232. Yirmi Altıncı ve Onuncu Cüzleri ve Kur’ân‑ı Kerîm’in tamamen yazılmasından mütevellid sürurlarımı ifade eden şu arizamı takdim ediyorum
Husrev’in fıkrasıdır
Sevgili Üstadım, Azîz Hocam, Efendim Hazretleri!
El ve ayaklarınızdan öperek, sıhhat ve âfiyetiniz için duâcıyım. Bu hafta zarfında, yazıp ikmaline muvaffak olabildiğim Yirmialtıncı ve Onuncu cüz'leri ve Kur'ân‑ı Kerîm’in tamamen yazılmasından mütevellid sürûrlarımı ifâde eden şu arîzamı takdim ediyorum.
402
Sevgili Üstadım, bu hususta ma'rûz kaldığım, o Furkàn‑ı Ezelî’nin bazı inâyâtından bahsetmekliğime müsâade edilmesini ricâ ederim. Şöyle ki:
Lafza‑i Celâl ve Lafz‑ı Rab tevâfukâtı ile, kelime tevâfukâtını muhâfaza etmek sûretiyle, bir Kur'ân‑ı Kerîm yazılmasını emir buyurduğunuz vakit, pek büyük bir sevinçle kaleme sarılmıştım. İlk yazdığım üç cüz'ün başlangıcında, o kadar müşkülâtla yazı yazıyordum ki, sevincimi ye's, şevkimi fütûr doldurmuştu. Esâsen Arabî hattımın hiç olmaması, ye'simi teşdid, fütûrumu tezyîd ediyordu.
Sevgili Üstadım, bu hâl çok devam etmedi. İlk günlerde sabahtan akşama kadar çalıştığım hâlde, beş veya altı sahife yazı yazabilmek, benim için büyük bir muvaffakıyet iken, Kur'ân‑ı Azîmü'l-Bürhân’ın yardımı imdâdıma yetişti. Müşkülâtın yerini sürûr, teessürün yerini sevinç kapladı. Bazı günler kalemi elimden bırakmamak için, namaz vaktinin uzamasını veyâhut gurûbun olmamasını temennî ediyordum. Bazen olurdu, sabahlara kadar yazı yazmak isterdim. Bazen olur, yazılması gayet güç sahifelere, Kur'ân’dan istimdâd ederdim. Gayet kolaylıkla, o sahifeyi yazmaya muvaffak olurdum. Bazen en kolay yazılacak sahifelerde, istimdâdı bırakırdım. Elimde kalem güyâ yazı yazmakta izhâr‑ı acz ederdi. Hattâ bazen yanlış yazarak sahifeleri tebdil ettiğim olurdu.
Bu kadar teshîlât arasında, Arabî hattımın şeklinin değişmekte olduğunu gördüm. Birinci defaki yazdığım yazılarımla son yazdığım yazılarımı karşılaştırdığım vakit, böyle çapraşık bir yazı ile, nasıl olur da dilâver bir pehlivan gibi ortaya atıldığımı düşünerek evvelce çok me'yûs oldum. Sonra da sevincimden mesrûrâne şükürler ettim.
Kur'ân’da mevcûd tevâfukâtı ile beraber yazan Hâfız Ali, Hoca Sabri, Hâfız Zühtü gibi kardeşlerimin yazdıklarını gördükçe, şevkim artıyordu. Ümîdin fevkınde bir terakkiyât gördüm. Bu esnâlardaki inâyetin bir kısmı kalbe tulû' ediyordu. Bir kısmı idare‑i taayyüşüme taalluk ediyordu. Bir kısmı da yazı yazarken vukû' buluyordu. Meselâ son bir hâdiseyi arz edeceğim. Şöyle ki:
403
En son yazdığım Sûre‑i Tevbe’nin 197. sahifesinde altı lafza‑i Celâl mevcûd, dimağıma sahifenin yazılacak şeklini hazırladım. ﴿سَيَرْحَمُهُمُ اللّٰهُ اِنَّ اللّٰهَ عَز۪يزٌ حَك۪يمٌ﴾
âyet‑i celîlesindeki iki tane lafza‑i Celâl, tevâfuk harici kalmak sûretiyle yazmaya başladım. Vaktâ ki, ﴿فَمَا كَانَ اللّٰهُ﴾ ’daki lafza‑i Celâl’i yazdım. Düşündüm ki, istediğim gibi olmayacak, öyle ise üç bir, iki bir tevâfuk olsun dedim. Ben tevâfuk edecek lafza‑i Celâl’e yaklaştıkça, lafza‑i Celâl’ler tevâfuktan uzaklaşıyorlardı. Bir türlü arzu ettiğim şekilde muvaffak olamadım. En nihâyet hâl‑i hâzır vaziyet vücûda geldi. Sahifeyi değiştirmek istedim. Baktım bu sahife ihtiyarımı dinlememişti. Bunda bir maksad ve bir gaye olacağını hatırlayarak, sahifeyi yırtmadım. 198’inci sahifeyi yazdıktan sonra, dikkat ettim. 197’nci sahifede tevâfuk harici bir satırdaki iki lafza‑i Celâl, 198’inci sahifede aynı satır üzerindeki iki lafza‑i Celâl ile üst üste geldiğini ve diğerinin 199’uncu sahifede pek cüz'î bir inhiraf ile (belki yarım santim kadardır) diğer bir lafza‑i Celâl’in üstünde olduğunu gördüm. اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبّ۪ي diyerek, Cenâb‑ı Hakk’ın benim gibi alîl ve pek çok ma'siyet ve kusurlu bir kulunu böyle kudsî bir hizmette istihdam ettirdiğinden dolayı, nihâyetsiz sürûra müstağrak oldum.
Bu inâyet ve muvaffakıyetler fazilet ve mübecceliyette, herşeye tefevvuk eden susmaz ve susturulmaz bir ses, feyyâz bir ziyâ ve nevvâr bir azametle, yirmisekiz bin âleme imâmlık eden, ders veren o Furkàn‑ı Ezelî’nin hadsiz kerâmetlerinden bir kerâmeti ve nihâyetsiz mu'cizelerinden, kıvılcım‑misâl küçük bir lem'ası idi.
404
Cenâb‑ı Hak dergâh‑ı izzetinde kabûl buyursa, benim gibi zillet ve meskenet her tarafını kaplayan kusurlu, âciz bir abd için, ne büyük bir saâdet. İşte sevgili Üstadım! Himmet‑i àlîniz ki, ve لَوْلَاكَ لَوْلَاكَ لَمَا خَلَقْتُ الْاَفْلَاكَ hitâb‑ı izzetine mazhar olan menba'‑ı füyûzât Aleyhissalâtü Vesselâm Efendimizin himemât‑ı kudsiyeleri ile ve refîk olan Kur'ân‑ı Azîmü'ş-Şân’ın kerâmetleri ile ve Cenâb‑ı Vâcibü'l-Vücûd Hazretlerinin müsâade ve lütûfları sâyesinde ve yine onların rızâsı uğrunda, Ümmet‑i Muhammed için vâsıta olup yazdırılan bu Kur'ân‑ı Kerîm’i size takdim ederken fakir talebeniz, size ciddi bir talebe, hakîki bir kardeş, mutî' bir evlâd ve Peygamber‑i Zîşan Efendimiz Hazretlerine ümmet ve Hallâk‑ı Kerîm’e de kemter bir kul olabilmek dilekleri ile el ve eteklerinizden kemâl‑i ta'zîm ve hürmetle öperim, Efendim Hazretleri.
Fakir Talebeniz Ahmed Husrev
233. Kalbimde galeyan eden manalar çoktur. Lâkin her nedense, lisan hissiyatımın tercümanı olamıyor
Milaslı Halîl İbrahim’in fıkrasıdır
Efendim!
İsterim ki, Yirmiyedinci Mektûb’un tatlı sadâları içerisinde benim de boğuk sesim çıksın, lâkin heyhât! O mâden‑i esrâr bahrinden dem vurmak haddim değil. Benim arzum ve iştiyakım, o gülistana girebilmek ve o güzel güllerden koklamak, yoksa onun tavsifinde âciz ve kàsırım. Gerçi kalbimde galeyân eden mânâlar çoktur. Lâkin her nedense lisân hissiyatımızın tercümânı olamıyor.
405
Şu kadar diyebilirim ki, elimde mevcûd risaleler ve fihristede gördüğüme nazaran, Risale‑i Nur eczâları bir şecere‑i nurâniyedir ki, dalları aktâr‑ı arza neşr‑i envâr ediyor ve ilâ nihâye edecektir. Karanlıklı bir gecede, semâdaki yıldız ve kamerler, zemin yüzünde nasıl rehberlik ederlerse, Risale‑i Nur eczâları da öyledir. Ve zulmette nura ihtiyaç ne ise, Risale‑i Nur eczâları da odur.
Bahr‑i dalâlet mevceleri arasında, sefîne‑i Nuh (A.S.) necât verir, her kim dâhil olsa, tûfân‑ı maâsîden halâs bulur. Risale‑i Nur eczâları, küre‑i arzın mevsim‑i erbaa kütübhânesinde bir bahardır ve bahar kadar letâfetlidir ve canbahştır. Ve ölmüş arza o bahar vâsıtası ile hayat verildiği gibi, Risale‑i Nur eczâları da ölmüş arzî kulûblere taze hayat verir. Risale‑i Nur eczâları bir mürşiddir. İnsanı haksızlıktan hakka döndürür ve hayvanlıktan insaniyete ve esfel‑i sâfilînden, a'lâ‑yı illiyîne yükseltir. Otuzüçüncü Söz’ün Yirmidördüncü Mektûbu ve emsâlleri, insanın rûhunda inşirah hâsıl ediyor ve kalbinde Sâni'‑i Hakîm’in hikmetine karşı pencereler açıyor. Risale‑i Nur eczâları, insanın sıkıntılı vaktinde imdâdına yetişir ve tesellî eder, bu ciheti aynen gördüm. Velhâsıl; Risale‑i Nur eczâları hakkında her ne desem, yine o nura karşı sönüktür. İşte o fihristeler fihristesi böyle olunca, daha ilerisini ehli olan anlar.
اَلْبَاق۪ي هُوَ الْبَاق۪ي Kardeşiniz Halîl İbrahim (R.H.)
406
234. Sû‑i ihtiyârımızla bozmazsak, bu himayet ve sahabet elbette devam edecektir kat’î kanaat ve imanındayım
Hulûsi Bey’in fıkrasıdır
Bugün hayreti mûcib, nazara câzib, dikkati câlib, mânâsı latîf, tertibi zarîf, tevâfuku nazîf, envârı zâhir, i'câzı bâhir, zübde‑i bürhân, erkân‑ı îmân, bir lem'ası, i'câz‑ı Kur'ân olan ve mübârek Husrev’in çok mükemmel bir tarzda istinsah ettiği Yirmidokuzuncu Söz ile, melfûfu cidden çok mühim mes'eleleri câmi' ve bedî' cevabları hâvî Onaltıncı Lem'a’yı ve benim gibi tenbellere, mükemmel bir ders‑i îkaz olan mektûbu almakla bahtiyar ve çoktandır mahrum kaldığım nurlara kavuşmaktan mütevellid ni'mete mazhariyetten dolayı, Cenâb‑ı Hallâk-ı Rahîm’e teşekkürden âcizim.
Orada kardeşlerimizden beş nev'i ibâdet hakkındaki izâhları ile kötü şahsiyetime değil, sırf Kur'ân’a, îmâna, Nura, hakàika müteveccih hâlime baktım ve kanâatlerimi yokladım, ben de aynı şeyleri düşünmüş ve kanâat getirmiştim.
1 — Ehl‑i dalâlete karşı mücâhede: ﴿اِنْ تَنْصُرُوا اللّٰهَ يَنْصُرْكُمْ وَيُثَبِّتْ اَقْدَامَكُمْ﴾
2 — Neşr‑i hakikatte üstada yardım: ﴿وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوٰى﴾﴿وَاَط۪يعُوا اللّٰهَ وَاَط۪يعُوا الرَّسُولَ﴾
3 — Müslümanlara îmân cihetinden hizmet: ﴿اِنَّ الدّ۪ينَ عِنْدَ اللّٰهِ الْاِسْلَامُ﴾﴿وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللّٰهِ جَم۪يعًا وَلَا تَفَرَّقُوا﴾﴿اِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ اِخْوَةٌ﴾ gibi âyetlerle اَلدّ۪ينُ النَّص۪يحَةُ‥ اَلدّ۪ينُ النَّص۪يحَةُ‥ اَلدّ۪ينُ النَّص۪يحَةُ Hadîs‑i Şerîfi.
407
4 — Kalemle ilmi tahsil:
﴿نٓ وَالْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُونَ﴾ Mâdemki hakikat ilmi tedrîs edilmiyor. Elbette mahfî hikmetlere binâen mahdûd insanların eline geçen, kulağına giren bu nev'i derslerin ciddi tahsili için, bilhassa okuması yazması olanların bizzat yazmak sûretiyle, bu neticeyi bulacaklarına şübhe edilmemelidir. Bir şeyi yazmak; okumak, anlamak, sonra başka kağıda nakletmektir ki, bu tarzla matlûb istifadenin te'min edileceği muhakkaktır.
5 — Bir saati bir sene ibâdet hükmüne geçecek tefekkür:
Evet nurlarla istifade, böyle saatler, zannederim, hepimizin meşhûdu olmuştur. Sözler’deki hakàikı tefekkür, aynen Kur'ânın künûzunu ma'nen taharrîdir ki, “Fettâh” ismi imdâda yetişerek, öyle muhayyirü'l‑ukùl kapılar açıyor ki, zevkine nihâyet bulunmuyor. Perdesiz, vâsıtasız Kur'ân’a bakınca, zülâl gibi hakàikın tecellî ettiği, bulutsuz havada güneş ve böyle bir havada yıldızlarla süslenmiş semâda, bedirlenmiş kamer gibi müşâhede olunuyor.
Benim gibi bir isyankârın vaziyeti, hâli, kàbiliyeti, isti'dâdı asla müstaid değilken, Allâh‑u Zülcelâl’in nihâyetsiz kerem ve rahmeti, fazl ve inâyeti ile, iki kere iki dört kat'iyyetinde kat'î kanâatim gelmiştir ki, Hazret‑i Gavs’ın ve onun Üstadı, iki cihan fahri Nebi‑yi Efhamımız (A.S.M.) Efendimiz Hazretlerinin duâ ve himmetleri, Hazret‑i Kur'ân’ın şâkirdleri üzerindedir.
408
Sû‑i ihtiyarımızla bozmazsak, bu himâyet ve sahâbet elbette devam edecektir, kat'î kanâat ve îmânındayım. Şu satırları bana yazdırtan âsâr‑ı Nurun şeref‑i vürûdları ve feyizleri, inşâallâh içinde gizlenmiş olan aşr‑ı âhir-i Ramazandaki Leyle‑i Kadr’in ihyâ edilmiş sevâbını verir ve rızâ‑yı Samedânîye mazhariyetle, saâdet‑i ebediyeyi kazanmaya bir vesile olur.
Ey Üstadımın bu fânî âlemde arkadaşları! İnşâallâh âhiret âleminde de yoldaşları olacak olan azîz ve kıymetli kardeşlerim!
Şu ânda kalbim şöyle inliyor, ben de ihtiyarsız yazıyorum: Hazret‑i Üstadın gösterdiği yol, aynen Kur'ânın cadde‑i kübrâsıdır, ondan ayrılmayalım, hizmetten kaçmayalım, fütûr getirmeyelim. Sermâyesi yalan ve yalancılık olan siyaset propagandaları, sû‑i kesbimiz ile kazanılan ve bugün tevârüs edilen fenâ şeylere karşı, kaderi ittiham derecesinde muradullâha müdâhaleye cesâret etmeyelim. Biz abdiz. Sebeb‑i hilkatimiz; seyyidimizi, yaratanımızı, râzıkımızı bilmek ve bulmaktır. Hülâsa‑i mevcûdât olan Peygamberimiz vâsıtası ile inzâl ve ikram buyurulan Kur'ân’ın ahkâmına ve O Hazret’in sünnetine tevfik‑i harekete bezl ü gayret edelim. İşte o Nur elimizde mürebbî, yanımızda muarrif‥ Aramızda nurları neşr, mürebbî ve muarrifimizi dinlemeye çalışalım. Biz vazife‑i ubûdiyeti yapalım, netice‑i mükâfâtı, Hàlık‑ı Rahîm’imize bırakalım. Yek diğerimize en büyük yardım olan duâyı da esirgemeyelim.
409
Zühre, Habbe, Katre ve Zeyli’nin Arabî bir nüshası bu fakire ihdâ buyurulmuş. Bir gün tercümesinin de yapılacağına işâret olunmuştu. Demek zamanı geldi ve benim gibi Arabî bilmeyen kardeşlerin manevî arzuları, Zühre’nin tercümesine vesile oldu. Çok muhtasar olarak duygularımı arzedeceğim:
Birinci Nota: ﴿فَاعْلَمْ اَنَّهُ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ﴾ kelime‑i tevhidi ile Ma'bûd‑u Hakîki’ye bağlanmalı.
İkinci Nota: اَللّٰهُ اَكْبَرُ اَللّٰهُ اَكْبَرُ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ وَاللّٰهُ اَكْبَرُ اَللّٰهُ اَكْبَرُ وَلِلّٰهِ الْحَمْدُ
Tekbir‑i Ekberi ile kibriyâ ve azamet sâhibi ancak Allâh‑u Zülcelâl-i ve'l-Kemâl olduğunu‥
Üçüncü Nota: ﴿كُلُّ شَيْءٍ هَالِكٌ اِلَّا وَجْهَهُ لَهُ الْحُكْمُ وَاِلَيْهِ تُرْجَعُونَ﴾
nass‑ı azîmi ile, mâdem herşey helâk olacak, ey zaîf insan, bundan senin, şemse nisbeten bir zerre bile olmayan hayatının da hissesi olduğunu anla, aklını başına topla, yaratılışındaki hikmeti düşün, haddini bil, ömür ve hayatını, sana saâdet‑i ebediyeyi te'min edecek şeylerle geçir, hakikatini‥
Dördüncü Nota:
﴿كُلُّ نَفْسٍ ذَٓائِقَةُ الْمَوْتِ﴾﴿قُلْ يُحْي۪يهَا الَّذ۪ٓي اَنْشَاَهَٓا اَوَّلَ مَرَّةٍ وَهُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَل۪يمٌ﴾ gibi âyetlerle müeyyed olduğu üzere ba'de'l‑mevt ﴿ثُمَّ نُفِخَ ف۪يهِ اُخْرٰى فَاِذَاهُمْ قِيَامٌ يَنْظُرُونَ﴾
âyetinin sırrı zâhir olacak ceza ve hesab gününde, Mâlik‑i yevmi'd-din’in huzurunda, mahlûkat ve mevcûdâtın en kıymetdârı olan insanın, aynen halk olunarak bulundurulacağını‥
410
Beşinci Nota: Avrupa’nın sûrî medeniyetinin hakàik‑ı Kur'âniye ile butlânını
﴿وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْاٰنِ مَا هُوَ شِفَٓاءٌ وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِن۪ينَ﴾
âyetinin bir muhâvere şeklinde tedrîsini‥
Altıncı Nota:
﴿اِنَّمَا الْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ﴾﴿كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَل۪يلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَث۪يرَةً﴾
gibi âyetlerle, hem îmân tâcını giyen hizbullâhın galebesini ve hem zâhir insan sûretinde halk olunan müşrikînin ve onların bir nev'i olan, herşeyi inkâr edenlerin, Kur'ân nazarındaki kıymetlerini‥
Yedinci Nota:
﴿وَلَا تَنْسَ نَص۪يبَكَ مِنَ الدُّنْيَا﴾﴿اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْاِحْسَانِ﴾﴿وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوٰى﴾
gibi âyâtın mânâsını hatırlattığını‥
Sekizinci Nota: Sonunda zikrolunan dört âyet‑i celîlenin bir nev'i tefsiri‥
Dokuzuncu Nota: Bugünün, Dokuzuncu Söz’ünün bir çekirdeği olduğunu‥
Onuncu Nota: Mârifetullâha yol açacak, bid'aların kesreti zamanında, Risale‑i Nur ünvânını alacak ve en evvel “Ey ehl‑i îmân! Öldükten sonra dirilmek var, ceza ve hesab günü var, uyanın!” hitâbı ile mevki‑i intişara konulacak olan Onuncu Söz’e mahfî işâret ettiğini‥
411
Onbirinci Nota:
Onbir, Oniki, Onüç, Ondördüncü Söz’ler gibi, Kur'ân’dan fazlaca bahseden Nur Risalelerine, bilhassa bunlar arasında parlak bir mevkii işgal eden Yirmibeşinci Söz’ün geleceğine îmâ edildiğini‥
Onikinci Nota: Bütün Müslümanlara, muhtelif tarîkatlarda sülûk ile kazanılacak neticeye, acz ve fakr ve şefkat ve tefekkür tarîkinde besmele olacak bir ders verdiğini‥
Onüçüncü Nota: Yirmialtıncı Söz’ü, ﴿اِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلَى اللّٰهِ﴾ âyetlerini, مَنْ عَرَفَ نَفْسَهُ فَقَدْ عَرَفَ رَبَّهُ hadîsini, Birinci Söz’ü, mecâzî muhabbetteki ma'kul dereceyi göstererek, taklidden tahkîke geçmek lüzumunu‥
Ondördüncü Nota:
Çok mühim ve pek nurlu bir eser olan Yirminci tevhid Mektûbu’nu‥
Onbeşinci Nota: Üç mes'elesi ile, Kur'ân’daki emir ve nehyin ne kadar yerinde olduklarını ve Şerîat‑ı Ahmediye desâtirinin, ne kadar ma'kul ve mantıkî esâslara istinâd ettiğini, ayân beyân göstermektedir. Çok kusurlu ve âciz talebeniz aldığı feyizleri ancak metindeki yazıları tekrarla ifâde edebilir. Hitâbı azaltmak için sözü itnâba düşürmemek daha ma'kul, düşüncesiyle ma'ruzâtımı kısa kesmeyi daha fâideli görüyorum.
Hulûsi
412
235. Mu’cizat‑ı Ahmediye'yi yaldızla yazan doktor Abdülbaki Bey’in fıkrasıdır
Mu'cizât‑ı Ahmediye’yi yaldızla yazan Doktor Abdülbâkì Bey’in fıkrasıdır
Sevgili, Müşfik Üstadım, Efendim Hazretleri!
Kıymetine nihâyet olmayan ve her vecih ile medih ve takdir sitâyişine şâyân bulunan Risale‑i Nur eczâlarından bir parçası olan Ondokuzuncu Mektûb’u, bu mektûbun mazhar olduğu intişarındaki inâyetine mâsadak olan kalemimle, iki gün evvel ikmal edip, sevgili Üstadıma takdim ediyorum. Bu risale hakkında azîz Üstadıma kalbî ihtisasâtımı arz etmek istiyorum. Fakat ne kalemim ve ne de kalbim ifâdeden âcizdir.
Bu risalenin rûhumda vücûda getirdiği tebeddülâtı ta'rif imkânsızdır. Hakikaten rûhumun Asr‑ı Saâdet’e ait karanlıklı noktalarını aydınlatmış, kalbimin en derin mahallerine nüfûz ederek, fakir talebenize verdiği ziyâları, nurları ile fakir talebenizi, öyle bir hâle getirmiştir ki, bu kusurlu talebenizin Cenâb‑ı Hak’tan istediği o zulümâtları yararak nurlar serpen asırda, beşeriyeti helâkten kurtarıp saâdete dâvet eden ve elinde ve lisânındaki sonsuz mu'cizâtı ile, yalnız beşeriyete ve dünyaya değil, bütün mevcûdâta, dünya ve âhirete kendini tanıttıran O Peygamber‑i Zîşan’a ümmet olabilmek ve sevgili Üstadıma talebe olabilmek kaydı altında hayatıma hâtime verilmesidir. El ve ayaklarınızdan öperim, Efendim.
Abdülbâkì
413
236. Ehl‑i dünyanın Üstadımız hakkında asılsız üç vehimleri münasebetiyle bir kardeşimizin ettiği suale karşı cevap
Ehl‑i dünyanın, Üstadımız hakkındaki asılsız üç vehimleri münâsebetiyle bir kardeşimizin ettiği suâline karşı cevaptır
Üstadımız Barla’da kimsesiz kaldığı için, mütâlaa edecek kitapları olmadığından, dünyadan ümîdini kesip, âhiret noktasından îmân cihetinde, kendi nefsiyle olan mükâlemelerini, düşündüklerini çok defa “Ey nefsim, ey nefsim!” diye kaleme almış. Ne vakit o vaziyetten, o belâdan kurtuldu, buraya geldi, altı ay zarfında oradaki altı gün kadar bir şey yazmadı. Zâten neşriyat yapmıyor. Ancak kendi nefsi için nota nev'inden kaydettiği mesâili, îmân cihetinde vesveseye düşmüş bazı hàs dostlarının istemelerine binâen, güçlükle onlar alıp mütâlaa ediyorlar. Yazdığı en mühim bir eseri, bir müdür, vesveseli ve onun hakkında muannid bir vâliye şikâyet tarzında vermiş. O muannid vâli, tedkîkàtında, bu eserde ve bunun neşriyatında siyasete taalluk edecek bir cihet yoktur, sırf mesâil‑i îmâniyeye aittir, diye hakikati anlamakla, o müdürü tekdir etmiştir.
Hem hocamız tarîkat zamanı olmadığını mütemâdiyen dostlarına söylüyor. Îmânı kurtarmak zamanıdır diyor. Buna delil, dokuz senedir hiçbir kimseye tarîkat ta'lim etmemesidir. Yalnız mezhebi Şâfiî olduğu için, namazdan sonraki tesbihâtı biraz fazlacadır. O fazlalık da otuzüçer tesbihâttan sonra mezheb‑i Şâfiîde sünnet olan bazen on, bazen otuzüç لَٓا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ ve üç defa da salavât okumaktan ibarettir.
Hususî ibâdetinde yanına hiçbir kimseyi bırakmaz, en hàs hizmetçisi de yanına giremez. Ve diyor ki: “Ben şeyh değilim, ancak bir hocayım. Eskiden dünyaya karıştığım için günahlarım çoktur. Onlara istiğfar ediyorum.” diyor.
Üstadımız hakkında ehl‑i dünyanın ve ehl‑i hüküm tarafından çok defa ne ile yaşıyor, diye endişekârâne soruluyor. Bu suâl altında acaba başkaların hediye ve sadakalarıyla mı yaşıyor deniliyor.
414
Elcevab: Bizler dâimî hizmetindeyiz. Hiçbir kimsenin sadaka ve hediyesini ihtiyarı ile kabûl etmez. Mecbur kaldığı zaman, mukâbilini vermek sûretiyle alır. Barla’da köy halkı az olduğundan men'edip kendini kurtarıyordu. Buraya geldikten sonra Barla gibi “ben bir şey istemiyorum” diye olan musırrâne redde muvaffak olamadı. Hatırları kırılmayacak bazı dostların getirdikleri yemekleri birkaç defa yedi. Sonra birden bire, hasta olmadığı hâlde iştihâsı tam kesildi. Bizim kanâat‑ı kat'iyyemiz geldi ki, başkasının hediye ve sadakasını yedirmemek için, manevî bir ihtar ve bir itâbdır.
Evet iki sene evvel, bütün Ramazan’da üç ekmek, bir okka pirinç ona ve dört kedisine kâfî geldiği gibi, bir sene evvel üç fırancala, bir Ramazan yine kâfî gelmişti. Bu Ramazan‑ı Şerîfte otuz günde, yarım okka yoğurtla, yarım okkadan daha az pirinç ve dört kuruşluk bir fırancala yediğini (yalnız bir‑iki kupa çay içmek ve iftar zamanında bir çay kaşığı bal yemek müstesnâ) başka bir şey yemediğini bizzat müşâhede ettik. (Hâşiye)
Hem dâimî hizmetinde olan bir arkadaş Rüşdü Efendi, üç okkası beş kuruşa satılan ufak balıklardan güzelce kızartılmış üç tane getirmişti. Bunları Üstadımıza yedirmek için ısrar etti. Hem Rüşdü Efendi’nin hatırını kırmamak, hem de balıkları sevdiği için yedi. O balık yüzünden beş saat mütemâdiyen sancı çekti. Bu sancı başladıktan üç saat sonra, Rüşdü Efendi’ye dedi ki: “Husrev’deki paramdan balığın fiatını al, sancı devam ediyor.” dediği hâlde balıkların fiatını almadığı için, iki saat daha devam ediyor. En nihâyet dedi ki: “Aman parayı al, beni bu sancının verdiği ızdırâbdan kurtar.” Rüşdü Efendi balığın fiatını aldığı dakika, sancı birden bire kesildi. Biz Üstadımızın hâlinden, vaziyetinden, bu acîb hâli aynen gördük. İşte Üstadımız hakkında, ne ile yaşıyor diyenler, hatâlarını tashih etsinler.
Bekir, Re'fet, Husrev, Rüşdü
415
237. Bu esma‑i mübarekenin vird edilmesine müsaade ve ne surette devam iktiza ettiğine emrinizi istirham ederim
Hulûsi Bey’in mektûbudur
﴿وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ﴾
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ مِنَ الْاَزَلِ اِلَى الْاَبَدِ بِلَا اِنْقِطَاعٍ
Eyyühe'l‑Üstadü's-Said!
Risale‑i Nur şâkirdlerinin şahsiyet‑i maneviyelerinde en âciz, en zaîf ve en menfaatsiz bir uzuv olmakla beraber, bu intisabın verdiği kuvvetle, manevî efrâdının duâlarının ve kudsî himâyelerinin himmetine ve Rabb‑i Rahîm’in kerem ve inâyetine dayanarak, nâil olduğumuz son nurlu âsârın mütâlaa ve zavallı muhîtimizdeki neşrinden mütevellid hàlis sürûrumuza ve nihâyetsiz manevî duygularımıza tercümân ve lisân‑ı acz ile hissiyatı izhâra vâsıta, başta muhterem ve çok müşfik ve azîz Üstada ve onun tevfik‑i Hudâ ile en kıymetli muînleri ve Risale‑i Nur şâkirdlerinin manevî cisimlerinde dâima fa'âl ve nevvâr nâkil ve nâşirleri olan kardeşlerimize şükrân ve duâ borcumuzu iblâğ etmek emel ve niyeti ile, şu arîzacığı yazmaya başlıyorum.
416
Evvelâ: Ulvî ve gaybî kerâmetten bahsedeceğim: Mecmuatü'l‑Ahzâb’da Ercûze nâmındaki kaside‑i mübâreki (Fethi Bey’de) buldum. Birçok yerlerini okudum. Fazla tedkik edemedim. Ancak Sekîne nâmı verilen ve İsm‑i A'zam’ı tazammun eden altı isim فَرْدٌ ، حَيٌّ ، قَيُّومٌ ، حَكَمٌ ، عَدْلٌ ، قُدُّوسٌ (Celle Celâlühû) olarak buldum. Bu esmâ‑i mübârekenin vird edilmesine müsâade ve ne sûretle devam iktiza ettiğine emrinizi istirham ederim.
Merhumun ceddimin Hazret‑i Ali Radıyallahu Anh Efendimiz Hazretlerine mâtuf ve evvelce arz ettiğim (Kerâmâtü'l‑evliyâi hakkun) düsturunu tasdik sadedindeki kerâmât hadîsinin ifâde edildiği bir zamanda, orada da bu mübârek eserin neşredilmiş olması, cidden hayreti mûcib olmakla beraber, işlerimizin tesâdüfle alâkası olmadığını gösterecek küçük bir delil ve Risale‑i Nur, Mu'cize‑i Kübrâ-yı Ahmediye (A.S.M.) olan Kur'ân‑ı Azîmü'ş-Şân’dan nebeân ettiği için, i'câzkâr hâdisât eksik olmayacağına işârettir.
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبّ۪ي
Bu ulvî eserin sonuna Risale‑i Nur şâkirdleri nâmına bu âciz talebenizin ismini koymakla, sıddıkınızın yazılmış ve yazılacak bütün Risale‑i Nur lemeâtına karşı, tasdikte tereddüd etmeyeceğine işâret olduğunu, şükür ile karşıladım.
Sûre‑i Rahmân’daki ﴿فَبِاَيِّ اٰلَٓاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ﴾ âyet‑i celîlesindeki tekrarlar gibi, Risale‑i Nurun mebde'‑i intişarından bu zamana kadar envâ'‑ı kerâmât ve gaybî i'câz izhâr edilmekte ve bu feyizli hâdisât, Risale‑i Nur şâkirdlerini gayrete ve himmete teşvik eylemekle beraber, onları manevî silâhlarla techiz ederek, kuvve‑i îmânlarını tezyîde vesile olmaktadır.
417
Allâh‑u Zülcelâl, Kur'ân‑ı Kerîm’inde, Peygamber‑i Zîşan, Hadîs‑i Nebevîlerinde, Çihâr‑ı Yâr-ı Güzîn, Sahâbe‑i Kirâm ve Âl‑i Beyt nâmlarına, Hazret‑i Ali ve evlâdından Hazret‑i Gavs, kaside‑i mübârekelerinde, fitne‑i âhirzamandaki en mühim ve Kur'ânî harekete, remz, delâlet, işâret, belki sarâhatle parmak bastıklarını Risale‑i Nur nâşiri, bütün eserlerinde gösterir ve derslerinde tekrar tekrar söylerse, tereddüd ve şübheye zerre kadar mahal ve hak kalır mı? Asla ve kat'a. Allah’ın ihsânına yüzbinler hamd ve şükürler olsun.
Münâsebet gelmişken tahdîs‑i ni'met maksadıyla mazhar olduğum, bütün acz ve noksanıma rağmen, gördürülmekte olan kudsî hizmetin şerefi, manevî vahdetteki ihlâsın ikramı addedilmeye sezâ, gaybî himâye ve sıyâneti, Risale‑i Nur şâkirdleri kardeşlerime mücmelen arz ve iblâğ edeyim.
1 — Allah’a ma'lûm çok kusurlarımı bilmeyen büyük ve küçük bütün halkın hakkımdaki teveccühleri,
2 — İktiza ettikçe, soruldukça, münâsebet geldikçe, pervâsızca dâima aldığım derslerden öğrendiğim hakikatleri söylediğim hâlde, bütün meslektaşlarımın hakkımda muhabbet göstermeleri ve cevab verememeleri,
3 — Ahkâm‑ı diniyece gücüm yettiği kadar mutâvaat gösterdiğimi bildiklerine ve gördüklerine rağmen, ekser meslek büyüklerimin hususiyet ve gidişlerini beğenmediğim hâlde, alenen takdirlerini izhâr eylemeleri,
418
4 — Elâziz’de, maddeten hayli uzakta bulunmaklığıma rağmen, Risale‑i Nur feyzi menba'ından nebeân eden lemeâtın, izn‑i Hak’la ârızasız gelebilmeleri,
5 — Eski hocalarımın, âsâr‑ı Nuru bu âcizden dinlemeleri, vâsıtamla okumaları,
6 — Elhamdülillâh buraya gelen Nurlu eserlerin, hususiyet ve mahremiyet kayıtlarına bir derece dikkat ederek, intişarına çalıştığım hâlde, yüzbin kere şükür ve minnet ol Hàlık‑ı Azîm’e, bir mâni ve şer zuhûr etmemesi‥ ilâ âhir…
Açık, zâhir, bâhir ve kat'î bir himâye ve sıyânet‑i maneviye neticesi ve Risale‑i Nur şâkirdleri arasındaki hakîki ihlâs ve tesânüdün parlak bir tecellîsidir.
Sun'î bir tevâzu' için değil, hakikati ifâde için derim ki, bundan evvel Sabri Efendi kardeşimize yazdığım küçük mektûbumda da zikrettiğim vechile, Risale‑i Nur şâkirdleri vücûd‑u manevîsinde, ancak küçük bir ayak parmağı kadar bir kıymeti olan bu bîçâre kardeşinizi, Hàlık’ımız bu günahkâr abdini nihâyetsiz in'âm ve ihsânına lâyık görmüş ki; Risale‑i Nur nâşirine bir talebe, Risale‑i Nur şâkirdlerine bir kardeş, Kur'ân hàdimlerine bir arkadaş etmiştir. Arabî ve Fârisî bilmeyen, ilim ve medrese görmeyen bir âsî abdine, hikmet‑i samedâniyesiyle böyle bir ikramda bulunuşu, elbette bir hikmete müsteniddir. O da her hâlde Risale‑i Nurla alâkadar olanlar arasındaki safvet ve ihlâs ile, Risale‑i Nurun ind‑i İlâhîdeki derecesine ve hizmetin ulviyetine atfolunur.
İşte Risale‑i Nur şâkirdlerinden en gayr‑ı nâfi' bir uzva, misâl olarak zikr edilen bu kadar açık himâye ve sıyânet‑i İlâhî vâki olursa, diğer münevver unsurlara ne derece ikram ve inâyet olacağı kıyâs olunabilir.
419
Allah’ın inâyetine, Peygamberimiz Muhammed Mustafa Sallallâhu Teâlâ Aleyhi Ve Sellem Efendimiz Hazretlerinin imdâd ve rûhâniyetlerine istinâd ederek, Allah rızâsı için hizmete koşan, yekdiğerini manevî ve uhrevî kardeş tanıyan, başta müşfik Üstad, yani Risale‑i Nur nâşiri ile onun şâkirdlerini ﴿فَاِنَّ حِزْبَ اللّٰهِ هُمُ الْغَالِبُونَ﴾﴿وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّق۪ينَ﴾ âyetlerinin sırlarının tezâhürü, inşâallâh karşılayacaktır.
İktisad hakkındaki risale hem insanî, hem ictimâî, hem dinî, hem dünyevî çok güzel ahlâkî, çok hoş îmânî, çok değerli nurânî bir nasihatnâmedir. Buradaki kardeşlerimizden bazılarının, âsâr‑ı Nur hakkındaki ihtiyarsız şu sözleri, ne kadar yerindedir. Diyorlar ki: Bu mübârek eserlerden biri okununca, içimizden “bundan daha yüksek eser olamaz” dediğimiz hâlde, ikincisini dinlediğimiz zaman bakıyoruz ki, bu evvelkinden daha ulvî ve nurludur.
Ben de diyorum ki: Ey ihvân! Risale‑i Nurun bütün cüz'lerinde öyle bir kuvvet var ki, yalnız birini dinlemeye, okumaya veya yazmaya muvaffak olan kimse, Allah tevfik verirse, îmânını kurtaracak hakikatleri onda bulur. Çünkü her cüz'ün diğerleri ile ma'nen irtibatları vardır. Okuyana ve dinleyenlere sırran diyorlar ki: Bu okuduğun kitapta bizdeki hakikatlerin de uçları, kokuları, işâretleri var. Dikkat edersen görürsün, çalışırsan anlarsın, cüz'‑i ihtiyarını bu emre sevk edersen Allah da muvaffakıyet verir. Bulur ve bilebilirsin.
İhlâsa dair Yirminci, Yirmibirinci Lem'alar: Yirminci Lem'a, muhtelif meslek ve meşrebde mü'minler arasındaki rekabetkârâne ihtilâfların esbâbını öyle bir teşrîhtir ki, tavsif edebilmek için bu mübârek eseri aynen nakil eylemekten başka çare yoktur. Allah cümlemizi muhlis kullarından eylesin. Âmîn…
420
En az onbeş günde bir defa okunması emir buyurulan Yirmibirinci Lem'a, evrâd edinilecek kadar ehemmiyetlidir. Ma'lûmdur ki, kale içinden feth olunur. Bugünkü muvaffakıyete sebeb olan ihlâs kalkarsa maâzallâh o zaman çok vahîm neticeler tevellüd eder. En büyük düşmanımız nefsimizdir. Onu susturmak için zannedersem şu ihtar kâfîdir: “Ey nefs‑i nâdân! Beni kandıramazsın. Mâdemki, peygamber‑i azîmü'l-kadr bir nebiyullâh olan Hazret‑i Yûsuf Aleyhisselâm: ﴿وَمَٓا اُبَرِّئُ نَفْس۪ي اِنَّ النَّفْسَ لَاَمَّارَةٌ بِالسُّٓوءِ اِلَّا مَا رَحِمَ رَبّ۪ي﴾ demiştir; aldatamazsın. Senden ve senin samîmî yoldaşların cinnî ve insî şeytan, ehl‑i bid'a ve ulemâü's‑sû' şerlerinden Allah’a sığınırım.”
Eski Said lisânıyla kaleme alınmış olan Yirmiikinci Lem'a, zaleme gürûhunun hücumlarına pek mükemmel müdafaa ve elyak ve a'lâ bir cevaptır.
﴿فَاللّٰهُ خَيْرٌ حَافِظًا وَهُوَ اَرْحَمُ الرَّاحِم۪ينَ﴾
Otuzbirinci Mektûbun Yirmibeşinci Lem'ası, maddî ve manevî bütün hastalıklara mükemmel devâdır. Altıncı Devâ’nın iki defa yazılmasına merak ettim, hâtırıma geldi. Birden yirmibeşe kadar devâları topladım, 325 oldu. Tekrar eden altı numaralı devâyı da zam edince 331 çıktı. Söylenişte ve yazılışta ekseriyetle hazf edilen bu rakamlardaki kaldırılmış bin sayısını nazar‑ı dikkate alırsak 1325 ve 1331’de İslâm Âlemi’nin başına gelmiş olan musîbetlere, bu Lem'ada mahfî işâret bulunduğuna hükmeyledim‥ Basîretli ve nurlu arkadaşların, daha mahfî hakàik çıkardıklarını ümîd ediyorum. Eski talebenizden Hâfız Hüseyin Efendi’ye bu lem'ayı babasının vefâtından birkaç gün sonra, arefe günü Hâfız Ömer Efendi ile evine gitmek sûretiyle okumak nasîb oldu. Maddî ve manevî hastalıklarına ilâç veren hekim‑i hâzık azîz Üstada çok duâ etti. Bu mübârek eserin, bu zât üzerindeki te'sirini şöyle telhis edebiliriz: Ehibbâ ve arkadaşlarından hastalığını soranlara, “Çok mükemmel bir ilâç buldum. Doktorlara ilâç parası vermekten elhamdülillâh kurtuldum. Günden güne iyi oluyorum.” diyormuş. 17 Zilhicce 1353.
Uhrevî kardeşiniz ve âciz talebeniz Hulûsi
421
238. Manevî yaralarınıza ilâç ararsanız Risale‑i Nur’da vardır
Risale‑i Nur şâkirdlerinden Kuleönlü Hacı Osman’ın bir fıkrasıdır
Muhterem Üstadım!
Risale‑i Nuru birkaç seneden beri dinleyip, binde bir almış olduğum manevî yaralarıma bir ilâç vazifesi görüyordu. Fakat hastalara ait Yirmibeşinci Lem'a ve ihtiyarlara ait Yirmialtıncı Lem'ayı Mustafa ve arkadaşlarımla beraber okuyup kemâl‑i şevk ile dinledim. Bakıyorum ki, vücûdumdaki yaralara güzel te'sir ediyor; arkadaşlarıma dedim: Mâdem Risale‑i Nurun te'siri bu kadar kuvvetlidir, ben yazmaya karar verdim; fakat hiç okuyup yazmam yok ki, böyle kıymetdâr Risale‑i Nura yardım edeyim. Mâdem kalemim yok, beni hizmetçi ve postacı olarak ta'yin ediniz, diye müteessirâne söyledim.
O gece rüyamda, kendimi ölmüş ve yıkanmış olarak kabre bıraktılar. Haşir zamanı gelip kabirden kefen ile başım açık, ayaklarım yalın olarak kalktım. Korkarak memleketimize gelirken, büyük bir köprüye yolum uğradı. Köprünün iki tarafında iki nöbetçi vardı. Birinden geçip, diğeri hemen beni yakaladı; acaba nereye götürecek diye, bütün vücûdum titriyordu. Biraz gittikten sonra köprü bitmeden Üstadıma beni teslîm etti. Üstadım beni yıkayıp bıraktı.
Sonra asker olarak bir câmiye bütün ahâli toplandı. Bir asker geldi bana dedi: “Seni büyük bir kumandana hizmetçi ta'yin ettiler, gideceksin.” Ben dedim: “Benim gibi süflî bir nefer, nasıl o müşîrin yanında hizmetçilik eder.” İ'tirâz ettim. Yine tekrar etti: “Gideceksin.” Ben korkarak gittim, baktım ki, orada Üstadımı görünce mesrûrâne sevindim. Bana dedi: “Arkamdan gel.” Yüksek bir saraya çıktı, bana dedi: “Bu ufak hizmetleri gör.” Ben düşünmekte iken, Barlalı Süleyman Efendi geldi. Beraber bulunurken, Üstadım güzel bir gül bahçesine gitti ve – orada bir küçük genç oturur – bana dedi: “Sen bu gence hizmet edeceksin.” dedi, hemen uyandım.
422
Ey kardeşlerim! Mâdem Üstadım, bende bir şey yok, ben yalnız ta'yin olduğum cevâhir dükkânından herkesin ihtiyacı var olduğunu ve Kur'ânın dellâlı olduğunu sekiz‑dokuz senedir ilân ediyor. Biz Risale‑i Nurları yazmak, okumak ve dinlemek için herkesin ihtiyacı var. Onun için ey Müslümanlar! Manevî yaralarınıza ilâç ararsanız Risale‑i Nurda vardır. Yazın, okuyun, îmânınız o kadar teâlî edecektir. Hiç şübhe etmeyiniz.
Mübârek iki ellerinizden öperim ve bayramınızı tebrik ederim.
اَلْحُبُّ فِي اللّٰهِCâhil ve âciz talebeniz Hacı Osman
239. Zulmet ve gaflet perdelerini Sözler'iniz yırtıyorlar, parçalayıp o zulmeti ve gafleti dağıtıyorlar
Âhiret hemşirelerimizden ve Risale‑i Nur talebelerinden Müzeyyene’nin fıkrasıdır
Muhterem Üstadım!
Şu fânî dünyanın elemlerine gark olan gözlerim, sizin feyizli, nurlu Sözler’inize ve te'sirli ve şifâlı risalelerinize, can u gönülden merbût oldukça ve okudukça; risaleleriniz ne kadar büyük bir mürşid olduğunu hiçbir şeyle ta'rif edemem.
Evet şu dünyaya, şu zamana çöken zulmet ve gaflet perdelerini Sözler’iniz yırtıyorlar, parçalayıp o zulmeti ve gafleti dağıtıyorlar. Hangi akıl var ki, hakikat perdesini görüp de, o hakikat perdesinde nur‑u hakikat parlarken, onlara gözünü yumup, zulmet perdesine atılmış olsun. Ben de inşâallâh zulmete atılmam. Artık güçlükle bahtiyar olup da tekrar bedbaht olamam.
Üstadım, ben sâir kardeşlerim gibi sizden bizzat ders almaktan mahrumum. Fakat haftada veya bir ayda, àlî Sözler’inizden gıyâbî bir ders alıyorum tasavvuru ile dinliyorum. Güyâ bizzat sizden ders alıyorum. Bütün gün Ehl‑i İslâm’ın selâmetini ve şu hâlimin zulmetten nura dönmesini, siz başta ve önde, biz arkada Cenâb‑ı Hakk’a yalvaralım. Cenâb‑ı Mevlâm hayırlısıyla ihsân buyursun. Fazla söylemeye lisânım, aczim, kusurum bırakmıyor. Kusurumuzu Üstadımıza itiraf ediyorum.
423
İnşâallâh risalelerin te'siri ile bir gün olur da, müstakîm Lütfi Efendi gibi ehl‑i takvâ kardeşlerimiz misillû, biz dahi gayr‑ı ihtiyarî ve istemeyerek işlediğimiz ahvâlden Sözler’inizin irşadı ile kurtuluruz. Zekâi kardeşimizden Onyedinci Söz, Onsekizinci Mektûb, Yirminci Mektûb ve Otuzüç Pencere’li nurlarla parlayan kıymetli risaleleri aldık, mütâlaa ediyoruz. Hakîki Üstadımız olan Hazret‑i Kur'ân elimizdedir.
Müzeyyene
240. Üstad İstanbul’a gidiyor; bu nurlu ve kıymetli risalelerin sahibi bizden uzaklaşmasına gönül razı olmuyor
Müzeyyene’nin diğer bir fıkrası
Üstadım!
Kıymetdâr risalelerinizi okuyan elbette; kilitli sandık içinde münevver kalan sönük kalbleri, gümüşten yapılmış, altın ile yaldızlanmış birer anahtar hükmündeki risalelerle açtığına ve kalbinin kurtulmasına ve parlamasına binâen kemâl‑i memnuniyetle Cenâb‑ı Mevlâ’ya şükürler ve risalelerin intişarına çalışanlara teşekkürler etmemek kàbil değildir. Âh, vefâsız dünyanın telâşesi ve elemi ve kederi beni nurlara hizmetten alıkoyuyor. Hakkıyla çalışamadığımdan ve kardeşlerim gibi nurlara hizmet edemediğimden kalbim öyle muazzeb oluyor ki, ta'rif edemem. Bugünlerde dediler ki, af varmış, Üstad İstanbul’a gidiyormuş, demeleri ile bir cihette memnun oldum ki, Üstadım esâretten kurtuldu ve bir cihette zannettim ki, bütün Atabey’in dağları başıma düşüyor, müteessir oldum. Affınıza ve bedbaht insanların eziyetinden kurtulmanıza teşekkürlerle beraber tebrik ediyorum. Fakat bu nurlu ve kıymetli risalelerin sâhibi bizden uzaklaşmasına gönül râzı olmuyor. Barla dağlarında bizi ve bu etrafı nurlandıran, bizlerden uzaklaşmamalı. Uzaklaşmasını kim arzu eder? Barla çok bahtiyardır ki, en evvel ve her vakit, o taze ve şirin risaleleri herkesten evvel, bizzat şifâhen Üstaddan işitebilirler.
Müzeyyene
424
241. Onuncu Söz'ün hurufatındaki sır hiç kimsenin sun' ve ihtiyârıyla olmadığını herkes tasdik ettiği için daha ehemmiyetli göründü
بِاسْمِهِ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ
Gayyûr, Zekî, Ciddi, Sıddık, Hakîki Kardeşlerim Hoca Sabri Efendi, Hâfız Ali!
Bu Cuma günü gündüz, rahatsızlığımdan dolayı biraz yatmıştım. Rüyaya benzer, fakat rüya değil; hayâlen gördüm ki, Sabri karşıma çıktı, arkasında Hâfız Ali… Sabri bana diyor: “Üstadım, inâyât‑ı seb'a nâmıyla beyân edilen büyük inâyetler varken Onuncu Söz’deki cüz'î inâyete bu kadar ehemmiyet vermenin sebeb ve hikmeti nedir?” dedi çekildi. Sonra kalktım, düşündüm, dedim ki: “Isparta’ya yazdığım mektûbu Sabri okumuş veya okuyor; harâretle yazışımdan bana acıyarak benden suâl etmek istemiş.” Her ne ise… Ben de Hulûsi’den sonra birinci muhâtabım olan Sabri’ye derim ki (Hâfız Ali de dinlesin):
Bu Onuncu Söz’deki cüz'î inâyete ziyâde ehemmiyet verdiğimin üç hikmeti var:
Birincisi
Onuncu Söz’ün kıymeti tamamıyla takdir edilmemiş. Ben kendi kendime hususî belki elli defa mütâlaa etmişim ve her defasında bir zevk almışım ve okumaya ihtiyaç hissetmişim. Böyle bir risaleyi bazıları bir defa okuyup, sâir ilmî risaleler gibi yeter der, bırakır. Hâlbuki bu risale ulûm‑u îmâniyedendir. Her gün ekmeğe muhtaç olduğumuz gibi, o nev'i ilme her vakit ihtiyaç var. Bu risaleye nazar‑ı dikkati ehemmiyetle celbetmeyi rûhum arzu ediyordu. Lâkin elimden bir şey gelmezdi. Cenâb‑ı Hak merhametinden bir işâret verdi. O işâret ne kadar gizli ise benim o ciddi arzuma mutâbık geldiğinden çok ehemmiyetli görünüyor.
425
İkincisi
Bilirsiniz uzak yerlerden, bazı beş günlük yoldan bir zât bizi görmek ve uhrevî bir istifade etmek için gelir. Hâlbuki vaziyetim birkaç saatten fazla onunla görüşmeyi müsâade etmiyor. Hâlbuki, o misâfire risalelerin kıymetini göstermek, onu onlardan istifadeye sevk etmek, hem muhtaç olduğu kuvvet‑i îmâna ve kuvve‑i maneviyeye yardım etmek için birkaç gün lâzım. Çünkü risalelerdeki kuvvetli bürhânlara herkes yetişemiyor, tamamıyla kavramıyor. Rûhum çok arzu ediyordu ki; kısa, hafif bir vesile elime geçip bîçâre misâfirlerin zahmeti beyhûde gitmesin. Fakat kerâmetim yok, elimden bir şey gelmez. Yalnız misâfirlerin niyet ve ihlâsına i'timâd edip onların mükâfâtını Rahmet‑i İlâhiye’ye havâle ediyordum. İşte Cenâb‑ı Hak, evvel İşârâtü'l‑İ'câz’da sonra Onuncu Söz’de çabuk kanâat verecek ve risalelere i'timâd ettirecek bir eser‑i inâyet ihsân etti. Hakikaten benim için çok kolay oldu. Ben de çok rahat ettim ve çok zâtlara az bir zamanda kuvve‑i maneviye ve Kur'ân‑ı Hakîm’in hakkâniyetine göz ile görünecek emâreler gösteriyordum. Hattâ çok muannidlerin inâdı kırıldı. Çok dinsizler de onunla îmâna geldiler. Fakat İşârâtü'l‑İ'câz’daki izâhı bir, iki, üç saat bitmiyordu. Ben de yoruluyordum. Cenâb‑ı Hak kemâl‑i rahmetinden daha kolay, İşârâtü'l‑İ'câz’ın iki saatte verdiği fâideyi Onuncu Söz iki‑üç dakikada aynı fâideyi verdi. Bu zamanda göz ile görünecek gayet cüz'î bir eser‑i inâyet, manevî büyük kerâmetlerden daha te'sirlidir. İşte bu cüz'î eser‑i inâyet hem bana hem sizin gibi kardeşlerime bir kolaylık te'min ettiği için ziyâde ehemmiyet verdim. Mâdem bu Sözdeki tevâfuk bize ve misâfirlere çok fâidelidir ve hayırlı neticeler verir, elbette içinde bir inâyet var. Âdi olsun, yüz emsâli bulunsun yine bize fevkalâde bir inâyet, bir ikram‑ı Rabbânîdir.
Üçüncüsü
Bilirsiniz ki, fazla iştigâlattan yorgun düşmüş bir fikir, kendini eğlendirmek, istirahat etmek ister. Biz meşgul olduğumuz pek derin, pek geniş, pek ciddi olan hakàik‑ı Kur'âniye ve îmâniye, fazla meşguliyetimizden gelen yorgunluğu tahfif edecek ve yorgun fikrimizi neş'elendirecek ve eğlendirecek tevâfukât nev'inden latîf bir san'at‑ı bedîiye sûretinde bir lütfunu gösterdi.
426
Hem o latîf ve hafif ve mahbûb ve câzibedâr tevâfukâttaki inâyet bir anahtar hükmüne geçip, Kur'ânın bir hazine‑i esrârına bir nev'i rehber olduğu için ziyâde ehemmiyet verdim. Yoksa hizmetimize terettüb eden ve yardım eden inâyet‑i Rabbâniye o kadar çoktur ki, eğer saysam binden geçer. Şu Onuncu Söz’ün hurûfâtındaki sır, hiç kimsenin sun' ve ihtiyarıyla olmadığını herkes tasdik ettiği için daha ehemmiyetli göründü.
Fakat ben mutlak işârete ehemmiyet verdim. Lâkin tafsilâtını ehemmiyetle tedkik edemedim. En iyi bir tarzda beyân edemedim. Bir‑iki saat zarfında nota nev'inden işâretler koydum. Birinci defaya i'timâd edip daha tedkik etmedim. Hâlbuki, tâbiratımda bazı kusur var, fehmi işkâl eder. Isparta’daki kardeşlerimiz maksadı anlamamışlar; hakları var. Çünkü o ibare o maksûdu ifâde edemiyor.
Mâdem öyledir, bu sözün latîf tevâfukât‑ı harfiyesindendir ki, (mebhasındaki) hem sahifenin yirmiiki olmak itibariyle yazı bulunanların yerinde (yarısından ziyâde yazılı bulunan sahifelerin) hakîki ve itibarî satırlarına ve baştaki yaprağın cild üstünde isminin iki satırı ilâvesiyle bin üçyüz kırkiki (1342) ilâ âhir… Hem o mebhastaki bu cümle hem âhirdeki beyaz sahifeyi saymak cihetiyle altmışaltı olup baştaki âyetin melfûz (altmışaltı) hurûfuna tevâfuk ediyor. Yerinde, âhirdeki iki beyaz sahifeyi saymak cihetiyle (altmışyedi) olup baştaki âyetin melfûz altmış yedi hurûfuna tevâfuk ediyor. O âyet Sûre‑i İhlâs’ın hurûfâtına hem Lafzullâh’ın makam‑ı ebcedîsine tevâfuk ediyor, denilmeli. Biz bir nüshayı öyle yaptık, size gönderiyoruz. Yanınızdaki nüshaları ona göre yap. Eğirdir’deki nüshaları da öyle yapınız.
اَلْبَاق۪ي هُوَ الْبَاق۪ي Kardeşiniz Said Nursî
427
242. Onuncu Söz'e nazar‑ı dikkat-i ammeyi celp etmek için ihtiyârsız olarak onunla meşgul edildim ve baktım
بِاسْمِهِ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ
Azîz, Ciddi, Sıddık Kardeşlerim, Hizmet‑i Kur'âniye’de Samîmî ve Kuvvetli Arkadaşlarım Sabri, Husrev, Ali, Re'fet, Bekir, Lütfi, Rüşdü!
Cenâb‑ı Hakk’a hadsiz şükür olsun ki, sizleri hududsuz bir sahrâ‑yı hakikatte bana enîs arkadaş ve yoldaş vermiş. Bu acîb sahrâdaki hareket ve sülûk, bazen pek ince ehemmiyetsiz görünen bir şeyde mühim istifadeler edilir. Onun için zâhir nazarda mâlâyanî zannedilen bazı mes'elelerde fazla takib ediyorum ve ziyâde nazar‑ı dikkatinizi celbediyorum. Ezcümle, Onuncu Söz’deki elif tevâfukâtı mühim bir mes'ele gibi nazar‑ı dikkatinize gösteriyorum. Bunun sırrı şudur ki:
Bir iltifat‑ı hàssaya gizliden gizliye bir işâret bulunduğunu kat'î hissettiğim için ihtiyarsız olarak kemâl‑i sürûr ve ferâhımdan taşkıncasına bağırarak, “Aman geliniz siz de görünüz!” diyorum. Evet nasıl ki, bir pâdişahın hàs bir ednâ işâretine mazhar olmak, kanun‑u umumiyle bir müşîriyet teveccühünden fazla medâr‑ı sürûrdur. Öyle de, Hàlık‑ı Zülcelâl’in hususî iltifatını îmâ eden en gizli bir işârete, yüzbin can olsa ve fedâ edilse ve yüz bin sene ömür var ise o yolda sarf edilse yine ucuzdur.
İşte bu sırdan gelen sürûrun verdiği cezbekârâne taşkınlıkla, dikkatsizlere mâlâyanî ve isrâf sayılan böyle tevâfukâta dair bahisler açıyorum. İşte bir bahis daha açacağım.
428
Onuncu Söz, Kur'ân’ın bir sülüsünü inkâr etmek niyetiyle haşr‑i cismânîyi resmen millet içinde inkâr etmek fikrinde bulunan zındıkları susturmakla hàrika bir şu'le‑i i'câz-ı Kur'ânî’yi gösterdiği gibi; daha müteaddid emâreler ile manevî i'câz‑ı Kur'ân hesabına fevkalâde bir mâhiyeti bulunduğunu icmâlen hissetmiştik. Ve şimdi yeniden tekrar Onuncu Söz’e nazar‑ı dikkat-i âmmeyi celbetmek için ihtiyarsız olarak onunla meşgul edildim ve baktım.
Bu defa Lafzullâh’ın en birinci harfi olan elif, Onuncu Söz’de öyle bir tevâfuk gösterdi ki, kat'iyyen tesâdüfe havâle edilmediği gibi, başka emâreler ile o tevâfukta gaybî bir işâreti kat'iyyen hissettim. Sonra işâretlerini koydum. Hem işârete medâr olmak için hàrikulâde olmak lâzım değildir. Çünkü çok âdi perdeler içinde mühim işâretler verilir, ehli anlar.
Mâdem işâret‑i gaybiye var, elbette tesâdüf içinden kaçar, daha hükmedemez, en cüz'î rakamları da o işârete mal edilir. Mâdem mecmûunda işâret var, bütün eczâsı o işâretin hikmetine tâbidir, tesâdüf orada oynayamaz. Hattâ yirmidokuzuncu sahifede Üçüncü Hakikatteki elif sayılmamak lâzım gelirken sehven saymıştım. Sonra anladım ki, bana saydırılmış. Baştaki Onuncu Söz kelimesi ile şu Üçüncü Hakikat ikisi sahife başında bulundukları için hakları sayılmaktı. Onların sâir arkadaşları sahife rakamları gibi bazı vazifeyi gördürmek için bir cihette saymak işâreti olarak haberim olmadan bana yazdırılmış. Her ne ise… Kendimin tereddüdü için değil – çünkü kat'î kanâatim gelmiş – belki başkasının şübhe ve tereddüdünü izâle için bazı muvâzeneler yaptım:
Onuncu Söz’ün âhirinde yazıldığı gibi altıyüz sahifeden ziyâde bir mübârek kitabın tevâfukâtı yüzyirmibeş çıktı. Üçyüzelli sahifeden ibaret diğer bir kitabı yine saydım. Elli tevâfuk çıkmadı. Yine eskiden kendi te'lifâtım Türkçe ve Arabî olan ikiyüz seksen sahifeden ibaret bulunan kitabın eliflerini saydım, tevâfukâtı kırkı tecâvüz etmedi.
Demek bu Onuncu Söz’de ve İşârâtü'l‑İ'câz’daki ekseriyet‑i mutlakanın tevâfukâtı, gizli bir işâret‑i gaybiyeyi tazammun ediyorlar. Mecmûunda işâret bulunsa yeter. Her cüz'ünde işâreti göstermek lâzım değildir, fakat her cüz' işâretin malıdır ve onun hikmetine tâbidir. Size acele edip, en evvelki işâret olunan nüshayı göndermiştim. Az hâşiyeleri sonra ilâve ettik. Bu defa Süleyman Efendi ile gönderilen nüsha ile mukàbele ediniz, tekmîl ediniz ve Halîl İbrahim Efendi ile gönderilen nüsha ile yine bu nüsha ile mukàbele ederek sonra Âsım Bey’e gönderiniz.
429
Bu defaki Hulûsi Bey’in mektûbunu size gönderdim. İşâret ettiğim iki kavs içerisinde bulunan kısım Yirmiyedinci Mektûbun Dördüncü Zeyli’nde yazılacak. Kavslar haricinde bulunan ve üzerlerine kırmızı çizgi çekilenler yazılmayacaktır. Hâfız Ahmed ve Mehmed Celâl ve Hâfız Velî gibi kalbi cezbeli dostlarıma ve tarîk‑ı hakikatte sâir kardeşlerimize selâm ediyorum. Hâfız Velî ile çendan geç görüştük, fakat Hâfız Velî’nin burada Mehmed Usta isminde on senelik hàlis bir dostu bulunduğundan ve o Mehmed Usta benim sekiz senedir tarîk‑ı âhirette gayet ciddi bir kardeşim olduğundan Hâfız Velî’ye de o münâsebetle eski dost nazarıyla bakıyorum. O bana mektûb yazmıştı; vakit bulamıyorum ki, mektûbuna cevab vereyim. Ehl‑i kalb için bazen sükût dahi bir konuşmaktır.
اَلْبَاق۪ي هُوَ الْبَاق۪ي Kardeşiniz Said Nursî
Kardeşlerim, affedersiniz, bu intizamsız perîşan mektûbla sizinle konuşmak istemiyorum. Fakat müteaddid işlerle ve tedkîkàtla meşgul olduğumuz ânda, sür'atli bir sûrette fikrimizin bir köşesiyle yazdık. Keçeli kâtibin hâli ma'lûm. Kafasını başka yerde bırakmıştı; mektûb perîşan oldu, onun için kusura bakmayınız.
Tevâfuktaki müdâhale‑i gaybiyeyi bir mektûbda size böyle bir temsîl ile beyân etmiştim. Meselâ, benim avucumda nohut, leblebi, üzüm, buğday gibi maddeler bulunsa, ben onları yere atsam, üzüm üzüme, leblebi leblebiye karşı sıralansa hiç şübhe kalır mı ki, elimden çıktıktan sonra gaybî bir el müdâhale edip sıralamasın. İşte hurûfât ve kelimât o maddelerdir, ağzımız o avuçtur.
430
243. Saadet‑i uhreviyemin, sizin duanızla olacağı telkin edilmiştir
Mes'ûd’un garîb bir fıkrasıdır
Kamer yeni tulû' ettiği esnâda, onun aydınlığına ve gecenin serinliğinde, arpanın yumuşaması hasebi ile orak biçmekte iken, kamerin güzelliğine ve şeffâflığına bakarak ve orağın bitmemesi, nurları yazmaktan mahrum kaldığımı tahayyürâne ve me'yûsâne düşünmekte iken, bilmem iğfalât, bilmem tulûât, hâtırıma gelen şu sözü söyledim: “Yâ Rab! İsmim Mes'ûd, kendim bîsûd, çok çalıştım, olamadım mes'ûd” dedim ve arpa biçmeye devam ettim. Aradan bir müddet geçtikten sonra yattım. Menâmda dediler ki: “Bırakma Üstadın Said’in eteğini, eyler seni mes'ûd”. Derhâl uyandım, ay hemen kaybolmak üzere. Derhâl: “Yâ Rab! Ben saâdet‑i dünyeviye istemedim; tevbekâr oldum.” Saâdet‑i uhreviyemin, sizin duânızla olacağı telkin edilmiştir ve duânıza muhtacım. Bendenizi duâdan dirîğ buyurmamanızı temennî eder, el ve ayaklarınızdan öperim Efendim Hazretleri.
Mes'ûd (R.H.)
244. Cinnî şeytandan ders alan insan şeytanları, dünyevî meşgaleleri ile Nurlara hizmetini tahdit etmek için, sezdirmeyerek perde altında çalışmışlar
Yirmialtıncı Mektûb’un Dördüncü Mebhasının Birinci Mes'elesi
بِاسْمِهِ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَعَلٰى وَالِدَيْكُمْ وَعَلٰى اِخْوَانِكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ
Azîz, Sıddık ve Sâdık, Muhlis ve Hàlis Kardeşim İbrahim Hulûsi Bey!
431
Mektûbunda beyân ediyorsun ki; “Eğirdir gibi” orada muvaffak olmuyorsun. Ondan telâş etme, orada öyle esbâb var ki, bütün bütün tevakkuf ve ta'tîl neticesini verebilirdi. Cenâb‑ı Hakk’a şükür yine tevakkuf değil, muvaffakıyet var.