, otuz kuruşluk menfaatimi aramak, bana ağır geliyor ve vicdânsızlık telâkki ediyorum. Sen mâdem fedâkârsın, ben de o fedâkârlığa mukâbil, menfaatinizi menfaatime tercih ediyorum, gücenme.
O da bu sırrı anladıktan sonra kabûl etti, gücenmedi.
Ey Nuh Bey ve Hamîd Kardeşlerim! Siz de gücenmeyiniz. Hem Nuh Bey, biliniz ki; şu zamanda o havâlide vefâdârâne, şefkatkârâne beni aramaklığınız öyle bir hediyedir ki, bunun gibi binler hediyeden kıymetdârdır. Hem size gönderdiğim risaleleri muhâfaza etmek ve sâhib çıkmak ve benim yerimde onları himâye etmek binler lira kıymetinde bana karşı büyük bir hediyedir. Çünkü netice‑i hayatımı ve vazife‑i vataniyemi ve o havâlideki kardeşlerimin uhuvvet ve muhabbetlerine karşı borçlarımı edâ eden o risalelere ciddi sâhib çıkmak, tam muhâfaza etmek ve ehline yetiştirmeğe vâsıta olmak öyle bir hediyedir ki, dünyevî hediyelerin binlerine mukâbildir. Hem emin olunuz ki; manevî zararım büyük olmasa idi Nuh Bey’in hatırını kırmayacaktım. Şimdiye kadar, Cenâb‑ı Hakk’a şükür, hediyeleri kabûl etmeğe mecbur olmadım ve şu zamanda ehl‑i ilmin bir sebeb‑i sukùtu olan tama'a girmeye ihtiyar benden selbedildi. Hem eğer, sizin hediyenizi kabûl etseydim çok zâtların ya kalbi kırılacaktı veyâhut elli senelik kaidem bozulacaktı.
191
Orada ve civarınızda bulunan eski talebelerim ve kardeşlerime birer birer selâm ve duâ ediyorum ve onların duâlarını istiyorum.
اَلْبَاق۪ي هُوَ الْبَاق۪ي Kardeşiniz Said Nursî
120. Hayat vahdet ve ittihadın neticesidir. İmtizackârâne ittihad gittiği vakit, manevî hayat da gider
Said Nursî’nin fıkrasıdır
بِاسْمِهِ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ
Azîz, Sıddık, Sâdık, Çalışkan Kardeşim! Hizmet‑i Kur'ân’da Arkadaşım Re'fet Bey!
Senin gördüğün vazife‑i Kur'âniyenin hepsi mübârektir. Cenâb‑ı Hak sizi muvaffak etsin, fütûr vermesin, şevkinizi artırsın.
Senin vazifen yazıdan daha mühimdir. Yalnız, yazıyı terk etmeyiniz.
Uhuvvet için bir düsturu beyân edeceğim ki; o düsturu cidden nazara almalısınız.
Hayat, vahdet ve ittihâdın neticesidir. İmtizackârâne ittihâd gittiği vakit, manevî hayat da gider.
﴿وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ ر۪يحُكُمْ﴾ işâret ettiği gibi, tesânüd bozulsa cemâatin tadı kaçar. Bilirsiniz ki, üç elif ayrı ayrı yazılsa kıymeti üçtür. Tesânüd‑ü adedî ile ictimâ' etse yüz onbir kıymetinde olduğu gibi, sizin gibi üç‑dört hàdim‑i Hak, ayrı ayrı ve taksimü'l‑a'mâl olmamak cihetiyle hareket etseler kuvvetleri üç‑dört adam kadardır. Eğer hakîki bir uhuvvetle, birbirinin faziletleriyle iftihar edecek bir tesânüdle, birbirininin aynı olmak derecede bir tefânî sırrıyla hareket etseler, o dört adam, dörtyüz adam kuvvetinin kıymetindedirler.
192
Sizler koca Isparta’yı değil, belki büyük bir memleketi tenvir edecek elektriklerin makinistleri hükmündesiniz. Makinenin çarkları birbirine muâvenete mecburdur. Hem birbirini kıskanmak değil, belki bil'akis birbirinin fazla kuvvetinden memnun olurlar. Şuûrlu farz ettiğimiz bir çark, daha kuvvetli bir çarkı görse memnun olur. Çünkü, vazifesini tahfif ediyor. Hak ve hakikatin, Kur'ân ve îmânın hizmeti olan büyük bir hazine‑i àliyeyi omuzlarında taşıyan zâtlar, kuvvetli omuzlar altına girdikçe iftihar eder, minnetdâr olur, şükreder.
Sakın birbirinize tenkid kapısını açmayınız. Tenkid edilecek şeyler kardeşlerinizden hariç dâirelerde çok var. Ben nasıl sizin meziyetinizle iftihar ediyorum, o meziyetlerden ben mahrum kaldıkça sizde bulunduğundan memnun oluyorum, kendimindir telâkki ediyorum; siz de üstadınızın nazarıyla birbirinize bakmalısınız. Âdeta, herbiriniz ötekinin faziletlerine nâşir olunuz. Kardeşlerimizden İslâmköylü Hâfız Ali Efendi, kendine rakìb olacak diğer bir kardeşimiz hakkında gösterdiği hiss‑i uhuvveti çok kıymetdâr gördüğüm için size beyân ediyorum:
O zât yanıma geldi, ötekinin hattı, kendisinin hattından iyi olduğunu söyledim. O daha çok hizmet eder, dedim. Baktım ki, Hâfız Ali kemâl‑i samîmiyet ve ihlâs ile, onun tefevvuku ile iftihar etti, telezzüz eyledi. Hem Üstadının nazar‑ı muhabbetini celbettiği için memnun oldu. Onun kalbine dikkat ettim, gösteriş değil‥ samîmî olduğunu hissettim. Cenâb‑ı Allah’a şükrettim ki, kardeşlerim içinde bu àlî hissi taşıyanlar var. İnşâallâh bu his büyük hizmet görecek. Elhamdülillâh, yavaş yavaş o his bu civarımızdaki kardeşlere sirâyet ediyor.
Küçük bir latîfe:
Sohbet içinde sizden bahis geçti‥ şükre dair mes'eleyi sordum:
“Husrev’in yazdığını Re'fet Bey gördü mü?”
Bekir Ağa dedi:
“Evet gördü ve dedi:
‘Çok güzel, fakat acaba sen kalem karıştırmadın mı?’
193
Husrev dedi: ‘Yok kendi nüshamda, tam bütün gelmedi. Fakat kendilerine yazdığım tam geldi.’
Biraz münâkaşa oldu…”
Bu münâsebetle kardeşim Re'fet Bey’e derim ki: Aslında tevâfuk noksan olsaydı zâten ben tavsiye etmiştim ki, kalem karıştırmasınlar, asıl vaziyet bozulmasın. Bekir Ağa da gördü ki; asıl müsveddede çıkıntı olduğu hâlde tevâfuk Husrev’in tarzında var. Onun için Husrev’in bir mehâreti varsa tevâfuku bozmamış. Hattâ Mu'cizât‑ı Ahmediye’deki salavât tevâfukunda tavsiye etmiştim ki, kimse mehâretini karıştırmasın. Fakat asıl müsveddelerde, en acemî bir müstensihin nüshasında birkaçı müstesnâ, bütün tevâfuktadır. Onun için sekiz ayrı ayrı müstensihin setredemediği bir tevâfuk, elbette kuvvetlidir. Müstensihler bozmasınlar, tevâfuku getiremeyen bozuyor. Demek en büyük mehâret odur ki, tevâfuku bozmasın. Çünkü tevâfuk var. Sen de Husrev’e yardım et ki, hakikaten mevcûd ve matlûb tevâfuku denk getirebilsin. Çünkü yoktan var etmiyorsunuz. Hakîki varı yok etmeyin.
Sözler’le alâkadar olanlara selâm ve duâ ediyorum.
Said Nursî
121. Çocukların az zamanda Kur'ân’ı hatme muvaffak olmaları Üstadımın duası gibi çok büyük kuvvetlerle hâsıl oluyor
Hâfız Ali’nin fıkrasıdır
Eyyühe'l‑Üstadü'l-Muhterem!
Yirmidokuzuncu Mektûbun Üçüncü Kısmının Dokuzuncu Mes'elesi’nde emir buyurulan Hizmet‑i Kur'ân’dan fakirin hissesine iki erkek ve bir kız çocuğu düşmüş imiş… Aynı emri alıp gelirken düşünüyordum; acaba, akraba‑i taallukatımda çocuklar var, hangisini intihâb edeyim? Benim bu düşünceme ma'nen denilmiş ki: “Hay Ali! Sen kendi re'yine muhtar değilsin. Onun intihâbı başka kapıya aittir.” Üç gün sonra Yaşar ve Necati isminde iki çocuk, bana hem refîk, hem ders arkadaşı ve bir derece onlara kalfa olarak ta'yin edildim. Çocuklar hurûfâtı tam bilmedikleri için bazen yazı ile, bazen kitaptan gösteriyordum. Bir ay sonra Kur'ân okumaya başladılar. Beşinci ay içinde اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبّ۪ي hatme muvaffak oldular.
194
Mübârek Üstadım! Bu hususu çok düşünüyordum ki; lâakal bir‑iki senede Kur'ân okumağa liyâkat kesbedilirken me'mûlün hilâfında meydâna gelen bu emr‑i azîm kimseye verilmez, ancak ve ancak i'câz‑ı Kur'ân’ın o büyük denizinin reşhasıdır ve iki cihan fahri, Nebi‑yi Âhirzaman, Peygamberimiz Muhammed Mustafa Aleyhissalâtü Vesselâm’ın himmet‑i maneviyeleriyle o i'câzın izhâr ve intişarına memur edilen Üstadımın duâsı gibi çok büyük kuvvetlerle hâsıl olduğuna, ben değil, bu hâle şâhid karyemizin ekserîsi îmân edip, tasdik ediyorlar. Bütün köy ehl‑i îmânı nâmına bu emr‑i hayra vesile olan Üstadımıza, lâyuadd ve lâyuhsâ teşekkürlerle “Cenâb‑ı Hak sizlerden ebeden râzı olsun.” duâsını âciz lisânımla dâima söylüyorum.
Üstadım, bir şey daha var ki, emr‑i üstadânelerine intizardayım. O da şudur: Cenâb‑ı Hak ihsân ederse dâirenizin şâkirdini – Hâfız Yaşar – bu kışta bahara sebeb olup mütenevvi' çiçekleri açmasına Nisan yağmuru misillû, vücûdunuz o çiçekler arasında bir gül‑ü Muhammedî (A.S.M.) yetiştirmekte inşâallâh vesile olacağınıza şübhe yoktur. Mübârek dâirenin mübârek talebesine, mübârek Cuma gecesinde hatminin duâsıyla, hıfzının ibtidâ duâsını ve fakir‑i pür-kusurun afv duâsını bütün hâsse ve duygularımla, hürmetle el ve eteklerinizden öper ve kusurlarımın affını niyâz ederim, Efendim Hazretleri.
Hâfız Ali
195
122. İki haftadır bu kıymettar risaleyi okuyor ve elimizden bırakamıyoruz
Husrev’in fıkrasıdır
Sevgili Üstadım!
Evvelki hafta irsâl buyurduğunuz “Bir sırr‑ı ﴿اِنَّٓا اَعْطَيْنَا﴾” serlevhasını taşıyan risalenizi aldık. Esâsen hiçbir hafta geçmiyor, sürûrlarımızı tezyîd eden, yeni ve hem gayet derecede şirin birer risale elimize gelmemiş bulunsun. İşte iki haftadır bu kıymetdâr risaleyi okuyor ve elimizden bırakmıyoruz.
Evet bu risale, Cenâb‑ı Hakk’ın istikbâlde bu ümmete va'd ettiği güneşin tulû'una intizarımızı teşdid etmekle kalmadığı gibi, bir taraftan içindeki hakikate bizi meftûn ediyor ve diğer taraftan, acaba fezâsı zulmet bulutlarıyla dolu olan bu âlemin, o güneş, neresinden ve ne sûretle doğacak ve ne şekilde bu zulmet ve âfet saçan bulutları dağıtacak diye tahayyül ederken; ikinci feyyâz, bir diğer zeyl, o güneşin vaktini ta'yin etmekle bizi pek büyük bir bâr‑ı sakîlden kurtarmış ve senelerden beri almak istediğimiz hâlde alamadığımız derin bir nefesi vermiş ve bizi dilşâd eylemiştir.
Ahmed Husrev
123. Bu kudsî hizmete iştirak eden zevâtı bilmek bana en büyük müjde oluyor
Hulûsi Bey’in fıkrasıdır
Bu defa, Kenzü'l‑Arş Duâsı’nın feyzinden gelen İkinci ve Üçüncü Nüktelerle, Zeylini hâvî mübârek mektûbunuzu almakla cidden bahtiyarım. Bu âciz kardeşiniz, gelen mektûbunuzun, gerek muhterem Üstadıma ve gerekse o havâlideki kıymetli arkadaşlarıma olan te'siri bana ait olmadığına ve belki benim bir vâsıta olduğuma delildir. Çok tecrübe ettim, zât‑ı fâzılânelerine mektûb yazmak için bazen üç kelimeyi bir araya getiremiyorum. Ekseriyetle gaybî bir zâtın ifâdâtını zabtına kàdir olduğum kadar yazdığımı hissediyorum; demek yazdırılıyor. Maamâfih, vâki takdirleri, bir duâ olarak telâkki ile teşekkür etmekteyim. Kur'ân hizmetini, dünyevî ve maddî menfaate sarâhaten tercih eden Husrev nâmındaki kardeşimi tebrik ederim. Cenâb‑ı Hak, böyle Husrev’lerin adedini çoğaltsın ve dâim arttırsın. Âmîn.
196
Bu kudsî hizmete candan iştirâk eden zevâtı bilmek bana en büyük müjde oluyor. Müftü Kemâl Efendi, evvelki mektûbu mütâlaa etmişti. İki hafta evvel ziyaretine gittim, “Hiç kimsenin bugüne kadar muktedir olmadığı dekàik ve hakàikı, Kur'ân’dan bulup çıkarmışlar.” diyerek takdirlerini beyân, selâm ve duâlarını tebliğ etmekliğimi söylediler. Bu dakikaya kadar mübârek mektûbu Fethi Bey, Hacı Bahâ Efendi, pederim ve eniştesi ve Hacı Abdurrahman Efendi dinlemeğe muvaffak oldular. Hâfız Ömer Efendi’ye de, inşâallâh ilk fırsatta okumaya çalışacağım.
Her mektûbunuz, bana yeniden hayat verecek kadar müessir oluyor. Bu mübârek mektûb Dördüncü Remzin yazılışını ve bu fakire de ihsân edileceğini mübeşşir oluşu itibariyle, bilhassa memnuniyet ve sürûrumu mûcib olmuştur.
Hayli zaman evvel, Kur'ân’daki tevâfuk sırrını açmaya başlamıştınız. Bugüne kadar lihikmetin mahfî kalmış olan i'câz‑ı Kur'ân’dan, böyle çok mühim bir faslının keşfine ve neşrine muvaffak oluşunuza, ne kadar hamd ve şükür edilse yeridir. İzn‑i Bârî ile açtığınız bu yolda ilerledikçe, daha ne kadar hàrikalar meşhûdunuz olacak ve bunlardan muhtaç kardeşlerinize ne àlî müjdeler vereceğiniz; geceden sonra gündüz, kıştan sonra bahar, dünyadan sonra âhiretin vücûdları gibi kat'î hissedilmektedir. Ne büyük bahtiyarlıktır ki, bu saâdetlere mazharız. Ne kadar bedbahtlıktır ki, bu nurlara göz yumarlar. Ne derece hatâdır ki; bu hakàika, lâyıkı vechile alâkadar olunmaz. Ne câniyâne ve ahmakàne bir rûhtur ki, üflemekle bu güneşi söndürmek düşünürler…
197
İşte bu ışıklı yolunuzda Sâhib‑i Kevser’in delâletiyle Kevser’i buldunuz. Şefîu'l‑Mahşer’in izniyle Kevser ırmağının menba'ında durarak ﴿وَسَقٰيهُمْ رَبُّهُمْ شَرَابًا طَهُورًا﴾ âyet‑i celîlesini okuyor ve “Ey nâs! Kim ki ebedî hayat ister, işte âb‑ı hayat! Kim ki; yolunu şaşırmış, işte vesile‑i necât! Kim ki, küfür ve inâdından dönmez! Onu bekliyor şedîd azâb ve ikàb!” ilâ âhir… gibi nurlu beyânâtınızla her tâifeyi ihyâ, îkaz ediyorsunuz.
Sizi kudsî hizmetinizde, – alâ‑kadri't-tâka – takibe çalışan dost, kardeş ve talebelerinize birer maşraba vererek muhtaçlara gıdâ, zaîf ve marîzlere ilâç, zâlim ve kâfirlere semm‑i kàtil olan mâ‑i kevserden ulaştırmayı emrediyorsunuz. Sizin kudsî hizmetinizle, irşadınızla açılan hakikat ufkuna bakınca Kur'ânın hududları ta'yin ve tahdid edilmeyecek kadar vâsi' bir havz‑ı ekber olduğunu; Fâtiha besmelesinin (ب) menba'ından gelen, herbirisi ayrı lezzette, ayrı şiddette, ayrı kuvvette “Sûre”ler nâmında, yüz on dört âb‑ı hayat şûbelerinin kevser musluğundan bu havuza akmakta olduğunu görür gibi oluyoruz.
“İdrak‑i maâlî, bu küçük akla gerekmez;
Zîra bu terâzi, o kadar sıkleti çekmez!”
El ele, omuz omuza vererek himmet ve gayret‑i Hudâ-pesendâneleriyle mazhar‑ı takdir olan uhrevî kardeşlerime selâm ve duâlar eder ve muvaffakıyetler temennî ile duâlarını istirham eylerim.
Hulûsi
198
124. Asım Bey’in Telvihat‑ı Tis’a münasebetiyle yazmış olduğu fıkrasıdır
Âsım Bey’in fıkrasıdır
Telvihât‑ı Tis'a münâsebetiyle yazmış
Sevgili Üstadım!
Ne diyeyim, müştâkı olduğum bu risale‑i şerîfe, bu sözler, bu hakikat, bu nur; bu fakire lütûf ve kerem‑i İlâhî olarak ihsân buyuruldu.
﴿هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبّ۪ي﴾ Cenâb‑ı Kàdir-i Mutlak Hazretlerine hadsiz ve hesabsız hamd ü senâ ediyorum ki; siz Üstadıma kavuştum ve binnetice bu nurları, bu hakikatleri gördüm, okudum, yazdım ve gerden‑beste-i inkıyad oldum. Binâenaleyh tavsiye ve duâ‑yı Üstadâneleriyle feyizyâb olmak için Cenâb‑ı Zülcelâl-i ve'l-Kemâl Hazretlerinden ve Mefhar‑ı mevcûdât, Aleyhi Ekmelü't‑tahiyyât Aleyhissalâtü Vesselâm Efendimiz Hazretlerinden ve bütün pîr, pîrân ve mürşidân ve Şah‑ı Nakşibend Kuddise Sırruhu Hazretlerinden ve bilhassa bütün mevcûdiyetiyle gerden‑dâde-i inkıyad ve teslîm olduğum siz Üstadımdan tazarru ve niyâz ve istimdâd ediyorum ki, mütevekkilen alallâh ya Üstad‑ı A'zam, tarîkat‑ı Muhammediye’nin maksad, gaye ve esâsını, teferruât ve fürûâtını zikir ve beyân eden bu “Dokuzuncu Kısım”, bir nur‑u tarîkat ve hakikattir. Okumağa doyulmaz, okudukça hâsıl olan şevk ve lezzet hesaba gelmez. Hele “Dokuzuncu Telvih” hülâsa ve icmâl edilerek bütün hakikatler toplanmış. Temsîlde hatâ olmasın, Hazret‑i Mevlâna’nın üfürdüğü neyden tuğyan ve feyezân eden, Hazret‑i Ali’nin (Kerremallâhu Vechehu) kuyuya söylediği esrâr‑ı hakikatten başka nedir? Farkı nerededir ki, o ney, o kuyuda hâsıl olan kamıştandır…
199
Karîham dar, kalemim âciz kalbime tercümân olamıyor. Şu kadar diyebilirim ki; benim gibi fakir ve mübtedîlere büyük ve pek büyük bir ders, bir mürşid ve mutmainneye erişmiş ve daha yukarı çıkmış sâfîlere bir düstur ve ders‑i ibrettir. Kıymet takdir edilmez bir şâheser‑i tarîkattır, bir nur‑u hakikat-feşân, bir gülistandır. Daha doğrusu, sırf bir ilhâm‑ı Rabbânîdir. Cenâb‑ı Lemyezel Hazretleri siz Üstadımı, bu ve bunun emsâli âsâr‑ı bergüzîde te'lifinde, envâr ve hakikatler neşr ve dellâllığında çok zamanlar dâim ve kàim buyursun. Ve siz Üstadımı, sizi sevenlerin ve dellâllığında bulunduğunuz nidâlarınızı işitmek ve dinlemek, okuyup yazmak, mûcibince hareket ve amel etmek heves ve iştiyakında bulunan kardeşlerimin başından eksik buyurmasın. Âmîn, bihürmeti Seyyidi'l‑Mürselîn…
Âsım (R.H.)
125. Kur'ân‑ı Hakîm’in envarını ne kadar okursam okuyayım, def-i cû edemiyorum
Re'fet Bey’in fıkrasıdır
Muhterem Üstadım!
Bu remizler, öyle hayret‑bahş ve hàrika‑nümâ eserlerdir ki; okuyan ilim âşıklarına ezvâk‑ı nâmütenâhî ve hissiyat‑ı ulviye-i rakìka bahşetmektedir. Bu hissiyat‑ı àliye ile hayatımız o kadar tazelendi ki, – yeni hayatımızda sâbit‑kadem olmak şartıyla – Hallâk‑ı Azîmden uzun ömürler temennî ediyorum. Zîra mütâlaasına doyamıyorum. Ne kadar okursam okuyayım, diğer bir okuyuşumda okumamış gibi oluyorum ve yeni bir eser okur gibi oluyorum. Hadsiz bir zevk‑i manevî ve nihâyetsiz bir hazz‑ı rûhî ile okuyorum.
200
İşte gerek Sözler ve Mektûbat ve gerekse remizlerin en hàrika vasfı, zannedersem bu ince noktada olsa gerektir. Âsâr‑ı sâireyi bir defa okuyunca, ikinci bir defa okumağa o kadar heves uyanmıyor. Kur'ân‑ı Hakîm’in envârını ne kadar okursam okuyayım, def'‑i cû' edemiyorum. Bilhassa remizler, fakiri çok teshìr ve hayrete müstağrak kıldı. Ve onları derhâl yazıyorum.
Re'fet
126. Aldığımız manevî feyzi, benim gibi yoksul bir talebenizin kalp ve kaleminin haddi değildir ki tarif etsin
Ahmed Husrev’in fıkrasıdır
Bizi tarîk‑ı Hakta dolaştıran, manevî yaralarımızı tedâvi eden, hakikat uğrundaki düşüncelerimize bir kat daha metânet veren, bugünün şeytankârâne tehdidâtına rağmen cesâretimizi takviye eden ve her hususta rûh ve kalblerimizi îmân ve hakikat nuruyla nurlandıran ve sa'yimizde teşci' eden ve Kur'ân‑ı Hakîm’in iki âyetini ihtiva eden Otuzbirinci Mektûb’un Birinci ve İkinci Lem'aları’nı ve Yirmidokuzuncu Mektûb’un Sekizinci Kısmından İkinci Remzi’ne ait mühim bir i'câzı da aldık, okuduk. Aldığımız manevî feyzi, benim gibi yoksul bir talebenizin kalb ve kaleminin haddi değildir ki ta'rif etsin.
Kıymetdâr Üstadım! Nasıl O Hàlık‑ı Zülcelâl’e nihâyetsiz bir minnetdârlıkta bulunmayalım ki; azîz Üstadımızı vâsıta kılarak en büyük ni'metlerini, pek ziyâde muhtaç olduğumuz bir vakitte veriyor, bizi tesellî ediyor. Hem memnun ediyor, hem de istikbâlin nurlu yüzünü göstererek bizi o nura koşturuyor. Bir taraftan kardeşlerimizi çoğaltıyor, muhiblerimizi teksir ediyor, maddî ve manevî kuvvetlerimizi takviye ediyor; diğer taraftan saâdet hazinelerinin anahtarlarını ellerimize veriyor…
Ey azîz Üstadım! Cenâb‑ı Hak sizden ebediyen râzı olsun. Âmîn.
Ahmed Husrev
201
127. Aziz Üstadım! Şu hicrana ve firaka, muvakkat olduğu için tahammül ediyorum
Zeki’nin fıkrasıdır
Ben istiyorum ki; bir ân evvel bir yere çekileyim de mesâîden hariç zamanlarımı, o ulvî ve mukaddes hazine‑i hakikat ve âsâr‑ı girân-bahâ hizmetinde devama başlayayım. Fakat bugünlük bu yüce emelimin husûlünden, bizzarûre ve bilmecbûriye mahrum kalıyorum. Hiç olmazsa şu günlerde, elimde o mütâlaası gönüllere ve kalblere bir safâ‑yı sermedî ve câvidânî bahşeden kitab‑ı kâinâtın birer lem'ası ve birer nur‑u timsâli olan eserlerinizden bir‑iki tanesi elimde bulunsa idi benim için nâkàbil‑i ta'rif bir sürûr ve saâdet menba'ı olacaktı ve ne bulunmaz bir ni'met, ne ele geçmez bir define olacaktı.
Çok zaman evvel Sabri Efendi ağabeyim, yeni çıkan kudsî ve esrârlı nurlardan bir cüz'ü bâri olsun göndermek fikrinde olduklarını bildiriyorlardı. Gâliba müsâid vakit bulamadıklarından, yazıp gönderemediler. Hem bazı eserleri beraberimde getirmediğimden çok pişman oluyorum; onlardan başkalarını istifade ettirmek fırsatını bulamazsam, mütâlaa eder, ma'nen mücâdeleye bir medâr‑ı kuvvet olurdu.
Netice itibariyle, mâdemki şimdilik o hazinelerden istifade edemiyorum; o hâlde kendimi zararlı görmekte haklıyım. İnşâallâh duânız himmetiyle, yakın bir zaman zarfında o zararları telâfiye kâfî bir zaman ve bir fırsat ele geçer.
Bir ömr‑ü mukadderden ma'dûd olan şu günlerim, şükür ve hamd ile geçmektedir. Bana öyle bir kanâat geldi ki, kalbimi yokladıkça, kalbim bu kanâati takviye ediyor, nefsimle mücâdelede muzaffer olacağımı ümîd ediyorum.
Azîz Üstadım! Şu hicrana ve firâka, muvakkat olduğu için tahammül ediyorum. Ayrılığımız her ne kadar muvakkat olsa yine beni müteessir ediyor. Bizzarûre mâlâyanî şeylere ma'rûz kaldıkça “âh” diyorum, “Üstadımın yanında olsaydım.” ve kendi kendime, daha doğrusu kalbime ümîd ve cesâret tavsiye ediyorum. Reddedilen bir arzu nasıl kesb‑i şiddet ederse emellerimin şimdilik husûle gelmemesiyle, îmân ve emellerim de aynı nisbette kesb‑i kuvvet ediyor, rûhum yükseliyor; kalbimde açılan pencereden, ma'nen daha serin ve daha geniş nefes alıyorum…
Zeki
202
128. Bu mektub tarîk‑ı velâyet serlevhasını taşıyan çok ehemmiyetli bir mevzuu ihtiva eder
Hulûsi Bey’in fıkrasıdır
Üstad‑ı Muhteremim Efendim!
Bu mektûbun mühim bir hususiyeti var. O da tarîk‑ı velâyet serlevhasını taşıyan ve çok ehemmiyetli bir mevzûu ihtiva etmesidir. Evet ﴿اَلَٓا اِنَّ اَوْلِيَٓاءَ اللّٰهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَاهُمْ يَحْزَنُونَ﴾ âyet‑i celîlesine bir nev'i tefsir olan bu mübârek ve münevver eserle:
1‑ Tarîkat, hoşça ta'rif ediliyor.
2‑ Fâidesinden, cüz'î fakat güzel bir misâl gösteriliyor.
3‑ Velâyet ve tarîkatın münâsebeti ve ehemmiyetleri; inkâr edenlerin fırak‑ı dâlleden oldukları ve bu hazine‑i uzmâyı kapatmak, tahrib etmek ve bu kevser menba'ını kurutmak isteyenlerin fiillerindeki hatâ yüzlerine vuruluyor ve bu yolda, aklı başında ve insafı olanı iknâ edecek delâil ve misâller beyân olunuyor.
4‑ Meslek‑i velâyetin yekdiğerine zıd vasıfları ise, seyr ü sülûkün iki meşrebi ile gayet sarîh izâh ve tavsif ediliyor.
5‑ Vahdetü'l‑Vücûd ve Vahdetü'ş‑Şühûd meşrebi ile bundaki mühim varta beyân olunuyor.
203
6‑ Velâyet yolları içinde en güzelinin Sünnet‑i Seniye’ye ittibâ' olduğu, velâyet yollarının ve tarîkat şûbelerinin en mühim esâsı ihlâs olduğu ve bu dünyanın dâru'l‑hikmet ve dâru'l‑hizmet olup, dâr‑ı ücret olmadığını fasîh bir üslûb ile takrîr buyuruluyor.
7‑ Şerîatın şümûlü, tarîkat ve hakikatin maksûd‑u bizzat hükmüne geçmemeleri iktiza ettiği, Sünnet‑i Seniye ve ahkâm‑ı Şerîat haricinde bulunan ehl‑i tarîkatın iki kısmı ta'rif ve Sünnet‑i Seniye’ye muhâlefetleri misâli ile fehme takrib ediliyor.
8‑ Tarîkattaki sekiz varta sayılmakla, nazar‑ı dikkat celbediliyor.
9‑ Tarîkatın pek çok fevâidinden dokuzu, icmâlen tedrîs buyuruluyor.
Heyhât! Bu maâliyâtı lâyıkıyla fehmedemediğim için ancak kàbiliyetim nisbetinde feyz aldığımı itiraf etmek mecburiyetindeyim. Bununla beraber, bu bîçâreye bu mübârek eserinizle çok şeyler öğrettiniz. Bazı zaîf bilgilerimi takviye ettiniz. Mütâlaalardan, musâhabelerden ve va'z u nasihatlerden, muhtelif meslek ve meşreb erbâbıyla hasbihâllerden edindiğim bazı noksan kanâatleri tashih ile sağlamlandırdınız.
Allâh‑u Zülcelâl Hazretleri, dünyevî ve uhrevî bütün matlûb ve maksûdunuzu ihsân, bilhassa, ümmet‑i merhume-i Muhammediye (A.S.M.) hakkındaki duâlarınızı dergâh‑ı Ulûhiyet’inde kabûl buyursun. Hakikaten, Kur'ân’a, îmâna hizmetten başka bir şey düşünmeyen azîz ve muhterem Üstadımızı bu ümmete bağışlasın ve rızâ‑yı İlâhîsine nâil buyursun. Âmîn بِحُرْمَةِ الْقُرْاٰنِ الْمُب۪ينِ وَبِحُرْمَةِ اِمَامِ الْمُب۪ينِ
204
Bu nurlu mektûbu okuduğum zevâtın hepsi, muhteviyâtını takdir ve tasdik ettiler ve eminim ki, çok istifade ettiler.
Azîz, müşfik Üstadım!
Allah için size muhabbet eden bu âciz talebenizi, her vesile ile îkaz ve irşada çalışıyorsunuz. Manevî çok yüksek dersler veriyorsunuz. Fakat maddeten ve ma'nen yakınınızda, şeref‑i sohbetinizle müşerref ve Hizmet‑i Kur'ân’a tevfik‑i İlâhî ile çok emekleri geçen, cidden çok muhterem ve çok kıymetli kardeşlerim gibi feyz alamıyorum. Bunu da isyan ve kusurumun fazlalığından ve muhîtin, hâdisâtın beni dâima nurlarla iştigâle mâni oluşundan ve çok yaman nefsimin, cin ve ins şeytanların hücumlarından biliyor ve bu sebeble bedbahtlığımı hissediyorum.
Gerçi mazhar olduğum ve – yüzbin kerre yazık ki – şükrünü yerine getiremediğim niam‑ı İlâhiye hadsizdir. Fakat her gün, her saat, hattâ her dakika ve sâniye bu fânî hayattaki nasîbimin kesildiğini ihtar etmekte olmasına rağmen, yine tamamen dünyadan elimi çekmekliğim mümkün olamıyor. Hazret‑i Kur'ân’a, sevgili Üstadıma çok kuvvetli merbûtiyetim ve Nebi‑yi Efham (Sallallâhu Aleyhi Ve Sellem) Efendimiz Hazretlerinin getirdikleri Din‑i Mübîn’e ve Şerîat’a lâyetezelzel îmânım, mübârek duânızla bu fakir‑i pür-kusuru inşâallâh hüsrânda koymaz ümîdi, yegâne tesellîmi teşkil ediyor.